Luật Dầu khí sửa đổi “mở đường”, PVS có gì để chuyên gia đặt kỳ vọng?

Chuyên gia chỉ ra cơ hội của PVS sau khi sửa đổi Luật Dầu khí

Ngày 23/8, Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sửa đổi năm 2026 với 473 trong số 475 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, tương đương 94,6% tổng số đại biểu Quốc hội. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý được kỳ vọng tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động thăm dò, phát triển mỏ và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án dầu khí. Đánh giá tác động sau khi luật được thông qua, Công ty CP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) và Công ty CP Chứng khoán MB (MBS) cùng xác định Tổng Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC; HNX: PVS) là một trong hai doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi trực tiếp và rõ nét nhất.

Theo VDSC, khi hoạt động thăm dò được thúc đẩy và các dự án chuyển sang giai đoạn phát triển mỏ, nhu cầu đối với dịch vụ thiết kế, mua sắm, chế tạo, xây lắp và thi công công trình biển sẽ gia tăng. Đây đều là những lĩnh vực kinh doanh cốt lõi của PVS, qua đó có thể bổ sung nguồn việc cho doanh nghiệp trong các năm tới. Về dài hạn, việc mở rộng hành lang pháp lý sang năng lượng ngoài khơi và lĩnh vực thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) cũng tạo thêm dư địa phát triển dựa trên năng lực cơ khí, xây lắp hiện hữu. Tuy nhiên, VDSC lưu ý những lĩnh vực này chưa phải động lực đóng góp đáng kể vào lợi nhuận trong ngắn hạn.

Cùng quan điểm, MBS cho rằng PVS có thể hưởng lợi từ việc rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và đẩy nhanh các quyết định đầu tư, qua đó thúc đẩy tiến độ ký kết hợp đồng và ghi nhận doanh thu. Dù vậy, công ty chứng khoán này lưu ý biên lợi nhuận mảng cơ khí, xây lắp còn mỏng, khiến khả năng chuyển hóa nguồn việc thành lợi nhuận thực tế vẫn cần được theo dõi sát.

Những đánh giá trên xuất hiện trong bối cảnh PVS đang tham gia nhiều dự án dầu khí và năng lượng quy mô lớn. Trong quý II/2026, doanh nghiệp ký hợp đồng EPCIC cho dự án Sư Tử Trắng giai đoạn 2B, hạ thủy khối thượng tầng Lạc Đà Vàng và bàn giao kho nổi FSO để chuẩn bị triển khai ngoài khơi. PVS đồng thời tiếp tục thực hiện các hạng mục thuộc chuỗi dự án Lô B – Ô Môn, Long Phú 1 và một số dự án điện gió ngoài khơi. Đối với dự án khí Cá Voi Xanh, có vốn đầu tư xây dựng cơ bản ước tính khoảng 5 tỷ USD, doanh nghiệp kỳ vọng tham gia các gói thầu nếu dự án đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng vào năm 2027. Trường hợp được triển khai đúng tiến độ, dự án có thể bổ sung nguồn việc cho PVS từ sau năm 2030.

Tiến độ thực hiện các dự án đã bắt đầu phản ánh trên báo cáo tài chính. Tại ngày 30/6/2026, chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang của PVS đạt hơn 2.069 tỷ đồng, tăng gần 400 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Trong đó, riêng gói EPC#2 thuộc dự án Lô B ghi nhận gần 1.166 tỷ đồng, chiếm hơn 56% tổng giá trị dở dang.

