Nhà máy GMP EU chưa về đích, Pharbaco tiếp tục “gánh” hơn 1.400 tỷ đồng nợ vay

Báo cáo tài chính giữa niên độ 2026 đã soát xét của Công ty CP Dược phẩm Trung ương I - Pharbaco (UPCoM: PBC) cho thấy lợi nhuận nửa đầu năm cải thiện rõ rệt. Song song với đó, bảng cân đối tiếp tục cho thấy mức độ tập trung vốn lớn tại dự án nhà máy GMP EU, nơi đang chiếm gần 71% tổng tài sản doanh nghiệp.

Dự án 2.216 tỷ đồng ngày càng "nặng" trên bảng cân đối

Nhìn lại quá trình đầu tư, Dự án nhà máy sản xuất dược phẩm tiêu chuẩn GMP EU của Pharbaco đã tích lũy một lượng vốn lớn trong nhiều năm. Cuối năm 2020, giá trị xây dựng cơ bản dở dang của dự án mới ở mức hơn 1.045 tỷ đồng. Sang năm 2021, con số tăng lên gần 1.480 tỷ đồng; năm 2022 đạt hơn 1.766 tỷ đồng; năm 2023 lên gần 1.944 tỷ đồng. Đến cuối năm 2024, giá trị dự án tiếp tục tăng lên hơn 2.062 tỷ đồng và cuối năm 2025 đạt gần 2.167 tỷ đồng.

Như vậy, chỉ trong 5 năm, giá trị ghi nhận tại dự án đã tăng thêm khoảng 1.121 tỷ đồng, tương đương hơn gấp đôi so với cuối năm 2020. Tuy nhiên, lượng vốn tăng thêm qua từng năm có xu hướng thu hẹp. Riêng năm 2021, dự án tăng thêm gần 435 tỷ đồng; năm 2022 tăng khoảng 286 tỷ đồng; năm 2023 thêm gần 178 tỷ đồng. Đến năm 2024 và 2025, mức tăng lần lượt chỉ còn khoảng 119 tỷ và 104 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy dự án vẫn tiếp tục được đầu tư nhưng tốc độ tích lũy chi phí đã chậm đáng kể so với giai đoạn đầu.

Cơ cấu hai hợp phần cũng cho thấy vốn tiếp tục được đưa vào cả PMU1 và PMU2. Cuối năm 2021, PMU1 và PMU2 lần lượt ghi nhận khoảng 1.134 tỷ và 346 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, hai con số đã tăng lên tương ứng gần 1.498 tỷ và 668 tỷ đồng. Riêng PMU2 gần như tăng gấp đôi sau 4 năm, trong khi PMU1 tăng thêm khoảng 365 tỷ đồng.

Một chi tiết đáng chú ý là quy mô đầu tư từng được Pharbaco công bố cũng thay đổi trong quá trình triển khai. Báo cáo năm 2020 cho biết tổng mức đầu tư dự án là 1.200 tỷ đồng. Sang năm 2021, mức này được nâng lên 1.800 tỷ đồng, gồm 1.300 tỷ đồng cho PMU1 và 500 tỷ đồng cho PMU2. Từ báo cáo năm 2022, tổng mức đầu tư tiếp tục được nêu ở 1.900 tỷ đồng, trong đó PMU1 là 1.300 tỷ đồng và PMU2 là 600 tỷ đồng.

Đến ngày 30/6/2026, Pharbaco có tổng tài sản hơn 3.136 tỷ đồng. Riêng chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại Dự án xây dựng Nhà máy sản xuất dược tiêu chuẩn GMP EU 2 giai đoạn đạt hơn 2.216 tỷ đồng, tương đương khoảng 70,7% tổng tài sản.

Nếu chỉ xét trên báo cáo riêng có cùng cơ sở so sánh, cuối năm 2025 dự án chiếm khoảng 69% tổng tài sản. Sau 6 tháng, tỷ lệ này tăng lên gần 71%. Điều đó cho thấy mức độ tập trung nguồn lực của Pharbaco vào dự án vẫn tiếp tục tăng. Nói cách khác, cứ 10 đồng tài sản của doanh nghiệp hiện có khoảng 7 đồng đang nằm tại dự án nhà máy GMP EU.

Ngoài ra, dự án cũng gắn trực tiếp với cấu trúc vay nợ. Thuyết minh báo cáo tài chính cho biết tài sản thuộc dự án nhà máy GMP EU đang được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngân hàng. Các hợp đồng tín dụng được Pharbaco công bố cho thấy vốn vay từng được sử dụng để tài trợ PMU1, PMU2, hoàn lại phần vốn tự có doanh nghiệp đã đầu tư vào dự án hoặc thanh toán trước hạn các khoản tín dụng liên quan.

Nợ gần như không giảm, 180 tỷ đồng được kéo dài kỳ hạn

Đi cùng lượng vốn lớn nằm tại dự án là chi phí lãi vay liên tục được tích lũy.

Năm 2024, Pharbaco vốn hóa hơn 93,1 tỷ đồng chi phí lãi vay vào tài sản dở dang. Năm 2025, khoản này tiếp tục ở mức hơn 84,5 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm nay, doanh nghiệp vốn hóa thêm gần 37,6 tỷ đồng. Tính từ đầu năm 2024 đến hết tháng 6/2026, riêng lãi vay được vốn hóa đã đạt khoảng 215 tỷ đồng.

