Từ giảng viên đại học đến ông chủ đế chế nội y, gây dựng khối tài sản hơn 20.000 tỷ đồng

Từ phòng nghiên cứu đến ý tưởng khởi nghiệp với áo ngực

Trước khi trở thành doanh nhân sở hữu khối tài sản hàng trăm triệu USD, Zhang Rongming từng đi theo một con đường gần như không liên quan đến thời trang. Ông được đào tạo về luyện kim và hóa học, hoàn thành chương trình sau đại học rồi trở thành giảng viên tại Viện Công nghệ Shougang ở Bắc Kinh vào cuối những năm 1980. Chính một nghiên cứu tưởng như chỉ dành cho lĩnh vực vật liệu sau đó lại đưa Zhang đến với ngành nội y và trở thành điểm khởi đầu cho hành trình khởi nghiệp kéo dài hơn ba thập kỷ.

Bước ngoặt xuất hiện vào năm 1991 khi Zhang tham gia dự án nghiên cứu về hợp kim ghi nhớ hình dạng. Trong quá trình làm việc, ông nhận ra đặc tính của loại vật liệu này có thể được ứng dụng để sản xuất gọng áo ngực có độ đàn hồi tốt hơn. Đây là vấn đề đáng chú ý vào thời điểm đó, khi nhiều sản phẩm trên thị trường Trung Quốc chưa tạo được cảm giác thoải mái cho người mặc, trong khi công nghệ vật liệu tiên tiến chủ yếu nằm trong tay các nhà sản xuất Nhật Bản.

Nhìn thấy khoảng trống, Zhang bắt đầu thử nghiệm ứng dụng vật liệu mình nghiên cứu vào một sản phẩm hoàn toàn xa lạ với chuyên môn trước đó. Sau nhiều lần thử, ông phát triển được loại gọng hợp kim có độ đàn hồi cao. Tuy nhiên, từ một kết quả trong phòng nghiên cứu đến sản phẩm có thể bán trên thị trường là khoảng cách không nhỏ, nhất là khi bản thân Zhang gần như chưa có kiến thức về ngành nội y.

"Lúc đó, tôi không hề có khái niệm về áo ngực. Dù đã kết hôn, tôi chưa bao giờ để ý đến loại nội y mà vợ mình mặc", Zhang từng thừa nhận.

Sự thiếu kinh nghiệm trong lĩnh vực thời trang khiến quá trình thương mại hóa gặp nhiều trở ngại. Zhang mang ý tưởng đến các nhà máy nhưng liên tục bị từ chối hợp tác. Dù vậy, ông vẫn tin rằng công nghệ vật liệu có thể giải quyết một nhu cầu thực tế của người tiêu dùng và tiếp tục tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm ra thị trường.

Cơ hội đến vào năm 1992 khi một nhà máy thời trang đang đứng trước nguy cơ phá sản tìm đến Zhang. Hai bên đạt được thỏa thuận hợp tác, mở đường để vị giảng viên bước ra khỏi môi trường học thuật và tiến sâu hơn vào lĩnh vực kinh doanh. Để có vốn, ông huy động 116.170 USD, tương đương hơn 3 tỷ đồng, từ bạn bè rồi đầu tư vào phát triển sản phẩm.

Thay vì lựa chọn nguyên liệu giá thấp để nhanh chóng đưa hàng ra thị trường, Zhang đi theo hướng ngược lại. Ông sử dụng những vật liệu có chất lượng cao, trong đó có ren nhập khẩu từ Nhật Bản, với mục tiêu tạo ra dòng nội y chú trọng sự thoải mái và trải nghiệm của phụ nữ. Đây cũng là nền tảng cho chiến lược định vị ở phân khúc cao cấp mà ông duy trì trong nhiều năm sau đó.

Đến năm 1993, đúng dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, thương hiệu Aimer chính thức ra đời. Một trong những sản phẩm đầu tiên là chiếc áo ngực có giá khoảng 7 USD, tương đương 184.000 đồng, mức giá không hề thấp so với khả năng chi tiêu trung bình tại Trung Quốc thời điểm đó. Zhang vẫn kiên trì với phân khúc đã lựa chọn thay vì tham gia cuộc cạnh tranh bằng giá rẻ.

Canh bạc sớm mang lại kết quả khi Aimer dần tạo được chỗ đứng và trở thành một trong những thương hiệu nội y nổi bật tại Bắc Kinh. Từ sản phẩm dành cho phụ nữ, đến năm 2000 doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang các dòng dành cho nam giới và trẻ em, từng bước phát triển danh mục thay vì chỉ phụ thuộc vào một nhóm sản phẩm.