Trong báo cáo cập nhật tháng 8, Công ty CP Chứng khoán Vietcap nâng giả định tổng giá trị công việc của mảng cơ khí, xây lắp PVS giai đoạn 2026–2030 từ 5,9 tỷ USD lên khoảng 7,03 tỷ USD, tăng 18,5%. Cơ cấu dự kiến gồm gần 3,48 tỷ USD từ điện gió ngoài khơi, khoảng 2,65 tỷ USD từ các dự án dầu khí ngoài khơi và hơn 900 triệu USD từ công trình trên bờ. Tuy nhiên, hơn 7 tỷ USD là tổng giá trị công việc dự kiến, không đồng nghĩa toàn bộ đã trở thành hợp đồng. Vietcap ước tính PVS mới ký khoảng 2,1 tỷ USD, tương đương gần 30% tổng giá trị giả định cho giai đoạn 2026–2030. Trong số hợp đồng đã ký, khoảng 1 tỷ USD đến từ các dự án điện gió ngoài khơi và khoảng 1,1 tỷ USD thuộc những dự án dầu khí như Lô B, Lạc Đà Vàng và Sư Tử Trắng giai đoạn 2B. Gần 5 tỷ USD còn lại chủ yếu là nguồn việc tiềm năng từ Nam Du – U Minh, Khánh Mỹ – Đầm Dơi, Cá Voi Xanh, Hải Sư Vàng cùng các dự án điện gió ngoài khơi và công trình trên bờ.

Trong một dự báo khác của MBS, công ty chứng khoán này ước tính quy mô công việc của PVS giai đoạn 2026–2030 vào khoảng 4,5–5 tỷ USD. Sự chênh lệch giữa các ước tính cho thấy triển vọng của doanh nghiệp phụ thuộc vào tiến độ triển khai dự án, khả năng trúng thầu và việc chuyển những cơ hội tiềm năng thành hợp đồng thực tế. Vì vậy, Luật Dầu khí sửa đổi được kỳ vọng tạo thuận lợi cho PVS thông qua việc tháo gỡ thủ tục và thúc đẩy các dự án tiến gần hơn tới quyết định đầu tư cuối cùng. Tuy nhiên, tác động lên doanh thu và lợi nhuận chỉ thực sự rõ nét khi các dự án được triển khai, những gói thầu được ký kết và hiệu quả thực hiện hợp đồng từng bước cải thiện.

Lãi vượt mục tiêu năm nhưng lợi nhuận cốt lõi và công nợ còn áp lực

Về tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 ghi nhận doanh thu thuần của PVS đạt hơn 8.589 tỷ đồng, tăng 16,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, do giá vốn tăng nhanh, lợi nhuận gộp giảm 6,3%, còn gần 600 tỷ đồng. Doanh thu hoạt động tài chính trong quý đạt hơn 184,5 tỷ đồng, giảm 16,6%; phần lãi từ các công ty liên doanh, liên kết cũng giảm từ 230,3 tỷ đồng xuống 183,2 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, thu nhập khác tăng mạnh từ 7,1 tỷ đồng lên hơn 462 tỷ đồng, chủ yếu liên quan đến việc quyết toán hợp đồng với khách hàng, các khoản phạt và bồi thường hợp đồng. Khoản thu này giúp PVS ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý II gần 562,6 tỷ đồng, tăng khoảng 80% so với cùng kỳ. Trong đó, lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 525 tỷ đồng.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần đạt gần 17.288 tỷ đồng, tăng 29,3%. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 997,9 tỷ đồng, tăng khoảng 63%, trong khi lợi nhuận thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt khoảng 941 tỷ đồng, tăng gần 37%. Với mục tiêu lợi nhuận sau thuế hợp nhất cả năm 2026 là 990 tỷ đồng, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng 100,8% kế hoạch sau hai quý. Tuy nhiên, kết quả này cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ khoản lợi nhuận khác tăng đột biến lên khoảng 456 tỷ đồng, so với mức chỉ khoảng 3 tỷ đồng cùng kỳ.

Nếu loại trừ khoản thu nhập khác, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của PVS đạt khoảng 828 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ. Theo ước tính của Vietcap, lợi nhuận sau thuế cốt lõi thuộc về cổ đông công ty mẹ trong 6 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 582 tỷ đồng, giảm 32%. Diễn biến này cho thấy sự khác biệt giữa mức tăng trưởng lợi nhuận báo cáo và hiệu quả từ hoạt động kinh doanh thường xuyên. Dù doanh thu tiếp tục mở rộng nhờ tiến độ triển khai dự án, lợi nhuận vẫn chịu ảnh hưởng từ các khoản thu không thường xuyên, việc quyết toán hợp đồng và biến động dự phòng bảo hành.

