Mới đây, Phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia thuộc Bảo hiểm xã hội TP.HCM đã công bố danh sách 26.613 đơn vị chậm đóng bảo hiểm từ 3 tháng trở lên. Số liệu được tính đến hết ngày 30/4/2026, cập nhật ủy nhiệm chi đến hết ngày 10/5/2026.

Đáng chú ý, Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (UpCoM: HBC) tiếp tục dẫn đầu danh sách chậm đóng BHXH tại TP.HCM với số tiền gần 71,1 tỷ đồng. Tại thời điểm thống kê, doanh nghiệp có 1.184 người lao động.

Đây không phải lần đầu HBC xuất hiện trong nhóm doanh nghiệp chậm đóng BHXH với số tiền lớn. Diễn biến này cho thấy áp lực dòng tiền của doanh nghiệp vẫn chưa được giải quyết triệt để, dù kết quả kinh doanh quý đầu năm 2026 đã ghi nhận một số tín hiệu tích cực.

Doanh thu quý I tăng mạnh, vẫn nặng gánh nợ vay

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, Xây dựng Hòa Bình ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất gần 1.322,2 tỷ đồng, tăng 91,1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh doanh nghiệp vừa trải qua giai đoạn khó khăn kéo dài.

Trong cơ cấu doanh thu, mảng dịch vụ xây dựng tiếp tục đóng vai trò chủ lực với hơn 1.035,7 tỷ đồng, tăng 67,6% so với cùng kỳ. Doanh thu bán hàng hóa, thành phẩm tăng mạnh lên gần 191,6 tỷ đồng, gấp 11,1 lần cùng kỳ. Doanh thu khác cũng tăng từ 5,3 tỷ đồng lên gần 56 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, doanh thu cho thuê bất động sản, bao gồm đất, cơ sở hạ tầng, nhà xưởng, văn phòng, nhà ở, cùng doanh thu bán bất động sản lại ghi nhận sự sụt giảm so với cùng kỳ.

Dù doanh thu tăng mạnh, lợi nhuận gộp của Hòa Bình chỉ đạt hơn 55,8 tỷ đồng, tăng 6,3% so với quý I/2025. Tốc độ tăng lợi nhuận gộp thấp hơn nhiều so với tăng trưởng doanh thu cho thấy biên lợi nhuận của doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào, giá nguyên vật liệu và cạnh tranh giá trong ngành xây dựng.

Trong kỳ, doanh nghiệp thu về gần 19,6 tỷ đồng doanh thu tài chính, tăng 81,5%. Chi phí tài chính giảm từ 96,9 tỷ đồng xuống còn 91,4 tỷ đồng, song vẫn ở mức cao so với quy mô lợi nhuận.

Kết quả, HBC ghi nhận lợi nhuận kế toán trước thuế quý I/2026 gần 26,8 tỷ đồng, gấp 2,8 lần cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt gần 22,7 tỷ đồng, gấp 4,2 lần so với quý I/2025.

Riêng tại công ty mẹ, lợi nhuận từ hoạt động xây dựng tăng gần 13,5 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp đã có sự cải thiện nhất định sau giai đoạn tái cấu trúc.

Dù kết quả kinh doanh quý I có chuyển biến tích cực, bảng cân đối kế toán của Xây dựng Hòa Bình vẫn cho thấy nhiều áp lực.

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt hơn 16.274,6 tỷ đồng, tăng gần 173 tỷ đồng so với đầu năm.

Đáng chú ý, khoản phải thu ngắn hạn của khách hàng đạt hơn 6.880,5 tỷ đồng, chiếm 42,3% tổng tài sản. Trong đó, phải thu từ CTCP Máy Xây dựng Matec gần 579,9 tỷ đồng; phải thu từ CTCP Gamuda Land HCMC gần 463,3 tỷ đồng.

Ngoài ra, hàng tồn kho của Hòa Bình ở mức hơn 2.406,9 tỷ đồng, chiếm 14,8% tổng tài sản. Tài sản dở dang dài hạn đạt gần 748,6 tỷ đồng, chủ yếu là chi phí sản xuất kinh doanh dở dang tại dự án Ascent Plaza với gần 620,3 tỷ đồng.

Ở bên kia bảng cân đối kế toán, tổng nợ phải trả của Hòa Bình đạt hơn 14.275,5 tỷ đồng, tăng hơn 131 tỷ đồng so với đầu năm.

Trong cơ cấu nợ, khoản phải trả người bán ngắn hạn ghi nhận hơn 4.123,4 tỷ đồng, chiếm gần 28,9% tổng nợ. Một số khoản phải trả đáng chú ý gồm Công ty TNHH MTV Máy Xây dựng Matec gần 129 tỷ đồng; Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại và Sản xuất Thịnh Vượng hơn 122,6 tỷ đồng; Công ty TNHH Kajima Việt Nam gần 104,3 tỷ đồng.

Khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn đạt hơn 3.109 tỷ đồng, chiếm 21,8% tổng nợ. Trong đó, CTCP Thái - Holding trả trước gần 303,8 tỷ đồng; Công ty TNHH Đổi mới và Sáng tạo FPT trả trước 144,9 tỷ đồng.

