SAM Holdings có gì khiến NSI muốn quay lại mua cổ phiếu sau chưa đầy một tháng bán ra?

Vừa bán 10 triệu cổ phiếu SAM, NSI muốn mua lại 12 triệu dù đang tạm lỗ

Công ty CP Chứng khoán Quốc gia (NSI) vừa đăng ký mua 12 triệu cổ phiếu SAM của Công ty CP SAM Holdings (HoSE: SAM) nhằm cơ cấu danh mục đầu tư. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 28/8 đến ngày 26/9 theo phương thức thỏa thuận và/hoặc khớp lệnh. Trước giao dịch, NSI sở hữu hơn 7,6 triệu cổ phiếu SAM, tương đương 1,9% vốn điều lệ. Nếu mua đủ số lượng đăng ký, công ty chứng khoán này sẽ nâng lượng nắm giữ lên hơn 19,6 triệu cổ phiếu, tương ứng 4,88% vốn tại SAM Holdings. Tạm tính theo thị giá 6.200 đồng/cổ phiếu trong phiên chiều 26/8, NSI có thể phải chi khoảng 74,4 tỷ đồng để mua đủ 12 triệu cổ phiếu SAM đăng ký. Tuy nhiên, giá trị thực tế sẽ phụ thuộc vào mức giá và khối lượng giao dịch trong thời gian thực hiện.

NSI là tổ chức có liên quan đến người nội bộ của SAM Holdings. Cụ thể, ông Trần Việt Anh - Chủ tịch HĐQT SAM Holdings hiện là cổ đông sở hữu trên 10% vốn NSI. Trong khi đó, ông Bùi Quang Bách đồng thời giữ chức Thành viên HĐQT NSI và Thành viên HĐQT độc lập tại SAM Holdings.

Đáng chú ý, kế hoạch mua vào được công bố chưa đầy 1 tháng sau khi NSI hoàn tất bán 10 triệu cổ phiếu SAM trong hai ngày 27 và 28/7. Sau giao dịch, lượng sở hữu của NSI giảm từ hơn 17,6 triệu cổ phiếu, tương đương 4,38% vốn, xuống còn hơn 7,6 triệu đơn vị, tương ứng 1,9%. Như vậy, nếu hoàn tất đợt mua mới, NSI sẽ mua lại toàn bộ số cổ phiếu vừa bán, đồng thời nâng lượng nắm giữ cao hơn 2 triệu đơn vị so với thời điểm trước giao dịch tháng 7. Dù vậy, tỷ lệ sở hữu dự kiến sau giao dịch chỉ đạt 4,88%, vẫn thấp hơn ngưỡng 5% để trở thành cổ đông lớn của SAM Holdings.

Động thái mua lại diễn ra trong bối cảnh cổ phiếu SAM đang là khoản đầu tư niêm yết lớn nhất trong danh mục của NSI. Theo báo cáo tài chính bán niên năm 2026 đã soát xét, danh mục cổ phiếu niêm yết của công ty chứng khoán này có tổng giá gốc khoảng 549 tỷ đồng, trong đó khoản đầu tư vào SAM có giá gốc gần 179 tỷ đồng. Tại ngày 30/6, giá trị hợp lý của khoản đầu tư SAM được xác định ở mức khoảng 105 tỷ đồng, thấp hơn giá gốc trên 73 tỷ đồng. Đây cũng là khoản chênh lệch âm lớn nhất trong danh mục cổ phiếu niêm yết của NSI tại thời điểm lập báo cáo. Tuy nhiên, mức chênh lệch này chỉ phản ánh kết quả đánh giá lại khoản đầu tư theo giá thị trường, không đồng nghĩa toàn bộ khoản lỗ đã được hiện thực hóa.

Nợ vay gấp gần 4 lần lượng tiền, sức khỏe tài chính SAM Holdings đang ra sao?