Ngoài số tiền được cộng vào giá trị tài sản, Pharbaco vẫn phải ghi nhận một phần lãi vay trực tiếp vào kết quả kinh doanh. Chi phí lãi vay lần lượt ở mức khoảng 36,5 tỷ đồng năm 2024, 38,4 tỷ đồng năm 2025 và gần 24,6 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026.

Cộng hai nhóm khoản mục, quy mô lãi vay được vốn hóa và lãi vay ghi nhận vào chi phí trong khoảng hai năm rưỡi lên tới gần 315 tỷ đồng.

Trong lúc giá trị dự án tăng lên, quy mô nợ vay của Pharbaco vẫn ở mức lớn.

Cuối năm 2024, báo cáo hợp nhất ghi nhận tổng vay và nợ thuê tài chính của doanh nghiệp ở khoảng 1.540 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, trên báo cáo riêng, tổng vay còn khoảng 1.426 tỷ đồng, trong đó vay ngắn hạn gần 810 tỷ đồng và vay dài hạn hơn 616 tỷ đồng.

Sang cuối tháng 6/2026, vay ngắn hạn giảm còn khoảng 650 tỷ đồng, trong khi vay dài hạn tăng lên gần 776 tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng nợ vay vẫn xấp xỉ 1.426 tỷ đồng, gần như không thay đổi sau nửa năm.

Phần dịch chuyển đáng kể nằm ở kỳ hạn trả nợ. Ngày 26/3/2026, BIDV phê duyệt cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với Dự án Nhà máy bào chế dược phẩm tiêu chuẩn EU-GMP giai đoạn 1 và giai đoạn 2 của Pharbaco. Theo thuyết minh, việc này khiến vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn giảm 180 tỷ đồng, đồng thời nợ vay dài hạn tăng đúng số tiền tương ứng.

Tại ngày 30/6, nợ vay của Pharbaco tương đương khoảng 45% tổng tài sản và bằng khoảng 109% vốn chủ sở hữu.

Cuối năm 2025, Pharbaco có khoảng 607 tỷ đồng tài sản ngắn hạn, trong khi nợ ngắn hạn ở mức trên 1.215 tỷ đồng. Đến cuối tháng 6/2026, tài sản ngắn hạn tăng lên khoảng 795 tỷ đồng và nợ ngắn hạn giảm còn hơn 1.052 tỷ đồng. Tỷ lệ tài sản ngắn hạn trên nợ ngắn hạn vì thế được cải thiện từ khoảng 0,5 lần lên 0,76 lần.

Ở hoạt động kinh doanh, Pharbaco ghi nhận một số tín hiệu cải thiện. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần đạt khoảng 413,5 tỷ đồng, giảm so với cùng kỳ, song giá vốn giảm nhanh hơn giúp lợi nhuận gộp tăng lên hơn 103 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp cải thiện lên gần 25%.

Lợi nhuận trước thuế đạt hơn 19 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế gần 12,9 tỷ đồng, gấp khoảng 3,4 lần cùng kỳ. Dù vậy, khả năng chuyển lợi nhuận thành tiền vẫn chưa thực sự rõ nét khi lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh tiếp tục âm gần 4,4 tỷ đồng. Mức âm đã thu hẹp đáng kể so với hơn 123 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, nhưng hoạt động cốt lõi vẫn chưa tạo dòng tiền ròng dương.

Trong khi đó, tiền và tương đương tiền cuối tháng 6 tăng lên hơn 212 tỷ đồng, từ khoảng 73,6 tỷ đồng đầu năm. Phần tăng này chủ yếu đến từ hoạt động đầu tư khi Pharbaco thu 210 tỷ đồng từ thu hồi đầu tư góp vốn vào đơn vị khác, qua đó đưa dòng tiền đầu tư dương gần 143 tỷ đồng.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu PBC thời gian gần đây giao dịch khá trầm lắng. Trong khoảng 3 tháng, thị giá chủ yếu đi xuống từ vùng trên 6.000 đồng/cổ phiếu hồi đầu tháng 6, có thời điểm lùi sát 5.000 đồng/cổ phiếu vào cuối tháng 7. Sau nhịp bật tăng ngắn đầu tháng 8, PBC nhanh chóng điều chỉnh trở lại và đóng cửa ngày 12/8 ở mức 5.200 đồng/cổ phiếu.

Đáng chú ý, trong bối cảnh thị giá PBC đang dao động quanh vùng thấp của nhiều tháng, một lãnh đạo Pharbaco vừa bị xử phạt liên quan đến giao dịch cổ phiếu này. Ngày 17/8/2026, Thanh tra Chứng khoán Nhà nước ban hành quyết định xử phạt ông Nguyễn Đình Tuấn, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Pharbaco, do không báo cáo về việc dự kiến giao dịch.

Cụ thể, ngày 28/4/2026, ông Tuấn đã mua 3.491.540 cổ phiếu PBC, tương ứng giá trị hơn 34,9 tỷ đồng theo mệnh giá, nhưng không thực hiện báo cáo trước giao dịch theo quy định. Với vi phạm này, ông Tuấn bị phạt hơn 523,7 triệu đồng, tương đương 1,5% giá trị chứng khoán giao dịch thực tế tính theo mệnh giá, đồng thời bị đình chỉ hoạt động giao dịch chứng khoán trong thời hạn 18 tháng.