Trong cơ cấu kinh doanh, mảng xây lắp, cơ khí và đóng mới tiếp tục giữ vai trò chủ lực với doanh thu hơn 10.490 tỷ đồng, chiếm trên 60% tổng doanh thu hợp nhất. Tuy nhiên, mảng này chỉ đóng góp khoảng 693 tỷ đồng lợi nhuận gộp, tương đương khoảng 48% tổng lợi nhuận gộp. Dịch vụ tàu kỹ thuật dầu khí có quy mô doanh thu thấp hơn, đạt hơn 1.500 tỷ đồng và chiếm khoảng 9% tổng doanh thu, nhưng mang về khoảng 247 tỷ đồng lợi nhuận gộp, tương đương 17% lợi nhuận gộp toàn doanh nghiệp. Sự chênh lệch cho thấy hoạt động xây lắp dù tạo nguồn việc lớn nhưng có biên lợi nhuận thấp hơn đáng kể so với một số dịch vụ truyền thống.

Áp lực này thể hiện rõ trong quý II, khi doanh thu tăng gần 17% nhưng lợi nhuận gộp lại giảm hơn 6%. Vì vậy, khả năng chuyển hóa lượng công việc lớn thành lợi nhuận thực tế vẫn phụ thuộc vào hiệu quả thi công, kiểm soát giá vốn và tiến độ nghiệm thu từng dự án. Ở góc độ tài chính, tổng tài sản của PVS tại ngày 30/6/2026 đạt hơn 42.939 tỷ đồng, tăng 10,7% so với đầu năm. Trong đó, tiền và các khoản tương đương tiền đạt gần 11.321 tỷ đồng; các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, chủ yếu là tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn, đạt khoảng 5.842 tỷ đồng. Như vậy, tổng lượng tiền mặt và tiền gửi của doanh nghiệp vượt 17.160 tỷ đồng. Trong khi đó, dư nợ vay tài chính ngắn hạn và dài hạn chỉ khoảng 2.018 tỷ đồng, tương ứng trạng thái tiền mặt ròng hơn 15.000 tỷ đồng.

Nguồn tiền lớn tạo dư địa để PVS đáp ứng nhu cầu vốn lưu động, tham gia những dự án quy mô lớn và duy trì nguồn thu từ lãi tiền gửi. Đây là lợi thế quan trọng trong bối cảnh các hợp đồng xây lắp thường yêu cầu vốn thực hiện lớn và thời gian thanh toán kéo dài. Tuy nhiên, các khoản phải thu cũng tăng nhanh khi nhiều dự án bước vào giai đoạn thi công. Cuối quý II, phải thu ngắn hạn đạt gần 9.664 tỷ đồng, tăng hơn 2.200 tỷ đồng so với đầu năm và chiếm khoảng 22,5% tổng tài sản. Đáng chú ý, phải thu theo tiến độ hợp đồng xây dựng tăng từ khoảng 713 tỷ đồng lên hơn 2.832 tỷ đồng. Sự gia tăng này phản ánh khối lượng công việc đang được triển khai, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu theo dõi chặt chẽ tiến độ thanh toán và khả năng thu hồi công nợ.

Bên kia bảng cân đối kế toán, tổng nợ phải trả đạt hơn 26.271 tỷ đồng, tăng 15,6% so với đầu năm. Trong đó, chi phí phải trả ngắn hạn gần 7.303 tỷ đồng, chiếm khoảng 27,8% tổng nợ và gắn với nhiều dự án đang triển khai như Lô B, Sư Tử Trắng giai đoạn 2B, Lạc Đà Vàng và điện gió ngoài khơi.

Với nguồn tiền dồi dào và danh mục dự án trải rộng từ dầu khí đến năng lượng ngoài khơi, PVS có cơ sở để tận dụng những cơ hội mới khi hành lang pháp lý được hoàn thiện. Tuy nhiên, quy mô công việc dự kiến chỉ thực sự chuyển thành kết quả kinh doanh bền vững khi các dự án được triển khai đúng tiến độ, hợp đồng được ký kết, biên lợi nhuận được cải thiện và các khoản phải thu được kiểm soát hiệu quả.