Doanh nhân Harland Sanders: Khởi nghiệp ở tuổi 62, xây dựng KFC thành đế chế gà rán toàn cầu

Doanh nhân Harland Sanders và hành trình khởi nghiệp sau nhiều lần thất bại

Trong lịch sử kinh doanh thế giới, hiếm có câu chuyện nào truyền cảm hứng mạnh mẽ như hành trình của doanh nhân Harland Sanders – người sáng lập KFC. Thành công đến với ông khi phần lớn mọi người đã nghĩ đến tuổi nghỉ hưu, sau hàng chục năm bươn chải với đủ nghề và không ít lần trắng tay.

Harland Sanders sinh năm 1890 tại bang Indiana (Mỹ). Biến cố đến rất sớm khi cha ông qua đời lúc Sanders mới 6 tuổi. Mẹ phải đi làm thuê để nuôi gia đình, còn cậu bé Sanders ở nhà chăm sóc các em và tập nấu ăn từ khi còn rất nhỏ. Chính căn bếp gia đình đã gieo mầm cho niềm đam mê ẩm thực theo ông suốt cuộc đời.

Cuộc sống khó khăn khiến Sanders sớm rời ghế nhà trường. Tuổi thiếu niên của ông gắn liền với những công việc lao động để kiếm sống. Ông từng làm công nhân đường sắt, lính, thủy thủ, nhân viên cứu hỏa, bán bảo hiểm, thư ký và cả luật sư. Thế nhưng, hầu hết công việc đều kết thúc bằng thất bại hoặc bị sa thải.

Lập gia đình từ năm 18 tuổi nhưng sự nghiệp vẫn không có nhiều khởi sắc, Sanders dành hơn ba thập kỷ tiếp theo để mưu sinh trong cảnh bấp bênh. Dẫu vậy, ông chưa bao giờ từ bỏ niềm yêu thích đặc biệt dành cho việc nấu ăn.

Bước ngoặt đến khi Sanders ngoài 40 tuổi. Sau khi chuyển đến bang Kentucky, ông nhận công việc bán xăng tại một trạm dừng chân dành cho tài xế đường dài. Ngoài dịch vụ tiếp nhiên liệu, nơi đây còn phục vụ những bữa ăn đơn giản cho khách qua đường.

Nhận thấy món gà rán luôn được thực khách yêu thích nhất, Sanders bắt đầu nghiên cứu cách chế biến nhanh hơn nhưng vẫn giữ được độ giòn và hương vị đặc trưng. Sau nhiều lần thử nghiệm, ông áp dụng nồi áp suất để rán gà, rút ngắn đáng kể thời gian chế biến so với phương pháp truyền thống.

Điểm tạo nên sự khác biệt lớn nhất chính là công thức pha trộn 11 loại thảo mộc và gia vị bí mật. Hương vị độc đáo này nhanh chóng giúp món gà của Sanders được nhiều khách hàng yêu thích.

Thành công ban đầu tạo điều kiện để ông mở nhà hàng riêng và đặt tên là Kentucky Fried Chicken, sau này được biết đến rộng rãi với tên gọi KFC. Tuy nhiên, con đường kinh doanh chưa bao giờ bằng phẳng.

Một vụ cháy lớn phá hủy nhà hàng đầu tiên. Sau đó, khi Sanders mở một nhà hàng kết hợp nhà nghỉ mới, tuyến đường cao tốc được xây dựng đã khiến lượng khách sụt giảm nghiêm trọng vì không còn lối rẽ vào quán.

Không còn khả năng duy trì hoạt động, ông buộc phải bán toàn bộ cơ nghiệp với số tiền chỉ đủ trang trải nghĩa vụ tài chính. Ở tuổi ngoài 60, nguồn thu nhập duy nhất của Sanders chỉ còn khoản trợ cấp xã hội hơn 100 USD mỗi tháng.

Thay vì chấp nhận thất bại, ông quyết định mang công thức gà rán của mình đi nhượng quyền cho các nhà hàng khác.

Doanh nhân Harland Sanders tạo nên đế chế nhượng quyền KFC toàn cầu

Ở tuổi 62, khi nhiều người đã nghĩ đến việc nghỉ ngơi, Sanders lại bắt đầu một hành trình hoàn toàn mới.

Ông lái xe khắp nước Mỹ, trực tiếp đến từng nhà hàng để giới thiệu công thức gà rán của mình. Cuộc sống lúc đó vô cùng khó khăn. Có thời điểm, Sanders phải ngủ ngay trên xe ô tô và sống nhờ sự giúp đỡ của bạn bè.

Theo nhiều tài liệu, ông từng bị từ chối hơn một nghìn lần trước khi tìm được đối tác đầu tiên chấp nhận hợp tác nhượng quyền.

Thành công ban đầu tại Utah nhanh chóng mở ra bước ngoặt cho KFC. Mô hình nhượng quyền giúp thương hiệu phát triển với tốc độ nhanh chóng trên khắp nước Mỹ.

Dù số lượng cửa hàng tăng mạnh, Sanders vẫn trực tiếp kiểm tra chất lượng tại các điểm bán. Ông nổi tiếng là người kỹ tính, luôn yêu cầu các đối tác tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chế biến nhằm giữ nguyên hương vị đặc trưng.

Đến năm 1964, KFC đã có hơn 600 cửa hàng nhượng quyền. Khi ấy, Sanders quyết định bán doanh nghiệp với giá khoảng 2 triệu USD nhưng vẫn tiếp tục đảm nhận vai trò đại sứ thương hiệu.

Hình ảnh người đàn ông mặc bộ vest trắng, thắt nơ đen cùng chòm râu bạc nhanh chóng trở thành biểu tượng gắn liền với KFC trên toàn thế giới.

Trong nhiều năm sau đó, Sanders dành phần lớn thời gian đi thăm các cửa hàng KFC, góp ý về chất lượng món ăn và duy trì những tiêu chuẩn mà ông đặt ra từ những ngày đầu.

Đến nay, công thức 11 loại gia vị của KFC vẫn được xem là một trong những bí mật thương mại nổi tiếng nhất thế giới.

Harland Sanders qua đời năm 1980 ở tuổi 90. Tuy nhiên, hình ảnh và triết lý kinh doanh của ông vẫn tiếp tục đồng hành cùng thương hiệu KFC, hiện sở hữu hàng chục nghìn nhà hàng tại hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Câu chuyện của Harland Sanders là minh chứng rõ nét rằng tuổi tác không quyết định thành công. Điều tạo nên một doanh nhân lớn là khả năng đứng dậy sau thất bại, niềm tin vào giá trị mình theo đuổi và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng.