Doanh nghiệp đầu tiên thất bại, doanh nghiệp thứ hai đưa 9X đổi đời: Hành trình khởi nghiệp từ những lần vấp ngã

Khởi nghiệp lần đầu thất bại và những bài học đắt giá

Doanh nghiệp đầu tiên thất bại, doanh nghiệp thứ hai đưa 9X đổi đời là hành trình của Trần Minh Đức (33 tuổi), quê tại TP. Hải Phòng. Ít ai biết rằng trước khi trở thành chủ một doanh nghiệp chuyên sản xuất đồ gia dụng thông minh với doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, Đức từng đóng cửa công ty đầu tiên chỉ sau chưa đầy hai năm hoạt động.

Năm 2019, sau khi nghỉ việc tại một doanh nghiệp điện tử, Đức quyết định thành lập công ty chuyên nhập khẩu và phân phối phụ kiện công nghệ. Khi ấy, thị trường đang tăng trưởng mạnh, nhiều người kinh doanh đạt doanh thu lớn nên anh tin rằng chỉ cần nhập được hàng giá tốt là sẽ thành công.

Không có nhiều kinh nghiệm quản trị, Đức dồn gần như toàn bộ số vốn tích lũy cùng khoản vay từ người thân để nhập số lượng lớn sản phẩm.

Sai lầm đầu tiên xuất hiện khi anh đánh giá quá lạc quan về nhu cầu thị trường. Hàng tồn kho ngày càng nhiều trong khi chi phí thuê kho, nhân sự và vận hành liên tục tăng.

Cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt khiến lợi nhuận giảm mạnh. Chỉ sau hơn một năm, doanh nghiệp bắt đầu thua lỗ.

Đức cố gắng cứu công ty bằng cách giảm giá bán và mở rộng thêm nhiều dòng sản phẩm. Tuy nhiên, việc kinh doanh dàn trải càng khiến dòng tiền thêm áp lực. Đầu năm 2021, anh buộc phải đóng cửa doanh nghiệp.

"Tôi từng nghĩ thất bại là dấu chấm hết. Nhưng sau này mới hiểu đó chỉ là học phí cho những bài học mình chưa từng được dạy", Đức chia sẻ.

Sau khi giải quyết các khoản nợ, Đức dành gần một năm để nhìn lại toàn bộ hành trình khởi nghiệp đầu tiên. Anh nhận ra mình đã quá tập trung vào sản phẩm mà quên nghiên cứu khách hàng, quá chú trọng doanh số mà bỏ qua quản trị tài chính. Đó cũng là thời điểm anh quyết định bắt đầu lại từ con số gần như bằng không.

Đổi đời nhờ thay đổi tư duy kinh doanh

Doanh nghiệp đầu tiên thất bại, doanh nghiệp thứ hai đưa 9X đổi đời không đến từ việc có nhiều vốn hơn mà từ cách tiếp cận hoàn toàn khác.

Trong quá trình làm tư vấn bán hàng tự do để trang trải cuộc sống, Đức nhận thấy nhu cầu về các sản phẩm gia dụng thông minh, tiết kiệm diện tích đang tăng nhanh tại các đô thị.

Thay vì nhập khẩu đại trà như trước, anh lựa chọn hợp tác với các cơ sở sản xuất trong nước để cùng phát triển sản phẩm mang thương hiệu riêng.

Mẫu sản phẩm đầu tiên chỉ là một giá phơi quần áo gấp gọn dành cho căn hộ nhỏ. Trước khi sản xuất hàng loạt, Đức đưa bản mẫu cho hàng chục gia đình dùng thử miễn phí.

Mỗi góp ý đều được ghi nhận và điều chỉnh. Có khách đề nghị thay đổi chiều cao, người khác muốn bổ sung bánh xe hoặc tăng khả năng chịu lực.

Sau ba tháng cải tiến, sản phẩm mới chính thức ra mắt. Khác với lần khởi nghiệp đầu tiên, Đức không nhập số lượng lớn mà sản xuất theo đơn đặt hàng.

Anh tập trung bán trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và website riêng thay vì mở cửa hàng truyền thống. Mỗi video giới thiệu sản phẩm đều xoay quanh những vấn đề rất thực tế trong cuộc sống như căn hộ nhỏ, thiếu không gian phơi đồ hay tối ưu diện tích ban công. Nhờ nội dung gần gũi, lượng khách hàng tăng nhanh mà chi phí quảng cáo vẫn được kiểm soát.

Sau thành công của sản phẩm đầu tiên, doanh nghiệp tiếp tục phát triển thêm nhiều dòng gia dụng thông minh khác.

Điều Đức luôn nhắc đội ngũ là không sản xuất thứ mình nghĩ khách cần, mà phải tạo ra sản phẩm giải quyết đúng vấn đề khách đang gặp.

Sau gần bốn năm hoạt động, doanh nghiệp thứ hai của Đức đã phát triển hàng chục dòng sản phẩm, tạo việc làm cho hơn 80 lao động và xây dựng hệ thống phân phối trên toàn quốc.

Không dừng lại ở thị trường trong nước, doanh nghiệp còn đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới để tiếp cận khách hàng quốc tế.

Đức đầu tư mạnh vào nghiên cứu phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích hành vi tiêu dùng và quản lý chuỗi cung ứng nhằm tối ưu chi phí.

Theo anh, thành công hiện tại được xây dựng từ chính những sai lầm trước đây. Nếu doanh nghiệp đầu tiên dạy anh cách bán hàng thì doanh nghiệp thứ hai dạy anh cách lắng nghe khách hàng, quản trị dòng tiền và phát triển đội ngũ.

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Đức thường xuyên tham gia các chương trình chia sẻ kinh nghiệm khởi nghiệp cho sinh viên và người trẻ. Điều anh luôn nhấn mạnh là đừng quá sợ thất bại.

"Nếu chưa từng thất bại, rất có thể bạn chưa dám thử điều gì đủ lớn. Quan trọng nhất là sau mỗi lần vấp ngã, mình học được điều gì để không lặp lại sai lầm", anh nói.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển thêm các sản phẩm thông minh ứng dụng công nghệ IoT, đồng thời mở rộng nhà máy để nâng cao năng lực sản xuất.

Đức cũng mong muốn xây dựng quỹ hỗ trợ các dự án khởi nghiệp của thanh niên địa phương, đặc biệt là những người từng thất bại nhưng vẫn quyết tâm bắt đầu lại.

Hành trình của Trần Minh Đức cho thấy khởi nghiệp không phải lúc nào cũng đi theo đường thẳng. Có những doanh nghiệp phải đóng cửa để người sáng lập học cách xây dựng một doanh nghiệp tốt hơn. Từ khoản lỗ, những đêm mất ngủ và áp lực tài chính, anh đã rút ra bài học về nghiên cứu thị trường, quản trị vốn và phát triển sản phẩm dựa trên nhu cầu thực tế. Chính những kinh nghiệm ấy đã trở thành nền tảng giúp doanh nghiệp thứ hai phát triển bền vững. Với nhiều người trẻ đang nuôi dưỡng ước mơ lập nghiệp, câu chuyện này là lời nhắc rằng thất bại không quyết định tương lai, cách đứng dậy sau thất bại mới là điều tạo nên sự khác biệt.