Đặc biệt, vay và nợ thuê tài chính của Hòa Bình đạt hơn 4.027,1 tỷ đồng, chiếm 28,2% tổng nợ, chủ yếu là các khoản vay ngân hàng. Đây tiếp tục là một trong những yếu tố gây áp lực lớn lên dòng tiền và chi phí tài chính của doanh nghiệp.

Thoát lỗ kỷ lục, vẫn đối mặt dấu hỏi về công nợ và chất lượng lợi nhuận

Trước khi ghi nhận lợi nhuận dương trở lại, HBC từng trải qua giai đoạn biến động mạnh về tài chính.

Theo báo cáo tài chính năm 2022 sau kiểm toán, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ sau thuế 2.566,81 tỷ đồng, trong khi báo cáo tự lập trước đó chỉ ghi nhận lỗ 1.138,17 tỷ đồng. Như vậy, sau kiểm toán, mức lỗ của Hòa Bình tăng thêm 1.428,64 tỷ đồng, tương đương gấp gần 2,3 lần so với số liệu tự lập.

Khoản lỗ ròng gần 2.600 tỷ đồng trong năm 2022 khiến tình hình tài chính của doanh nghiệp chịu áp lực lớn. Tính đến cuối năm 2022, Hòa Bình ghi nhận lỗ lũy kế 2.100,7 tỷ đồng, tương đương 76,6% vốn điều lệ.

Năm 2023, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 7.546 tỷ đồng, giảm gần một nửa so với năm 2022, và lỗ 777 tỷ đồng. Tại thời điểm 31/12/2023, công ty vẫn còn lỗ lũy kế gần 2.900 tỷ đồng.

Sang năm 2024, doanh thu của HBC đạt 6.374,51 tỷ đồng, giảm 15,4% so với năm 2023. Dù vậy, lợi nhuận sau thuế đạt 851,79 tỷ đồng, đánh dấu sự trở lại sau các khoản lỗ lớn trong những năm trước.

Tuy nhiên, sự đột biến lợi nhuận năm 2024 chủ yếu đến từ việc bán tài sản trong quý II/2024. Cũng trong năm này, HBC phải trả chi phí lãi vay lên đến 405 tỷ đồng, tương đương hơn 1 tỷ đồng mỗi ngày. Doanh nghiệp vẫn còn khoản lỗ lũy kế 2.412 tỷ đồng, chiếm 69,5% vốn điều lệ.

Sau năm 2024 ghi nhận lợi nhuận đột biến, kết quả kinh doanh năm 2025 cho thấy quá trình phục hồi của Hòa Bình chưa thực sự bền vững.

Cả năm 2025, Xây dựng Hòa Bình ghi nhận doanh thu thuần 4.635 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 250 tỷ đồng, lần lượt giảm 28% và 74% so với cùng kỳ.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025, công ty từng thông qua mục tiêu doanh thu 9.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 360 tỷ đồng. Như vậy, kết quả thực tế chỉ hoàn thành khoảng 52% kế hoạch doanh thu và 69% kế hoạch lợi nhuận.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025, Xây dựng Hòa Bình mang về doanh thu thuần gần 4.620,43 tỷ đồng, giảm 28% so với năm 2024; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 250,9 tỷ đồng, giảm 73,9%.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Kiểm toán AFC Việt Nam đã đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ đối với báo cáo tài chính năm 2025 của Hòa Bình, liên quan đến cách ghi nhận doanh thu và việc xác nhận công nợ.

Theo đơn vị kiểm toán, do đặc thù hoạt động sản xuất kinh doanh, Hòa Bình đang ghi nhận doanh thu hoạt động xây lắp căn cứ theo khối lượng do giám sát của chủ đầu tư xác nhận và đơn giá hợp đồng, vì doanh nghiệp cho rằng doanh thu này được ước tính một cách đáng tin cậy.

Tuy nhiên, các hợp đồng xây dựng của Hòa Bình quy định nhà thầu được thanh toán theo giá trị khối lượng thực hiện do khách hàng xác nhận. Theo đó, doanh thu được ghi nhận khi có xác nhận của khách hàng trên các chứng chỉ thanh toán và thể hiện trên hóa đơn tài chính.

Tính đến thời điểm phát hành báo cáo kiểm toán, đơn vị kiểm toán cho biết chưa có đủ thông tin cần thiết để xác định ảnh hưởng của vấn đề này đến các khoản mục liên quan trên báo cáo tài chính hợp nhất.

Ngoài ra, kiểm toán cũng chưa thu thập được đầy đủ thư xác nhận về các khoản phải thu và nợ phải trả tại thời điểm 31/12/2025 và 31/12/2024.

Tại cuối năm 2025, các khoản mục liên quan gồm phải thu ngắn hạn của khách hàng 1.418,27 tỷ đồng; trả trước cho người bán ngắn hạn 533,3 tỷ đồng; phải thu ngắn hạn khác 671,59 tỷ đồng; phải trả cho người bán ngắn hạn 1.482,6 tỷ đồng; người mua trả tiền trước ngắn hạn 618,6 tỷ đồng; và phải trả ngắn hạn khác 64,99 tỷ đồng.

