Cựu du học sinh trở về quê làm doanh nghiệp: Hành trình khởi nghiệp từ khát vọng nâng tầm đặc sản địa phương

Từ quyết định khiến nhiều người bất ngờ

Cựu du học sinh trở về quê làm doanh nghiệp là lựa chọn của Lê Minh Trường (31 tuổi), quê ở xã Lục Ngạn, tỉnh Bắc Ninh. Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ về quản trị chuỗi cung ứng tại Hà Lan, Trường nhận được lời mời làm việc với mức thu nhập hấp dẫn từ một doanh nghiệp quốc tế.

Trong khi bạn bè lựa chọn ở lại để phát triển sự nghiệp, Trường lại quyết định trở về quê. Nhiều người cho rằng đó là bước đi mạo hiểm bởi vùng quê của anh vẫn chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, giá trị gia tăng chưa cao và phụ thuộc nhiều vào thương lái.

Thế nhưng, điều khiến Trường trăn trở nhất chính là hình ảnh những mùa thu hoạch bội thu nhưng nông sản vẫn rơi vào cảnh được mùa mất giá. Anh tin rằng vấn đề không nằm ở chất lượng sản phẩm mà ở cách tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường.

Mang theo những kiến thức học được ở nước ngoài, Trường dành gần một năm khảo sát các vùng nguyên liệu, gặp gỡ nông dân và nghiên cứu nhu cầu tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu.

Năm 2024, anh thành lập doanh nghiệp chuyên chế biến các sản phẩm từ trái cây địa phương như vải thiều, bưởi và nhãn thành nước ép, trái cây sấy lạnh, mứt và quà tặng cao cấp.

Thay vì chỉ thu mua vào mùa vụ, doanh nghiệp ký hợp đồng liên kết với các hộ dân ngay từ đầu năm, hướng dẫn quy trình canh tác sạch và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc.

Theo Trường, muốn tạo ra thương hiệu bền vững thì chất lượng phải được kiểm soát ngay từ vườn cây.

Những tháng đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Doanh nghiệp vừa phải đầu tư dây chuyền chế biến, vừa tìm kiếm đầu ra trong khi thương hiệu còn rất mới.

Có thời điểm lượng hàng bán ra thấp hơn dự kiến, dòng tiền gặp nhiều áp lực. Tuy nhiên, Trường vẫn kiên trì theo đuổi chiến lược xây dựng giá trị thay vì cạnh tranh bằng giá rẻ.

Khởi nghiệp bằng tư duy hiện đại

Cựu du học sinh trở về quê làm doanh nghiệp không chỉ mang theo kiến thức chuyên môn mà còn áp dụng nhiều phương pháp quản trị hiện đại vào sản xuất.

Doanh nghiệp đầu tư hệ thống quản lý vùng nguyên liệu bằng nền tảng số. Mỗi lô hàng đều có mã QR để người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin về vùng trồng, thời gian thu hoạch và quy trình chế biến.

Song song với đó, Trường xây dựng bộ nhận diện thương hiệu theo hướng trẻ trung, hiện đại nhằm thay đổi hình ảnh của đặc sản địa phương.

Thay vì chỉ bán tại các cửa hàng truyền thống, doanh nghiệp tập trung phát triển kênh thương mại điện tử, mạng xã hội và website bán hàng trực tiếp.

Những video kể về hành trình của người nông dân, quy trình thu hoạch và chế biến đã giúp thương hiệu tiếp cận nhiều khách hàng trẻ.

Không dừng lại ở sản phẩm, Trường còn phát triển mô hình tham quan vùng nguyên liệu kết hợp trải nghiệm chế biến nông sản.
Khách hàng được trực tiếp hái quả, tham quan nhà máy và tự tay làm các sản phẩm đơn giản để mang về. Hoạt động này không chỉ tăng doanh thu dịch vụ mà còn giúp người tiêu dùng hiểu hơn về giá trị của nông sản Việt.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp liên tục cải tiến bao bì, phát triển các dòng quà tặng dành cho doanh nghiệp và sản phẩm phục vụ xuất khẩu.

Nhờ đó, sản phẩm dần có mặt tại nhiều siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và trở thành quà tặng trong các sự kiện xúc tiến thương mại.

Theo Trường, điều quan trọng nhất không phải bán được thật nhiều trong một mùa vụ mà là xây dựng được thương hiệu đủ mạnh để khách hàng nhớ đến quanh năm.

Cựu du học sinh trở về quê làm doanh nghiệp không chỉ tạo dựng một doanh nghiệp riêng mà còn góp phần thay đổi cách làm nông nghiệp tại quê hương.

Sau vài năm hoạt động, doanh nghiệp đã liên kết với hàng trăm hộ dân, hình thành vùng nguyên liệu ổn định và tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương.

Nhiều hộ trước đây chỉ bán nông sản tươi nay đã có thêm thu nhập từ việc cung cấp nguyên liệu đạt tiêu chuẩn cho nhà máy chế biến.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Trường thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn miễn phí về kỹ thuật canh tác, quản lý chất lượng và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Anh cũng phối hợp với các trường đại học để đưa sinh viên về thực tập, tạo cơ hội cho người trẻ tiếp cận thực tế ngay tại địa phương.

Trong giai đoạn tới, doanh nghiệp dự kiến mở rộng nhà máy, phát triển thêm các dòng thực phẩm chế biến sâu và đầu tư nghiên cứu sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.

Mục tiêu của Trường không chỉ là tăng doanh thu mà còn đưa nhiều đặc sản quê hương tiếp cận những thị trường khó tính hơn.
Theo anh, mỗi vùng quê đều có những sản phẩm đặc trưng. Điều còn thiếu là cách kể câu chuyện, xây dựng thương hiệu và tạo ra chuỗi giá trị bền vững.

Hành trình của Lê Minh Trường cho thấy việc trở về quê sau du học không phải là bước lùi, mà có thể trở thành khởi đầu cho một con đường phát triển khác. Khi kiến thức quốc tế được kết hợp với lợi thế bản địa, những sản phẩm quen thuộc hoàn toàn có thể tạo ra giá trị mới. Câu chuyện của anh cũng truyền cảm hứng cho nhiều bạn trẻ đang đứng trước lựa chọn giữa việc phát triển sự nghiệp ở nước ngoài hay trở về quê hương lập nghiệp. Đôi khi, cơ hội lớn nhất không nằm ở nơi xa mà chính là trên mảnh đất mình sinh ra, nếu biết nhìn nhận bằng tư duy đổi mới và khát vọng tạo ra giá trị lâu dài.