Đóng cửa quán sau lần đầu khởi nghiệp, tuổi 48 làm lại với số vốn chỉ 100 triệu đồng

Khởi nghiệp lần thứ hai ở tuổi 48, anh Nguyễn Văn Thành, trú tại phường Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa, không còn nghĩ đến một cửa hàng lớn hay khoản đầu tư hàng trăm triệu đồng. Sau lần đầu phải đóng cửa vì thua lỗ, anh chọn bắt đầu lại với 100 triệu đồng, một mặt bằng nhỏ và cách làm thận trọng hơn.

Khởi nghiệp thất bại sau hơn một năm mở quán

Trước khi tự kinh doanh, anh Thành có hơn 10 năm làm nhân viên kỹ thuật cho một doanh nghiệp tại Thanh Hóa. Công việc ổn định nhưng thu nhập không có nhiều đột phá. Năm 2022, nhận thấy khu vực mình sinh sống ngày càng đông dân cư, anh quyết định nghỉ việc để mở một quán ăn sáng kết hợp bán cà phê. Đó là lần đầu tiên người đàn ông khi ấy 44 tuổi bước vào con đường kinh doanh.

Anh Thành thuê căn nhà hai tầng nằm trên một tuyến đường đông người qua lại, đầu tư sửa chữa, biển hiệu, bàn ghế, bếp, tủ lạnh và nhiều thiết bị. Tổng số vốn ban đầu khoảng 350 triệu đồng, trong đó gần một nửa là tiền vay từ người thân.

Những tháng đầu, quán khá đông khách. Doanh thu có thời điểm đạt 4-5 triệu đồng/ngày khiến anh tin rằng quyết định nghỉ việc là đúng. Anh tiếp tục thuê thêm nhân viên, bổ sung thực đơn và đầu tư trang trí quán.

Tuy nhiên, doanh thu tốt không đồng nghĩa với có lãi. Tiền thuê mặt bằng, điện nước, lương nhân viên và nguyên liệu mỗi tháng trở thành khoản chi lớn. Thực đơn có quá nhiều món khiến lượng nguyên liệu tồn kho tăng, trong khi một số món bán rất chậm. Việc quản lý chủ yếu dựa trên kinh nghiệm khiến anh Thành không nắm được chính xác lợi nhuận của từng sản phẩm.

Sau khoảng 8 tháng, lượng khách bắt đầu giảm. Một số quán mới xuất hiện trong khu vực, cạnh tranh trực tiếp về giá. Để giữ khách, anh liên tục triển khai giảm giá nhưng càng bán nhiều, biên lợi nhuận càng mỏng. Đến giữa năm 2024, sau hơn một năm hoạt động, anh quyết định đóng cửa.

“Ngày tháo biển quán xuống, tôi mới hiểu doanh thu lớn chưa chắc đã đồng nghĩa với kiếm được tiền. Sai lầm lớn nhất là đầu tư quá nhiều ngay từ đầu nhưng lại chưa hiểu rõ khách hàng”, anh Thành nhớ lại.

Sau khi thanh lý bàn ghế, thiết bị và trả các khoản nợ, số tiền tích lũy nhiều năm gần như không còn. Anh quay lại làm kỹ thuật tự do để có thu nhập, đồng thời dành thời gian nhìn lại những nguyên nhân khiến lần khởi nghiệp đầu tiên thất bại.

Khởi nghiệp với 100 triệu đồng, chọn mô hình càng gọn càng tốt

Hai năm sau, khi đã 38 tuổi, anh Thành quyết định thử sức thêm một lần nữa. Nhưng lần này, số vốn anh đặt ra chỉ là 100 triệu đồng.

Thay vì mở quán ăn lớn, anh chọn mô hình chuyên bán đồ ăn sáng mang đi, tập trung vào bánh mì, xôi và một số loại đồ uống đơn giản. Mặt bằng rộng khoảng 25 m2, nằm gần khu dân cư và trường học, đủ để bố trí khu chế biến cùng vài chỗ ngồi chờ.

Trong 100 triệu đồng vốn ban đầu, anh dành khoảng 18 triệu đồng cho tiền thuê và đặt cọc mặt bằng, 27 triệu đồng mua thiết bị, 12 triệu đồng sửa chữa và làm biển hiệu. Khoảng 13 triệu đồng được sử dụng cho nguyên liệu, bao bì và chi phí khai trương. 30 triệu đồng còn lại được giữ làm vốn lưu động.

