Giữa những câu chuyện khởi nghiệp gắn với công nghệ hay đô thị, hành trình của ông Trần Văn Thống – một nông dân tại Vĩnh Long – lại mang đến góc nhìn mộc mạc nhưng đầy sức nặng. Không có vốn lớn, không chiến lược phức tạp, ông đi lên từ chính ruộng đồng quê nhà, bằng sự kiên trì và tư duy tích lũy dài hạn.

Khởi đầu từ 2 chỉ vàng và những ngày bám ruộng

Sinh ra trong gia đình thuần nông, ông Trần Văn Thống (67 tuổi) không có nhiều lựa chọn ngoài việc gắn bó với đồng ruộng. Khi lập gia đình cách đây hơn bốn thập kỷ, tài sản duy nhất ông có là 2 chỉ vàng cha mẹ cho – số vốn nhỏ nhưng là nền tảng đầu tiên để bắt đầu cuộc sống riêng.

Từ số vốn ấy, vợ chồng ông mua 2,5 công đất để trồng lúa. Nhưng chỉ dựa vào ruộng lúa là chưa đủ, họ phải làm thêm nhiều việc khác để duy trì cuộc sống: nuôi heo, mua lúa trữ chờ giá, làm bánh đem bán.

“Ngày nào cũng ra đồng từ sớm, làm đủ nghề để dành dụm từng đồng”, ông nhớ lại. Chính sự cần cù ấy giúp gia đình dần ổn định, tích lũy thêm vốn để mua thêm đất, từng bước mở rộng quy mô sản xuất.

Từ vài công đất ban đầu, ông mua thêm 10 công ruộng – một bước tiến quan trọng trong hành trình làm nông. Với ông, mỗi thửa ruộng không chỉ là tài sản, mà còn là kết quả của những năm tháng bền bỉ lao động.

Không dừng lại ở trồng lúa, ông Thống bắt đầu tìm kiếm cơ hội từ chính lĩnh vực mình đang làm. Năm 1995, ông kết hợp sản xuất lúa với việc mua bán thuốc bảo vệ thực vật theo hình thức chia lại cho bà con trong vùng.

Ban đầu chỉ là hoạt động nhỏ lẻ, nhưng nhận thấy nhu cầu lớn và lợi nhuận ổn định, ông quyết định mở rộng. Đến năm 2010, ông chính thức mở cửa hàng kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật – một bước chuyển từ sản xuất thuần túy sang kết hợp kinh doanh.

Điều đáng chú ý là triết lý sử dụng vốn của ông: không đầu tư vào những thứ mang tính hình thức, mà tập trung mua đất khi giá còn thấp. Nhờ đó, qua nhiều năm, ông tích lũy được quỹ đất lớn, trở thành một trong những người sở hữu nhiều đất nhất tại địa phương.

Hiện nay, ông có khoảng 15ha đất lúa và 1,2ha dừa. Quy mô này không chỉ giúp tăng sản lượng, mà còn tạo lợi thế trong việc hợp tác với doanh nghiệp và tiếp cận thị trường.

Vận hành mô hình nông nghiệp linh hoạt

Với diện tích lớn, ông Thống không trực tiếp làm toàn bộ mà phân công cho người thân cùng quản lý. Lúa được canh tác 3 vụ mỗi năm, sử dụng các giống phổ biến, mang lại lợi nhuận ổn định theo từng vụ.

Song song đó, vườn dừa 1,2ha đã bước vào giai đoạn cho thu hoạch, mang lại nguồn thu đều đặn mỗi tháng. Việc kết hợp nhiều loại cây trồng giúp ông giảm rủi ro khi thị trường biến động.

Một lợi thế khác đến từ hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ nhập hàng trực tiếp từ doanh nghiệp, ông cắt giảm được chi phí trung gian, đồng thời trở thành điểm kết nối giữa nhà cung cấp và nông dân.

Quy mô đất lớn cũng giúp ông trở thành nơi thử nghiệm và giới thiệu sản phẩm, từ đó có thêm nguồn thu và cơ hội hợp tác lâu dài.

Dù đã có nền tảng vững, ông Thống không dừng lại. Ông dự định chuyển dần sang mô hình trồng lúa chất lượng cao, hướng đến lúa hữu cơ để nâng giá trị sản phẩm.

Những diện tích lúa kém hiệu quả sẽ được chuyển sang trồng dừa – loại cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và có giá bán ổn định hơn. Đây là cách ông thích nghi với thị trường, thay vì giữ nguyên mô hình cũ.

“Làm nông bây giờ phải linh hoạt”, ông chia sẻ. Với ông, việc đa dạng hóa cây trồng và phương thức sản xuất là yếu tố quan trọng để tồn tại lâu dài.

Bên cạnh phát triển kinh tế gia đình, ông Thống còn tích cực hỗ trợ cộng đồng. Ông giúp nhiều hộ nghèo vay vốn làm ăn, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và cùng chính quyền địa phương xây dựng hạ tầng nông thôn.

Những con đường, cây cầu được sửa chữa không chỉ giúp việc đi lại thuận tiện hơn, mà còn tạo điều kiện cho sản xuất và học tập. Đây là cách ông “trả lại” cho cộng đồng những gì mình đã có được.

Hành trình của ông Trần Văn Thống không phải là câu chuyện tăng trưởng nhanh, mà là quá trình tích lũy bền bỉ. Từ 2 chỉ vàng ban đầu, ông đã xây dựng được một mô hình nông nghiệp quy mô lớn, ổn định và có tính bền vững.

Trong bối cảnh nông nghiệp đang thay đổi, câu chuyện của ông cho thấy một bài học rõ ràng: thành công không nhất thiết đến từ những bước đi lớn, mà từ sự kiên trì, tư duy dài hạn và khả năng thích nghi với thực tế.