Khởi nghiệp với nhạc cụ truyền thống từ tình yêu dành cho âm thanh Việt
Khởi nghiệp với nhạc cụ truyền thống là hành trình mà anh Lê Hoàng Nam (32 tuổi), ngụ tại TP. Đà Nẵng, lựa chọn sau gần 10 năm làm quản lý tại một trung tâm tổ chức sự kiện. Trong những chuyến công tác đến nhiều địa phương, anh có dịp tiếp xúc với các nghệ nhân chế tác đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt, sáo trúc và chứng kiến nhiều làng nghề đang dần thiếu người kế tục.
"Tôi nghĩ nếu chỉ bán một cây đàn thì rất khó. Nhưng nếu bán cả trải nghiệm, cảm xúc và câu chuyện văn hóa thì mọi thứ sẽ khác", Nam chia sẻ.
Ý tưởng ấy thôi thúc anh nghỉ việc, dành gần một năm rong ruổi đến nhiều làng nghề để tìm hiểu quy trình chế tác nhạc cụ. Anh học cách chọn tre làm sáo, phân biệt gỗ mít, gỗ ngô đồng, gỗ trắc dùng làm đàn và tìm hiểu kỹ thuật lên dây, xử lý âm thanh.
Thay vì mở cửa hàng theo cách truyền thống, Nam xây dựng một xưởng kết hợp không gian trải nghiệm. Khách đến đây không chỉ mua nhạc cụ mà còn có thể quan sát quá trình chế tác, thử chơi và nghe nghệ nhân chia sẻ về lịch sử của từng loại đàn.
Những ngày đầu khởi nghiệp không hề dễ dàng. Lượng khách ít, chi phí đầu tư cho nguyên vật liệu, máy móc và mặt bằng khá lớn. Không ít người cho rằng thị trường nhạc cụ truyền thống quá nhỏ để phát triển thành doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Nam kiên trì với định hướng ban đầu. Anh tập trung vào những sản phẩm phù hợp người mới học, thiết kế nhỏ gọn hơn, đồng thời đầu tư bao bì, hướng dẫn sử dụng và chế độ bảo hành để tạo sự chuyên nghiệp.
Khởi nghiệp với nhạc cụ truyền thống bằng mô hình trải nghiệm và thương mại số
Khởi nghiệp với nhạc cụ truyền thống không chỉ dừng ở việc chế tác sản phẩm. Hoàng Nam xây dựng mô hình kinh doanh xoay quanh trải nghiệm văn hóa. Hằng tuần, xưởng tổ chức các buổi "Một giờ làm nghệ nhân", nơi khách tham gia được tự tay hoàn thiện chiếc sáo trúc, đánh bóng thân đàn hoặc thử lên dây dưới sự hướng dẫn của thợ lành nghề. Với trẻ em, chương trình được thiết kế thành hoạt động khám phá âm thanh và trò chơi tương tác.Song song với đó, Nam hợp tác với các trường học, trung tâm văn hóa và đơn vị du lịch để tổ chức workshop giới thiệu nhạc cụ truyền thống. Nhiều du khách nước ngoài tỏ ra thích thú khi được trực tiếp thử chơi đàn bầu hay sáo trúc và mang sản phẩm về như một món quà lưu niệm. Nhận thấy xu hướng mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, anh đầu tư website bán hàng và gian hàng trên các sàn thương mại điện tử. Mỗi sản phẩm đều đi kèm video hướng dẫn sử dụng, câu chuyện về nguồn gốc và nghệ nhân chế tác.
Đặc biệt, Hoàng Nam xây dựng kênh mạng xã hội với nhiều nội dung ngắn như "60 giây tìm hiểu đàn bầu", "Vì sao sáo trúc Việt có âm thanh khác sáo phương Tây?" hay "Một cây đàn tranh được làm trong bao lâu?". Những video này thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, góp phần giúp nhạc cụ truyền thống tiếp cận đông đảo người trẻ. Ngoài dòng sản phẩm dành cho người học, xưởng còn phát triển các phiên bản quà tặng cao cấp, mô hình nhạc cụ thu nhỏ để trưng bày và bộ sản phẩm dành riêng cho khách du lịch.
Để nâng cao giá trị, Nam hợp tác với các nhà thiết kế nhằm tạo ra những mẫu hộp quà mang đậm bản sắc Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều có thẻ giới thiệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh, giúp khách hàng hiểu rõ hơn về lịch sử cũng như ý nghĩa văn hóa của từng loại nhạc cụ.
Sau hơn ba năm hoạt động, doanh nghiệp tạo việc làm ổn định cho hơn 20 lao động, trong đó có nhiều nghệ nhân lớn tuổi vẫn tiếp tục truyền nghề cho thế hệ trẻ. Theo Hoàng Nam, điều đáng quý nhất là ngày càng có nhiều bạn trẻ chủ động tìm đến để học cách chế tác và chơi nhạc cụ truyền thống.
"Tôi không kỳ vọng ai cũng trở thành nghệ sĩ. Chỉ cần sau khi đến đây, họ yêu hơn một cây đàn Việt hay hiểu thêm một câu chuyện văn hóa, tôi đã thấy hành trình của mình có ý nghĩa", anh nói.
Trong thời gian tới, Nam dự định xây dựng nền tảng học trực tuyến kết hợp thực tế tăng cường (AR), giúp người dùng có thể quan sát cách cầm đàn, đặt ngón tay hay điều chỉnh tư thế ngay trên điện thoại. Anh cũng lên kế hoạch mở rộng mạng lưới cộng tác với các nghệ nhân ở nhiều địa phương để phát triển thêm những dòng nhạc cụ đặc trưng từng vùng miền, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và tạo thêm đầu ra cho các làng nghề. Bên cạnh đó, doanh nghiệp sẽ tăng cường kết nối với ngành du lịch, đưa trải nghiệm chế tác và biểu diễn nhạc cụ truyền thống trở thành một sản phẩm văn hóa dành cho du khách trong và ngoài nước.
Hành trình của Lê Hoàng Nam cho thấy, khởi nghiệp với văn hóa truyền thống không chỉ là gìn giữ những giá trị cũ mà còn là tìm ra cách kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của thời đại mới. Khi nhạc cụ truyền thống được kết hợp với trải nghiệm, thiết kế hiện đại và nền tảng số, chúng không chỉ trở thành sản phẩm thương mại mà còn là cầu nối giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về bản sắc văn hóa Việt Nam.
Ý kiến bạn đọc (0)