Bài học từ lần thất bại trước khiến anh đặc biệt coi trọng khoản tiền dự phòng. Anh không thuê nhiều nhân viên mà cùng vợ trực tiếp vận hành quán. Buổi sáng tập trung bán tại cửa hàng, sau giờ cao điểm nhận thêm đơn qua mạng xã hội và các nhóm dân cư quanh khu vực.

Thực đơn ban đầu chỉ có 7 món. Theo anh Thành, mỗi món đưa vào bán đều phải đáp ứng ba tiêu chí: Nguyên liệu dễ bảo quản, thời gian chế biến nhanh và có thể duy trì tỷ suất lợi nhuận phù hợp. Những món bán chậm trong 2-3 tuần sẽ được thay thế thay vì giữ lại chỉ để thực đơn trông phong phú.

Khác với lần kinh doanh trước, toàn bộ doanh thu và chi phí đều được ghi lại mỗi ngày. Từ tiền rau, thịt, bao bì đến điện, nước hay phí vận chuyển đều được tính vào giá thành.

Sau ba tháng đầu, doanh thu trung bình của cửa hàng đạt khoảng 2-2,5 triệu đồng/ngày. Con số này thấp hơn nhiều so với quán cũ nhưng chi phí vận hành cũng giảm mạnh. Sau khi trừ nguyên liệu, mặt bằng và các khoản chi khác, gia đình anh thu về khoảng 15-18 triệu đồng mỗi tháng. Anh chưa vội mở rộng dù bắt đầu có khách quen.

“Lần trước tôi thấy đông khách là nghĩ ngay đến việc mở rộng. Lần này, mục tiêu đầu tiên là cửa hàng phải tự nuôi được mình. Có lợi nhuận đều trong thời gian đủ dài rồi mới tính chuyện tiếp theo”, anh nói.

Sau khoảng một năm vận hành, cửa hàng nhỏ của anh Thành bắt đầu có lượng khách ổn định. Khoảng 60% doanh thu đến từ khách mua trực tiếp, phần còn lại là đơn đặt trước của các văn phòng, cửa hàng và hộ kinh doanh quanh khu vực.

Thay vì mở thêm điểm bán, anh đầu tư khoảng 20 triệu đồng từ lợi nhuận tích lũy để mua thêm thiết bị đóng gói và thử nghiệm một số sản phẩm có thể bảo quản lâu hơn như ruốc thịt, sốt bánh mì và đồ ăn sơ chế. Đây được xem là bước chuẩn bị cho kế hoạch phát triển sản phẩm đóng gói thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào doanh thu tại cửa hàng.

Tuy nhiên, anh Thành cho biết sẽ không vay tiền để mở rộng trong giai đoạn này. Nếu sản phẩm mới được thị trường đón nhận, lợi nhuận sẽ tiếp tục được tái đầu tư từng phần.

Sau hai lần khởi nghiệp, điều thay đổi lớn nhất với người đàn ông 38 tuổi không phải số vốn mà là cách nhìn về kinh doanh. Nếu trước đây anh từng coi một cửa hàng đông khách, mặt bằng đẹp là biểu hiện của thành công, hiện anh quan tâm nhiều hơn đến dòng tiền và khả năng tồn tại của mô hình.

Anh cũng đặt giới hạn cho từng giai đoạn. Nếu một sản phẩm thử nghiệm không đạt doanh số tối thiểu sau ba tháng, anh sẽ dừng thay vì tiếp tục bỏ vốn với hy vọng “rồi khách sẽ quen”.

Theo kế hoạch, trong hai năm tới, anh Thành muốn xây dựng một điểm bán ổn định trước khi cân nhắc mở cửa hàng thứ hai. Mục tiêu doanh thu cũng chỉ tăng khoảng 15-20% mỗi năm thay vì nhân đôi trong thời gian ngắn.

Với anh, 100 triệu đồng không phải khoản vốn lớn để khởi nghiệp. Nhưng sau một lần đóng cửa, số tiền ấy buộc anh phải tính toán kỹ từng khoản chi và lựa chọn những việc thực sự cần thiết.

Câu chuyện hư cấu của anh Nguyễn Văn Thành cho thấy thất bại trong lần kinh doanh đầu tiên không nhất thiết khép lại hành trình khởi nghiệp. Đôi khi, đóng một cửa hàng lại giúp người làm kinh doanh nhận ra rằng bắt đầu nhỏ, kiểm soát dòng tiền và đi chậm có thể quan trọng hơn việc cố gắng mở rộng thật nhanh.