Về phía SAM Holdings, kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 ghi nhận tăng trưởng cao về doanh thu và lợi nhuận, song biên lợi nhuận tiếp tục duy trì ở mức thấp. Riêng trong quý II, doanh nghiệp đạt 2.256 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 60,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận gộp chỉ tăng 28,2%, đạt hơn 70 tỷ đồng, khiến biên lợi nhuận gộp thu hẹp từ khoảng 3,9% xuống còn 3,1%. Trong bối cảnh lợi nhuận từ hoạt động bán hàng tăng chậm hơn doanh thu, mảng tài chính trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ kết quả kinh doanh. Cụ thể, doanh thu hoạt động tài chính trong quý đạt 63 tỷ đồng, tăng gần 106% và tương đương gần 90% lợi nhuận gộp từ bán hàng và cung cấp dịch vụ.

Dù vậy, áp lực chi phí cũng gia tăng đáng kể. Chi phí tài chính tăng 64,4%, lên 36,7 tỷ đồng; trong đó, chi phí lãi vay đạt 33,5 tỷ đồng, tăng 61,6% so với cùng kỳ. Đồng thời, phần kết quả từ các công ty liên doanh, liên kết chuyển từ lãi gần 11,8 tỷ đồng sang lỗ gần 1,3 tỷ đồng. Sau khi khấu trừ chi phí và thuế, SAM Holdings ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý II đạt 42,2 tỷ đồng, tăng 24,8% so với mức gần 33,9 tỷ đồng cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần đạt 4.031 tỷ đồng, tăng 57%; lợi nhuận sau thuế đạt 57,5 tỷ đồng, tăng 45,5%.

Mặc dù vậy, biên lợi nhuận gộp nửa đầu năm giảm từ gần 4% xuống còn 3,2%, cho thấy tốc độ cải thiện lợi nhuận chưa theo kịp đà mở rộng doanh thu. Bên cạnh đó, chi phí lãi vay tăng 64,3%, lên 59,2 tỷ đồng, cao hơn toàn bộ lợi nhuận sau thuế hợp nhất cùng kỳ. Phần kết quả từ các công ty liên doanh, liên kết cũng đảo chiều từ lãi hơn 14 tỷ đồng sang lỗ gần 7,85 tỷ đồng.

Không chỉ chịu áp lực từ chi phí lãi vay, cơ cấu tài sản của SAM Holdings cũng cho thấy một lượng lớn nguồn lực đang nằm tại các khoản phải thu, đầu tư tài chính và dự án chưa hoàn thành. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 7.657 tỷ đồng, tăng 6,8% so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn tăng 26,2%, lên 3.676 tỷ đồng, trong khi tài sản dài hạn giảm 6,5%, xuống còn 3.982 tỷ đồng. Sự dịch chuyển này chủ yếu đến từ mức tăng của các khoản phải thu, hàng tồn kho và đầu tư tài chính ngắn hạn. Cụ thể, các khoản phải thu ngắn hạn tăng 26,6%, lên 1.942 tỷ đồng, tương đương 25,4% tổng tài sản. Trong đó, phải thu ngắn hạn khác tăng 40,3%, đạt 1.045 tỷ đồng; phải thu khách hàng tăng 30,9%, lên 698 tỷ đồng. Hàng tồn kho cũng tăng 17,1%, đạt 694,3 tỷ đồng, trong khi tiền và các khoản tương đương tiền chỉ tăng 2%, lên gần 512 tỷ đồng.

Ở nhóm tài sản dài hạn, tài sản dở dang đạt 1.218 tỷ đồng, tăng 1,3% so với đầu năm. Khoản mục này bao gồm 888,4 tỷ đồng chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang dài hạn và gần 330 tỷ đồng chi phí xây dựng cơ bản dở dang. Trong khi đó, đầu tư tài chính dài hạn giảm 12,8%, xuống còn 1.973 tỷ đồng. Trong cơ cấu khoản mục này, các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết đạt gần 1.257 tỷ đồng, còn phần góp vốn vào các đơn vị khác ở mức gần 673 tỷ đồng. Tính chung, các khoản phải thu ngắn hạn, tài sản dở dang và đầu tư tài chính dài hạn đạt khoảng 5.134 tỷ đồng, chiếm 67% tổng tài sản. Điều này cho thấy phần lớn nguồn lực của SAM Holdings đang tập trung tại công nợ, các khoản đầu tư và dự án chưa hoàn thành.