“Bằng các thủ tục kiểm toán khác đã thực hiện, chúng tôi chưa thể thu thập được đầy đủ các thông tin cần thiết để đánh giá tính hiện hữu và đầy đủ các khoản mục nêu trên đang trình bày báo cáo tài chính hợp nhất”, AFC Việt Nam nêu cơ sở đưa ra ý kiến ngoại trừ.

Về vấn đề này, HBC cho biết việc thu thập đầy đủ thư xác nhận trong thời gian kiểm toán bị hạn chế, chưa đầy 1,5 tháng, từ ngày 26/2/2026 đến 30/3/2026, trong khi số lượng khách hàng, nhà cung cấp và nhà thầu phụ rất lớn.

Doanh nghiệp cũng cho biết thư xác nhận được chuyển trực tiếp cho đơn vị kiểm toán nên công ty không thể chủ động hoàn toàn. Hòa Bình khẳng định vẫn tiếp tục phối hợp với khách hàng, nhà cung cấp và nhà thầu phụ để hoàn tất việc xác nhận. Đồng thời, doanh nghiệp cho rằng các số dư công nợ phải thu, phải trả đều có hợp đồng kinh tế và hóa đơn tài chính làm cơ sở ghi nhận theo quy định pháp luật.

Sau giai đoạn “gồng mình”, HBC thấy “bình minh ló dạng” từ backlog 10.000 tỷ đồng

Trong bối cảnh còn nhiều áp lực tài chính, ban điều hành HBC dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông thường niên vào cuối tháng 6/2026 kế hoạch doanh thu 10.000 tỷ đồng, tăng 116% so với năm 2025. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất dự kiến đi ngang ở mức 250 tỷ đồng.

Cơ sở cho mục tiêu tăng trưởng doanh thu mạnh đến từ giá trị sản lượng đã ký hợp đồng nhưng chưa thực hiện. Theo ban lãnh đạo, backlog cho riêng năm 2026 của Xây dựng Hòa Bình đạt trên 10.000 tỷ đồng, được xem là nguồn việc quan trọng bảo đảm cho kế hoạch doanh thu trong chu kỳ tới.

Trong báo cáo thường niên phát hành gần đây, ông Lê Viết Hải - Chủ tịch HĐQT HBC cho biết, sau những hệ lụy kéo dài của đại dịch và biến động địa chính trị toàn cầu, doanh nghiệp đã đi qua giai đoạn “gồng mình trụ vững”.

Người đứng đầu Hòa Bình ví tình hình hiện nay như “điểm sáng xuất hiện trên bầu trời như bình minh ló dạng”. Theo ông Hải, tính đến đầu năm 2026, tổng giá trị hợp đồng chuyển tiếp cho cả năm đạt xấp xỉ 10.000 tỷ đồng, tạo nền tảng cho kế hoạch doanh thu năm 2026 và duy trì tính liên tục cho các giai đoạn tiếp theo.

Ông Hải cũng cho biết chất lượng backlog đã cải thiện nhờ danh mục dự án đa dạng hơn và ghi nhận nhiều khách hàng chiến lược. Đáng chú ý, 40% nhân sự mới gia nhập trong năm 2025 là những người từng gắn bó với Hòa Bình và lựa chọn quay lại. Tính đến cuối năm 2025, số lượng nhân sự của doanh nghiệp đạt gần 1.300 người, tăng ròng 35 người so với đầu năm.

Bên cạnh nguồn việc chuyển tiếp, doanh nghiệp kỳ vọng vào chiến lược mở rộng thị trường nước ngoài, tiêu biểu là việc triển khai thi công hai dự án hạ tầng quy mô lớn tại Campuchia.

Tại thị trường nội địa, Hòa Bình định hướng hoàn thiện năng lực đầu tư và vận hành mảng nhà ở xã hội, đồng thời hợp tác cải tạo chung cư cũ tại nhiều tỉnh, thành.

Về dòng tiền, doanh nghiệp lên kế hoạch đẩy mạnh thu hồi nợ thông qua biện pháp pháp lý và kỳ vọng sớm đạt được thỏa thuận cơ cấu nợ sắp đến hạn nhằm bảo đảm nguồn vốn lưu động cho các dự án mới.

Nhìn tổng thể, Xây dựng Hòa Bình đang cho thấy tín hiệu hồi phục sau giai đoạn khó khăn, thể hiện qua doanh thu quý I/2026 tăng mạnh và lợi nhuận tiếp tục dương. Tuy nhiên, khoản chậm đóng BHXH hơn 71 tỷ đồng, nợ phải trả hơn 14.275 tỷ đồng, vay nợ tài chính hơn 4.027 tỷ đồng cùng ý kiến kiểm toán ngoại trừ tại báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy quá trình phục hồi của doanh nghiệp vẫn đi kèm nhiều thách thức.