Điểm đáng chú ý trong quá trình phát triển của Aimer là cách Zhang kết hợp nền tảng kỹ thuật với nhu cầu thời trang. Xuất thân là một người nghiên cứu vật liệu, ông không chỉ tập trung vào hình thức sản phẩm mà còn coi công nghệ, sự thoải mái và tính ứng dụng là những yếu tố để tạo khác biệt.

Chọn con đường riêng khi thương hiệu quốc tế đổ vào Trung Quốc

Sự phát triển của Aimer sau đó phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn từ những thương hiệu nội y quốc tế. Một trong những đối thủ đáng chú ý là Victoria's Secret. Khi thương hiệu Mỹ đẩy mạnh hiện diện tại Trung Quốc vào năm 2017, nhiều ý kiến cho rằng các doanh nghiệp nội địa sẽ phải chịu sức ép lớn trước một tên tuổi toàn cầu.

Tuy nhiên, Zhang cho rằng không thể áp dụng nguyên vẹn cách tiếp cận của thị trường phương Tây vào Trung Quốc. Theo ông, trong khi nhiều chiến dịch nội y phương Tây nhấn mạnh sự quyến rũ và phô diễn hình thể, một bộ phận phụ nữ Trung Quốc lại quan tâm nhiều hơn đến sự kín đáo, thoải mái và tính thực tế. Sự khác biệt trong nhu cầu và văn hóa tiêu dùng trở thành khoảng trống để Aimer xây dựng bản sắc riêng.

Thay vì chạy theo phong cách của các thương hiệu ngoại, doanh nghiệp tiếp tục kết hợp công nghệ với những yếu tố văn hóa truyền thống Trung Quốc. Một số bộ sưu tập sử dụng màu sắc và họa tiết lấy cảm hứng từ nghệ thuật Đôn Hoàng, qua đó tạo dấu ấn khác biệt trong thiết kế.

Thực tế, hành trình của Victoria's Secret tại thị trường Trung Quốc sau đó không hoàn toàn thuận lợi khi thương hiệu phải đối mặt với thua lỗ và điều chỉnh hệ thống cửa hàng. Trong khi đó, Aimer tiếp tục duy trì hoạt động và mở rộng quy mô trên thị trường nội địa.

Sau hơn ba thập kỷ kể từ khi thương hiệu ra đời, Aimer đã phát triển từ ý tưởng ứng dụng một loại hợp kim vào gọng áo ngực thành doanh nghiệp sở hữu hơn 1.600 cửa hàng và trên 400 bằng sáng chế. Những con số này phần nào phản ánh dấu ấn của yếu tố công nghệ trong chiến lược mà Zhang theo đuổi từ những ngày đầu khởi nghiệp.

Sự phát triển của doanh nghiệp cũng đưa cựu giảng viên đại học vào hàng ngũ những doanh nhân giàu có. Theo thông tin được công bố, Zhang từng xuất hiện trong danh sách người giàu Hurun với khối tài sản ròng ước tính khoảng 770 triệu USD, tương đương 20.260 tỷ đồng.

Ít ai biết rằng khả năng tìm kiếm cơ hội kiếm tiền của Zhang xuất hiện từ khi còn rất nhỏ. Thời tiểu học, ông từng đi bắt lươn ngoài đồng vào ban đêm rồi mang ra chợ bán vào sáng hôm sau. Nhiều năm sau, bản năng quan sát nhu cầu thị trường ấy lại xuất hiện theo một cách khác khi Zhang nhìn vào một loại hợp kim trong phòng nghiên cứu và nghĩ đến khả năng ứng dụng vào sản phẩm dành cho hàng triệu phụ nữ.

Từ một giảng viên chuyên ngành luyện kim gần như không biết gì về nội y, Zhang Rongming đã huy động hơn 3 tỷ đồng từ bạn bè để bước vào một ngành hoàn toàn mới. Hơn 30 năm sau, sản phẩm bắt đầu từ một nghiên cứu vật liệu đã phát triển thành thương hiệu với hơn 1.600 cửa hàng, còn người sáng lập sở hữu khối tài sản hơn 20.000 tỷ đồng.

Hành trình của Zhang cho thấy một ý tưởng khởi nghiệp đôi khi không xuất phát từ ngành nghề mà người sáng lập am hiểu nhất. Trong trường hợp của ông, cơ hội xuất hiện ở điểm giao giữa kiến thức chuyên môn và một nhu cầu rất đời thường của thị trường: biến công nghệ vật liệu thành một sản phẩm thoải mái hơn cho người sử dụng.