Một nguyên tắc giúp nhà đầu tư giảm rủi ro khi mua cổ phiếu

Một sai lầm phổ biến của nhà đầu tư mới là dùng toàn bộ số tiền dự kiến cho một cổ phiếu ngay trong lần mua đầu tiên. Nếu giá tăng, quyết định này mang lại lợi nhuận nhanh. Nhưng khi cổ phiếu giảm, nhà đầu tư gần như không còn lựa chọn ngoài chờ đợi, cắt lỗ hoặc tìm thêm tiền để mua tiếp.

Trong khi đó, ngay cả cổ phiếu có nền tảng tốt vẫn có thể đi xuống do thị trường chung điều chỉnh, kết quả kinh doanh thấp hơn kỳ vọng hoặc dòng tiền chuyển sang nhóm ngành khác. Thay vì cố tìm đúng đáy, nhà đầu tư có thể chia vốn thành nhiều phần và giải ngân theo từng bước.

Cách làm này không bảo đảm lợi nhuận, nhưng giúp một quyết định chưa chính xác không lập tức ảnh hưởng quá lớn đến toàn bộ danh mục.

Chia vốn để giữ đường lui

Giả sử nhà đầu tư dự định dành 100 triệu đồng cho một cổ phiếu. Thay vì mua toàn bộ ngay lập tức, số tiền có thể được chia thành ba phần.

Khoản đầu tiên dùng để mở vị thế khi cổ phiếu đáp ứng một số điều kiện như doanh nghiệp có triển vọng, định giá hợp lý hoặc giá xuất hiện tín hiệu tích cực. Phần vốn còn lại chỉ được giải ngân khi diễn biến sau đó củng cố nhận định ban đầu.

Chẳng hạn, nhà đầu tư dùng 30 triệu đồng cho lần mua đầu tiên. Nếu cổ phiếu giữ được vùng hỗ trợ, thanh khoản cải thiện và kết quả kinh doanh đúng kỳ vọng, người này có thể mua thêm. Ngược lại, nếu giá giảm mạnh cùng thông tin bất lợi, thiệt hại mới chỉ phát sinh trên phần vốn đã bỏ ra.

Phương pháp này cũng làm giảm áp lực phải mua đúng đáy. Một cổ phiếu giảm từ 40.000 đồng xuống 30.000 đồng chưa chắc đã ngừng rơi. Nếu mới dùng một phần vốn, nhà đầu tư có thêm thời gian đánh giá mức giảm tiếp theo là cơ hội hay dấu hiệu cho thấy nhận định ban đầu đã sai.

Không mua thêm chỉ vì giá giảm

Giải ngân từng phần không đồng nghĩa với bình quân giá xuống bằng mọi giá. Mỗi lần mua thêm cần dựa trên điều kiện cụ thể, thay vì chỉ vì thị giá thấp hơn lần trước.

Trước khi tăng tỷ trọng, nhà đầu tư cần kiểm tra luận điểm ban đầu còn đúng hay không. Nếu lợi nhuận suy giảm, nợ vay tăng, dòng tiền xấu đi hoặc doanh nghiệp xuất hiện vấn đề quản trị, việc mua thêm có thể khiến khoản lỗ lớn hơn.

Ngược lại, nhà đầu tư có thể mua thêm khi cổ phiếu tăng. Chẳng hạn, vị thế đầu tiên được mở trong giai đoạn tích lũy. Sau đó, giá vượt kháng cự với thanh khoản cao và giữ được mặt bằng mới. Việc tăng tỷ trọng lúc này có cơ sở hơn vì thị trường đang xác nhận xu hướng.

Trước khi đặt lệnh, nhà đầu tư cũng cần xác định tổng số tiền tối đa dành cho mỗi mã. Khi cổ phiếu không còn đáp ứng tiêu chí ban đầu, việc giải ngân phải dừng lại, kể cả khi vẫn còn tiền mặt.