Tỷ phú Ray Dalio và quy tắc mua vàng như mua bảo hiểm

Năm 1971, Ray Dalio khi đó còn là nhân viên trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York. Khi Tổng thống Mỹ Richard Nixon tuyên bố chấm dứt khả năng chuyển đổi USD sang vàng, Dalio tin rằng thị trường chứng khoán sẽ lao dốc.

Nhưng phiên giao dịch sau đó lại diễn biến ngược lại. Chỉ số Dow Jones tăng gần 4%, trong khi giá vàng bật mạnh. Chính dự đoán sai này khiến Dalio nhận ra những biến cố tưởng chưa từng xảy ra trong cuộc đời một nhà đầu tư thực chất đã nhiều lần xuất hiện trong lịch sử. Ông bắt đầu nghiên cứu sâu hơn về chu kỳ nợ, tiền tệ và cách các loại tài sản phản ứng trong từng môi trường kinh tế.

Dalio sau đó thành lập Bridgewater Associates năm 1975 và phát triển công ty thành một trong những quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới. Ông hiện được Forbes xếp trong nhóm tỷ phú toàn cầu.

Từ trải nghiệm ấy, ông hình thành một cách nhìn đáng chú ý về vàng, không mua vàng để dự đoán giá, mà nắm giữ vàng như một loại bảo hiểm cho danh mục.

Bảo hiểm phải được mua trước khi biến cố xảy ra

Trong một cuộc trao đổi được Bridgewater đăng tải, Ray Dalio cho rằng vàng khi được bổ sung vào danh mục có thể “hoạt động giống một hợp đồng bảo hiểm”.

Ông thừa nhận vàng là một “tài sản chết” theo nghĩa không tạo ra dòng tiền, cổ tức hay lợi nhuận kinh doanh. Tuy nhiên, vàng có nguồn cung hữu hạn, được nhiều ngân hàng trung ương nắm giữ và không phải nghĩa vụ thanh toán của một cá nhân, doanh nghiệp hay chính phủ cụ thể.

Cách nhìn này khác với tâm lý phổ biến của nhiều nhà đầu tư. Không ít người chỉ quan tâm đến vàng sau khi giá đã tăng mạnh, lạm phát trở thành chủ đề nóng hoặc rủi ro địa chính trị lan rộng.

Nhưng bảo hiểm chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuẩn bị trước biến cố. Mua vàng sau khi thị trường đã bao phủ bởi tâm lý lo sợ có thể khiến nhà đầu tư phải trả mức giá cao và chịu áp lực nếu giá điều chỉnh sau đó.

Quy tắc của Dalio vì vậy không phải “vàng sẽ luôn tăng”, mà là một danh mục không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một kịch bản kinh tế.

Cổ phiếu có thể hưởng lợi khi doanh nghiệp tăng trưởng. Trái phiếu thường phát huy vai trò khi lãi suất giảm. Tiền mặt đáp ứng nhu cầu thanh khoản. Trong khi đó, vàng có thể đóng vai trò khác biệt khi niềm tin vào tiền pháp định, chính sách tiền tệ hoặc hệ thống tài chính bị thử thách.

Bridgewater từng mô tả vàng giống một loại tiền tệ hơn là hàng hóa thông thường, đồng thời cho rằng nó có đặc tính đa dạng hóa riêng biệt trong phân bổ tài sản chiến lược.

Đầu tư vàng không đồng nghĩa dồn tiền mua vàng

Giả sử một nhà đầu tư có 500 triệu đồng, trong đó 200 triệu đồng sẽ được dùng để thanh toán tiền mua nhà trong năm tới. Khoản tiền này không nên được đưa toàn bộ vào vàng chỉ vì kỳ vọng giá tăng.

Vàng vẫn có thể biến động trong ngắn hạn. Với vàng vật chất, người mua còn phải tính đến phần chênh lệch giữa giá mua và bán, chi phí bảo quản cùng rủi ro liên quan đến nơi lưu giữ. Hội đồng Vàng Thế giới lưu ý người mua vàng miếng hoặc đồng vàng thường phải trả mức giá cao hơn giá vàng giao ngay, đồng thời tự chịu trách nhiệm về giao nhận, lưu trữ và bảo hiểm.

Cách thực tế hơn là tách riêng tiền cần sử dụng trong ngắn hạn, sau đó xác định một tỷ trọng vàng giới hạn trong phần tài sản đầu tư dài hạn.

Chẳng hạn, nhà đầu tư đặt mục tiêu để vàng chiếm 10% danh mục. Khi giá vàng tăng mạnh khiến tỷ trọng này lên 18%, thay vì tiếp tục mua vì sợ bỏ lỡ cơ hội, nhà đầu tư có thể bán bớt và đưa danh mục trở lại mức ban đầu.

Ngược lại, khi giá vàng giảm, việc mua thêm cũng không nên xuất phát từ mong muốn gỡ lỗ. Nhà đầu tư cần kiểm tra vai trò của vàng trong danh mục có còn phù hợp hay không, đồng thời bảo đảm khoản tiền mua thêm chưa có mục đích sử dụng gần.

Triết lý của Ray Dalio cũng không khẳng định vàng luôn sinh lời tốt hơn cổ phiếu, trái phiếu hay bất động sản. Một hợp đồng bảo hiểm không được mua vì kỳ vọng nó tạo ra lợi nhuận cao nhất. Nó tồn tại để giảm thiệt hại khi những phần khác của kế hoạch gặp vấn đề.