Nuôi ốc đặc sản: Cựu đầu bếp 37 tuổi khởi nghiệp từ ao quê, xây dựng thương hiệu thực phẩm sạch

Nuôi ốc đặc sản từ góc nhìn của người làm ẩm thực

Nuôi ốc đặc sản là con đường khởi nghiệp mà anh Phan Quốc Bảo (37 tuổi), ngụ tại tỉnh An Giang, lựa chọn sau gần 15 năm làm đầu bếp tại các nhà hàng chuyên món đồng quê ở TP. Hồ Chí Minh. Trong thời gian làm nghề, anh nhận thấy những loại ốc đặc sản như ốc nhồi, ốc bươu đen hay một số giống ốc nước ngọt chất lượng cao luôn được nhiều nhà hàng tìm mua nhưng nguồn cung lại thiếu ổn định, nhất là vào mùa mưa hoặc thời điểm nhu cầu tăng mạnh.

Là người trực tiếp chế biến món ăn mỗi ngày, Quốc Bảo hiểu rằng chất lượng nguyên liệu quyết định rất lớn đến hương vị món ăn. Không ít lần, nhà hàng phải thay đổi thực đơn vì không mua đủ ốc đạt kích cỡ hoặc chất lượng mong muốn.

"Tôi từng nghĩ tại sao mình chỉ chờ người khác cung cấp nguyên liệu, trong khi hoàn toàn có thể tự tạo ra nguồn nguyên liệu chất lượng cao", anh chia sẻ.

Ý tưởng ấy theo Bảo suốt nhiều năm trước khi anh quyết định rời căn bếp quen thuộc để trở về quê lập nghiệp.

Ban đầu, anh cải tạo gần một hecta ao cũ của gia đình, đầu tư hệ thống cấp – thoát nước và nghiên cứu tập tính sinh trưởng của từng giống ốc. Thay vì nuôi theo kinh nghiệm truyền thống, Bảo chú trọng xây dựng môi trường gần với điều kiện tự nhiên, sử dụng nguồn thức ăn từ rau, bèo, thân chuối, lá khoai và các loại phụ phẩm nông nghiệp an toàn.

Những lứa nuôi đầu tiên không thuận lợi như mong đợi. Do chưa kiểm soát tốt chất lượng nước, tỷ lệ sống của ốc thấp, tốc độ tăng trưởng không đồng đều. Có thời điểm, gần một nửa sản lượng bị hao hụt sau những trận mưa lớn.

Không nản lòng, anh dành nhiều thời gian tìm hiểu tài liệu, học hỏi kinh nghiệm từ các hộ nuôi thành công ở nhiều địa phương, đồng thời đầu tư hệ thống theo dõi chất lượng nước và cải tiến quy trình chăm sóc.

Sau gần hai năm liên tục điều chỉnh, trang trại dần đi vào ổn định. Tỷ lệ sống của ốc tăng rõ rệt, sản phẩm đạt kích cỡ đồng đều và được nhiều nhà hàng đặt mua thường xuyên.

Nuôi ốc đặc sản theo chuỗi khép kín để nâng giá trị sản phẩm

Nuôi ốc đặc sản không chỉ dừng lại ở việc bán nguyên liệu tươi. Quốc Bảo xác định ngay từ đầu phải xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh để giảm rủi ro khi thị trường biến động.

Ngoài cung cấp ốc sống cho các nhà hàng, trang trại còn phát triển nhiều sản phẩm sơ chế như ốc làm sạch, ốc hút chân không, chả ốc, giò ốc và các món chế biến sẵn dành cho người tiêu dùng bận rộn.

Kinh nghiệm nhiều năm trong ngành ẩm thực giúp anh hiểu rõ khẩu vị khách hàng cũng như yêu cầu của các đầu bếp. Chính vì vậy, từng sản phẩm đều được thử nghiệm nhiều lần trước khi đưa ra thị trường.

Để đảm bảo chất lượng, toàn bộ quy trình thu hoạch được thực hiện theo tiêu chuẩn riêng. Ốc được nhịn ăn trong thời gian phù hợp, làm sạch nhiều bước trước khi đóng gói nhằm giảm mùi bùn và giữ độ tươi.

Song song với đó, Bảo xây dựng thương hiệu trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Những video ghi lại quá trình chăm sóc ốc, thu hoạch và chế biến món ăn từ nguyên liệu của trang trại nhanh chóng thu hút nhiều người theo dõi.

Khách hàng không chỉ mua sản phẩm mà còn học thêm cách lựa chọn, sơ chế và chế biến các món ăn từ ốc đặc sản.

Sau hơn ba năm hoạt động, trang trại đã mở rộng diện tích lên gần 6 ha mặt nước, tạo việc làm ổn định cho hơn 25 lao động địa phương.

Bên cạnh sản xuất, anh còn liên kết với nhiều hộ dân trong vùng để phát triển vùng nuôi. Các hộ tham gia được hỗ trợ con giống, hướng dẫn kỹ thuật và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với mức giá ổn định.

Theo Quốc Bảo, điều quan trọng nhất là phải thay đổi cách nghĩ của người nuôi.

"Nếu chỉ bán ốc tươi, giá trị tạo ra sẽ không cao. Khi biết chế biến, xây dựng thương hiệu và tiếp cận khách hàng trực tiếp, mỗi kilogram ốc sẽ mang lại giá trị lớn hơn rất nhiều", anh nói.

Trong thời gian tới, anh dự định đầu tư thêm dây chuyền cấp đông hiện đại để mở rộng các dòng thực phẩm chế biến từ ốc, đồng thời nghiên cứu các sản phẩm đóng gói phục vụ hệ thống bán lẻ và xuất khẩu.

Song song với đó, trang trại sẽ phát triển mô hình trải nghiệm dành cho du khách. Khách tham quan có thể trực tiếp thu hoạch ốc, tìm hiểu quy trình nuôi, tham gia chế biến và thưởng thức các món ăn ngay tại khu sinh thái.

Theo anh, đây là hướng đi giúp tăng giá trị dịch vụ, quảng bá sản phẩm và tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương.

Xa hơn, Quốc Bảo mong muốn xây dựng vùng nuôi đạt tiêu chuẩn cao, hướng tới việc cung cấp nguyên liệu ổn định cho các doanh nghiệp chế biến thực phẩm và mở rộng thị trường ra nước ngoài.

Hành trình của Phan Quốc Bảo cho thấy, cơ hội khởi nghiệp đôi khi bắt đầu từ chính những kinh nghiệm tích lũy trong công việc cũ. Từ góc nhìn của một đầu bếp, anh nhìn thấy khoảng trống về nguồn nguyên liệu, trở về quê xây dựng trang trại nuôi ốc đặc sản và từng bước hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến. Không chỉ tạo ra sản phẩm chất lượng, mô hình còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp địa phương.