Gemalink đã quá tải, Gemadept kéo thêm những mắt xích mở rộng nguồn thu

Công ty CP Gemadept (HoSE: GMD) hiện sở hữu và góp vốn tại hệ thống cảng trải dài từ Bắc vào Nam. Trong đó, Nam Đình Vũ tại Hải Phòng và Gemalink tại Cái Mép - Thị Vải là hai tài sản cảng quan trọng.

Nam Đình Vũ là cảng chủ lực của Gemadept tại miền Bắc và nằm trong hệ thống doanh nghiệp do tập đoàn kiểm soát. Ở phía Nam, Gemalink là cảng nước sâu được Gemadept phát triển cùng đối tác thuộc CMA CGM - một trong những tập đoàn vận tải biển lớn nhất thế giới.

Năm 2025, tổng sản lượng container qua hệ thống cảng Gemadept lần đầu vượt 5 triệu TEU. Riêng Gemalink xử lý hơn 1,9 triệu TEU. Sang năm 2026, lượng hàng tại Gemalink tiếp tục tăng. Theo cập nhật của MBS, cảng đang vận hành ở mức khoảng 145% công suất thiết kế. Gemalink thậm chí phải tận dụng thêm cầu bến lân cận và bến nổi để tăng khả năng tiếp nhận tàu.

Hơn 85% doanh thu của Gemadept vẫn nằm ở cầu cảng

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Gemadept đạt gần 3.214 tỷ đồng doanh thu, tăng khoảng 16% so với cùng kỳ. Riêng hoạt động khai thác cảng mang về hơn 2.750 tỷ đồng, tương đương khoảng 86% tổng doanh thu. Giá vốn mảng này gần 1.459 tỷ đồng, đưa lợi nhuận gộp lên khoảng 1.292 tỷ đồng.

Cơ cấu này cho thấy nguồn thu của Gemadept vẫn phụ thuộc lớn vào lượng hàng đi qua hệ thống cảng. Trong khi đó, khả năng tăng thêm sản lượng tại Gemalink đang chịu giới hạn về công suất.

Giai đoạn 1 của Gemalink được thiết kế với năng lực khoảng 1,5 triệu TEU/năm, thấp hơn đáng kể sản lượng thực tế hiện nay. Ngày 17/4/2026, Gemadept và CMA CGM đã khởi công Gemalink giai đoạn 2. Khi hoàn thành, tổng công suất cảng dự kiến tăng lên hơn 3 triệu TEU/năm.

Tuy nhiên, phần công suất mới dự kiến phải tới quý IV/2027 mới được đưa vào khai thác. Như vậy, trong hơn một năm tới, dư địa tăng sản lượng tại Gemalink vẫn phụ thuộc nhiều vào khả năng tối ưu hạ tầng hiện hữu.

Tại miền Bắc, Nam Đình Vũ đã đưa giai đoạn 3 vào hoạt động từ cuối năm 2025, nâng tổng công suất lên hơn 2 triệu TEU/năm. Tuy nhiên, sản lượng quý II/2026 giảm gần 13% so với cùng kỳ. Theo MBS, một số tuyến dịch vụ của MSC đã chuyển sang khu vực Lạch Huyện.

Diễn biến tại hai cảng cho thấy tăng trưởng của Gemadept không thể chỉ dựa vào việc xây thêm cầu bến. Đây cũng là lúc loạt giao dịch vốn được doanh nghiệp thực hiện trong năm 2026 trở nên đáng chú ý.

Bán 3PL, lấy lại shipping và mở rộng vận tải

Cuối tháng 6, Gemadept hoàn tất một đợt tái cấu trúc lớn với CJ Logistics. Doanh nghiệp bán toàn bộ 49,1% vốn tại CJ Gemadept Logistics Holding cho CJ Logistics. Sau giao dịch, Gemadept rút khỏi khoản đầu tư tại pháp nhân hoạt động trong mảng logistics 3PL.

Ở chiều ngược lại, Gemadept mua thêm 49% tại CJ Gemadept Shipping Holding. Công ty này sau đó đổi tên thành Gemadept Shipping Holding và trở thành công ty con do Gemadept sở hữu 100%.

Cùng thời điểm, Gemadept nhận chuyển nhượng 49% vốn tại Mekong Logistics. Kết hợp với thỏa thuận ủy quyền biểu quyết, tỷ lệ quyền biểu quyết của Gemadept tại doanh nghiệp này tăng lên 50,9%, qua đó đưa Mekong Logistics trở thành công ty con.

Ba giao dịch được thực hiện cùng lúc cho thấy sự dịch chuyển trong danh mục của Gemadept.

Doanh nghiệp giảm hiện diện tại mảng 3PL do CJ phát triển, nhưng tăng quyền kiểm soát tại shipping và các hoạt động logistics gắn với dòng hàng qua cảng.

Tại ĐHĐCĐ năm 2026, lãnh đạo Gemadept cho biết việc hợp nhất trở lại mảng shipping được kỳ vọng có thể bổ sung khoảng 20% doanh thu cho tập đoàn.

Chưa đầy một tháng sau đợt tái cấu trúc với CJ, Gemadept tiếp tục lập thêm một doanh nghiệp vận tải.

Tháng 7/2026, Công ty TNHH Vận tải Thế Hệ Xanh được thành lập với vốn điều lệ hơn 8,3 tỷ đồng. Gemadept sở hữu 51%, còn 49% thuộc CMA CGM Inland Services.

Gemadept vẫn đầu tư thêm công suất cảng, nhưng đồng thời tăng quyền kiểm soát tại vận tải biển, vận tải thủy và các dịch vụ gắn với dòng container.

Thay đổi này có thể giúp doanh nghiệp mở rộng nguồn thu trên cùng một lượng hàng. Container không chỉ tạo doanh thu khi được xếp dỡ tại cảng mà còn có thể phát sinh doanh thu ở các khâu vận chuyển và dịch vụ liên quan.

Kết quả kinh doanh nửa đầu năm cũng cho thấy Gemadept đang có nền tảng tài chính để thực hiện chu kỳ đầu tư mới.

Lợi nhuận trước thuế 6 tháng đạt hơn 2.266 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số này cần được nhìn nhận thận trọng do doanh thu tài chính lên tới hơn 747 tỷ đồng. Trong đó, gần 609 tỷ đồng là lãi từ chuyển nhượng các khoản đầu tư dài hạn, phát sinh trong giai đoạn doanh nghiệp tái cấu trúc danh mục với CJ Logistics.

Cuối tháng 6/2026, doanh nghiệp có hơn 21.261 tỷ đồng tổng tài sản và hơn 15.600 tỷ đồng vốn chủ sở hữu. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong nửa đầu năm đạt hơn 2.000 tỷ đồng.