Xuất khẩu gỗ vượt 10 tỷ USD, thị trường châu Âu nổi lên với mức tăng hơn 100%

Xuất khẩu gỗ vượt 10 tỷ USD, Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trong 7 tháng đầu năm 2026, đồng thời xuất hiện những tín hiệu đáng chú ý về sự dịch chuyển thị trường khi một số quốc gia châu Âu tăng mạnh nhập khẩu hàng Việt.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong 7 tháng đầu năm đạt khoảng 10,2 tỷ USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục nằm trong nhóm 7 mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất của Việt Nam.

Mỹ vẫn giữ vị trí thị trường quan trọng nhất đối với ngành gỗ Việt Nam. Trong 7 tháng, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 5,1 tỷ USD, tương đương một nửa tổng giá trị xuất khẩu của toàn ngành.

Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Mỹ giảm 5,8%. Diễn biến này đáng chú ý bởi thị trường Mỹ nhiều năm qua luôn đóng vai trò đầu tàu đối với ngành sản xuất, xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam.

Trong khi Mỹ giảm, xuất khẩu sang Trung Quốc lại tăng mạnh. Kim ngạch 7 tháng đạt khoảng 1,5 tỷ USD, tăng tới 46,4% so với cùng kỳ. Nhật Bản và Hàn Quốc tiếp tục nằm trong nhóm những khách hàng lớn của gỗ Việt.

Riêng tại TP HCM, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong nửa đầu năm đạt gần 4 tỷ USD, cho thấy vai trò lớn của khu vực này trong chuỗi sản xuất và xuất khẩu của ngành.

Theo ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TP HCM, chỉ riêng 4 thị trường gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã chiếm trên 80% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam.

Cơ cấu này mang lại lợi thế khi doanh nghiệp Việt đã xây dựng được vị trí tại những thị trường lớn, song cũng đặt ra bài toán về mức độ tập trung. Khi một thị trường thay đổi nhu cầu hoặc chính sách thương mại, hoạt động sản xuất và đơn hàng của doanh nghiệp trong nước có thể nhanh chóng chịu ảnh hưởng.

Vì vậy, bên cạnh việc củng cố những thị trường truyền thống, mở rộng đầu ra đang trở thành yêu cầu ngày càng quan trọng đối với ngành gỗ.

Xuất khẩu gỗ sang Hà Lan tăng hơn 100%

Những nỗ lực đa dạng hóa thị trường đã bắt đầu mang lại kết quả khi xuất khẩu gỗ sang một số quốc gia ngoài nhóm khách hàng truyền thống ghi nhận mức tăng đáng kể.

Theo VCCI chi nhánh TP HCM, Canada, Anh, Hà Lan và Đức đang nổi lên với những tín hiệu tích cực. Đáng chú ý nhất, trong 7 tháng đầu năm, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang Hà Lan tăng 104%, trong khi thị trường Đức tăng 47%.

Mức tăng trưởng này cho thấy thị trường châu Âu vẫn còn dư địa lớn đối với các sản phẩm gỗ và nội thất của Việt Nam, nhất là khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) mang lại những lợi thế nhất định về tiếp cận thị trường.

Quy mô của ngành nội thất châu Âu cũng mở ra cơ hội đáng kể. Số liệu được Bộ Công Thương dẫn từ Mordor Intelligence cho thấy thị trường nội thất châu Âu dự kiến đạt khoảng 277,2 tỷ USD trong năm 2026 và có thể tăng lên 358,3 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng mức tăng trưởng bình quân khoảng 5,26% mỗi năm.

Đây là thị trường có quy mô lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về thiết kế, chất lượng, nguồn gốc nguyên liệu và các tiêu chuẩn môi trường. Nếu đáp ứng được những yêu cầu này, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiến sâu hơn vào các phân khúc có giá trị cao thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng năng lực gia công và chi phí.

Theo ông Trần Ngọc Liêm, Việt Nam hiện không chỉ có lợi thế về năng lực sản xuất mà đang từng bước nâng khả năng cung ứng, thiết kế và đáp ứng tiêu chuẩn của những thị trường khó tính.

Điều này tạo nền tảng để ngành nội thất Việt chuyển từ vị trí một trung tâm sản xuất theo đơn đặt hàng sang tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng lớn như thiết kế, xây dựng thương hiệu và phân phối.

Châu Âu rộng cửa nhưng tiêu chuẩn ngày càng cao

Dư địa tăng trưởng lớn không đồng nghĩa con đường mở rộng thị phần của xuất khẩu gỗ Việt Nam tại châu Âu sẽ dễ dàng.

Các doanh nghiệp đang phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe về nguồn gốc gỗ, truy xuất chuỗi cung ứng, phát triển bền vững và tiêu chuẩn môi trường. Bên cạnh đó là áp lực từ chi phí logistics, sức mua và những thay đổi liên tục của chính sách thương mại tại các thị trường lớn.

Với Mỹ, việc kim ngạch 7 tháng giảm 5,8% càng cho thấy rủi ro khi ngành gỗ phụ thuộc quá lớn vào một thị trường chiếm tới một nửa tổng giá trị xuất khẩu.

Do đó, tìm kiếm thêm nhà mua hàng tại châu Âu, Canada, Australia, Trung Đông và các quốc gia ASEAN được xem là một hướng đi quan trọng để phân tán rủi ro và tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Một trong những hoạt động kết nối được kỳ vọng trong thời gian tới là Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội ngoại thất và Mỹ nghệ Việt Nam ASEAN (VIFA ASEAN 2026), dự kiến tổ chức tại TP HCM vào đầu tháng 9.

Theo ông Đặng Quốc Hùng, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Triển lãm VIFA Liên Minh, sự kiện dự kiến quy tụ hơn 200 doanh nghiệp với trên 600 gian hàng, tạo không gian kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất trong nước với nhà đầu tư, nhà phân phối và khách mua quốc tế.

Các nhà mua hàng được kỳ vọng đến từ nhiều thị trường như Mỹ, Canada, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hà Lan cùng các quốc gia châu Âu, ASEAN và Trung Đông.

Việc xuất khẩu sang Hà Lan tăng hơn gấp đôi và Đức tăng gần 50% trong 7 tháng là tín hiệu tích cực cho chiến lược đa dạng hóa thị trường của ngành gỗ. Tuy nhiên, để biến tốc độ tăng trưởng ban đầu thành thị phần bền vững, doanh nghiệp Việt sẽ phải đi xa hơn câu chuyện giá thành, tập trung vào thiết kế, nguồn nguyên liệu hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và sản xuất xanh.

Trong bối cảnh thị trường Mỹ có dấu hiệu chững lại, châu Âu có thể trở thành một trong những hướng tăng trưởng đáng chú ý của xuất khẩu gỗ Việt Nam trong thời gian tới, đồng thời tạo cơ hội để ngành nội thất nâng tỷ trọng giá trị gia tăng và giảm dần sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.