Trong số 888,4 tỷ đồng chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang dài hạn, dự án khu dân cư Nhơn Trạch chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 589,1 tỷ đồng, tương đương 66,3%. Giá trị ghi nhận tại dự án tăng khoảng 16,8 tỷ đồng so với đầu năm. Hai khoản mục còn lại gồm khu công nghiệp Tam Thăng 2 với 156,4 tỷ đồng và chung cư Samland Riverside với gần 142,9 tỷ đồng.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, khu công nghiệp Tam Thăng 2 có quy mô 103 ha, tổng mức đầu tư 433,28 tỷ đồng, do Công ty CP Capella Quảng Nam làm chủ đầu tư. Tại cuối tháng 6, một phần diện tích đã hoàn thành đầu tư hạ tầng kỹ thuật và đang chờ cho thuê, trong khi phần diện tích còn lại tiếp tục được đầu tư. Đối với dự án Samland Riverside, dự án nằm tại số 147 Ung Văn Khiêm, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, do Công ty CP Địa ốc Sacom làm chủ đầu tư. Đến cuối tháng 6, giá trị dở dang tại dự án đạt gần 142,9 tỷ đồng, tăng hơn 5,5 tỷ đồng so với đầu năm. Ngoài 3 dự án đang được ghi nhận trong chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang dài hạn, SAM Holdings còn thuyết minh về dự án khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp tại Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm. Dự án có quy mô 194,92 ha, do Công ty CP Sacom Tuyền Lâm làm chủ đầu tư.

Tại thời điểm 30/6, doanh nghiệp đang thực hiện giải phóng mặt bằng và triển khai các hạng mục thuộc giai đoạn hai, gồm công viên, khách sạn chủ đề, khu shophouse, trung tâm thương mại và khu vui chơi giải trí. Tuy nhiên, hồ sơ gia hạn tiến độ thực hiện dự án vẫn đang được UBND tỉnh Lâm Đồng thẩm định. Song song với việc phần lớn tài sản tập trung tại công nợ và các dự án dở dang, quy mô nợ phải trả của SAM Holdings cũng tăng nhanh hơn tổng tài sản. Đến cuối quý II, nợ phải trả đạt 2.866 tỷ đồng, tăng 19,1% so với đầu năm.

Đáng chú ý, nợ ngắn hạn tăng 34,3%, lên 2.225 tỷ đồng và chiếm 77,6% tổng nợ phải trả. Ngược lại, nợ dài hạn giảm 14,3%, còn 641 tỷ đồng, cho thấy nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp có xu hướng dịch chuyển mạnh về kỳ hạn ngắn. Trong cơ cấu nợ vay, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn tăng 36,9%, lên 1.769 tỷ đồng, trong khi vay và nợ thuê tài chính dài hạn giảm 38,6%, xuống còn gần 238 tỷ đồng. Tổng vay và nợ thuê tài chính theo đó đạt 2.007 tỷ đồng, tăng 19,5% so với đầu năm, chiếm khoảng 70% tổng nợ phải trả và cao gấp gần bốn lần lượng tiền cùng các khoản tương đương tiền. Bên cạnh nợ vay, khoản phải trả người bán ngắn hạn tăng 128,3%, lên hơn 204 tỷ đồng; phải trả ngắn hạn khác tăng 161,1%, đạt gần 132 tỷ đồng. Những biến động này cho thấy áp lực nghĩa vụ tài chính của SAM Holdings đang tập trung chủ yếu ở kỳ hạn ngắn, trong bối cảnh chi phí lãi vay tiếp tục gia tăng.

Như vậy, kế hoạch mua lại cổ phiếu của NSI được đưa ra khi SAM Holdings ghi nhận tăng trưởng cao về doanh thu và lợi nhuận. Tuy nhiên, phía sau kết quả tích cực, doanh nghiệp vẫn đối diện biên lợi nhuận thấp, chi phí lãi vay gia tăng và phần lớn tài sản tập trung tại công nợ, đầu tư tài chính cùng các dự án dở dang.