7 nguyên tắc đầu tư tạo ra mức lãi 40%/năm của Joel Greenblatt

Joel Greenblatt sinh năm 1957, là một trong những nhà đầu tư giá trị có ảnh hưởng tại Mỹ. Ông thành lập Gotham Capital năm 1985, sau đó cùng Robert Goldstein phát triển hoạt động quản lý tài sản dưới tên Gotham Asset Management.

Bên cạnh vai trò nhà quản lý quỹ, Greenblatt còn giảng dạy về đầu tư giá trị và các tình huống đầu tư đặc biệt tại Columbia Business School. Ông từng giữ chức Chủ tịch HĐQT Alliant Techsystems và tham gia HĐQT Pzena Investment Management. Những cuốn sách như You Can Be a Stock Market Genius hay The Little Book That Beats the Market cũng giúp tư tưởng đầu tư của ông được phổ biến rộng rãi.

Tên tuổi Greenblatt gắn liền với thành tích của Gotham Capital. Theo hồ sơ giới thiệu của nhà xuất bản Simon & Schuster, quỹ này đạt mức sinh lời bình quân khoảng 40% mỗi năm trong giai đoạn 1985-2006.

Từ quá trình quản lý tiền thực tế, Greenblatt đúc kết một hệ thống đầu tư không quá phức tạp về lý thuyết nhưng đòi hỏi nhà đầu tư phải đủ hiểu biết, kiên nhẫn và kỷ luật để theo đuổi.

Mua tốt, mua rẻ

Nền tảng trong phương pháp của Greenblatt là tìm kiếm những doanh nghiệp tốt đang được thị trường định giá ở mức hợp lý hoặc thấp hơn giá trị thực.

Một doanh nghiệp tốt, theo ông, phải có khả năng tạo ra lợi nhuận cao trên lượng vốn cần sử dụng. Trong khi đó, một cổ phiếu được xem là rẻ khi lợi nhuận mà doanh nghiệp tạo ra đủ hấp dẫn so với tổng giá trị mà nhà đầu tư phải trả.

Nhìn vào hiệu quả

Greenblatt không đặt quyết định đầu tư trên những câu chuyện tăng trưởng thiếu cơ sở. Với ông, nhà đầu tư cần hiểu doanh nghiệp kiếm tiền bằng cách nào, phải bỏ ra bao nhiêu vốn và có thể tái đầu tư lợi nhuận với hiệu quả ra sao.

Một doanh nghiệp có thể báo lợi nhuận cao trong một năm nhưng phải liên tục huy động vốn, vay nợ hoặc đầu tư tài sản lớn để duy trì tăng trưởng. Ngược lại, doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh, thương hiệu mạnh và nhu cầu vốn thấp có thể tạo ra dòng tiền đáng kể cho cổ đông.

Hiểu thứ mình sở hữu

Theo Greenblatt, nhà đầu tư rất dễ bị chi phối bởi biến động giá nếu không thực sự hiểu doanh nghiệp trong danh mục.

Khi cổ phiếu giảm mạnh, người chỉ mua theo lời giới thiệu, tin đồn hoặc xu hướng thường không biết nên tiếp tục nắm giữ hay bán ra. Ngược lại, người hiểu giá trị doanh nghiệp có thể kiểm tra xem những giả định ban đầu còn đúng hay không.

Greenblatt cho rằng việc hiểu rõ thứ mình sở hữu là một trong những cách quan trọng nhất để kiểm soát cảm xúc. Nhà đầu tư càng mơ hồ về giá trị doanh nghiệp, khả năng hành động theo biến động ngắn hạn càng lớn.

Kiểm soát cảm xúc

Ngay cả những nhà đầu tư giàu kinh nghiệm cũng không tránh khỏi cảm giác lo lắng khi danh mục giảm giá. Greenblatt thừa nhận bản thân vẫn chịu áp lực khi mất tiền, nhưng điều quan trọng là phải sớm lấy lại sự tỉnh táo.

Thay vì phản ứng ngay trong trạng thái hoảng loạn, nhà đầu tư cần quay lại các dữ liệu cơ bản: doanh nghiệp có thay đổi hay không, luận điểm đầu tư còn nguyên vẹn không và mức giá mới đã tạo ra cơ hội tốt hơn chưa.

Thị trường có thể trở nên cực đoan trong ngắn hạn. Chính cảm xúc của số đông tạo ra chênh lệch giữa giá cổ phiếu và giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhà đầu tư chỉ có thể tận dụng khoảng cách này khi không bị cuốn theo nỗi sợ hãi hoặc sự hưng phấn chung.

Chấp nhận chờ đợi

Một chiến lược tốt không phải lúc nào cũng mang lại kết quả ngay lập tức. “Công thức kỳ diệu” của Greenblatt được xây dựng theo hướng lựa chọn một danh mục doanh nghiệp có chất lượng và định giá hấp dẫn, sau đó tái cân bằng định kỳ. Phương pháp này cần được thực hiện trong nhiều năm, thay vì liên tục thay đổi sau một vài tháng không đạt kỳ vọng.

Lợi thế của nhà đầu tư cá nhân nằm ở chỗ không phải báo cáo thành tích theo tháng hoặc quý như nhiều tổ chức quản lý tài sản. Họ có thể chờ thị trường nhận ra giá trị của doanh nghiệp, miễn là luận điểm đầu tư vẫn còn hiệu lực.

Đa dạng hóa để tồn tại

Trong giai đoạn đầu tại Gotham Capital, Greenblatt từng quản lý danh mục tập trung, có thời điểm phần lớn tài sản nằm trong khoảng 6-8 khoản đầu tư. Cách làm này giúp gia tăng hiệu suất khi các phân tích chính xác, nhưng cũng khiến danh mục chịu biến động lớn.

Sau nhiều năm đầu tư, ông nhấn mạnh rằng những sự kiện không thể dự báo vẫn có thể xảy ra, bất kể nhà đầu tư đã nghiên cứu kỹ đến đâu. Vì vậy, danh mục cần được đa dạng hóa ở mức đủ để tránh một sai lầm hoặc biến cố bất ngờ phá hủy toàn bộ thành quả.

Greenblatt không ủng hộ việc mua thật nhiều cổ phiếu chỉ để tạo cảm giác an toàn. Với phương pháp định lượng dành cho nhà đầu tư phổ thông, ông thường đề cập danh mục khoảng 20-30 doanh nghiệp, được xây dựng dần và tái cân bằng hàng năm.

Tự làm nghiên cứu

Greenblatt đề cao tư duy độc lập. Một ý tưởng đầu tư không trở nên đúng chỉ vì được đưa ra bởi chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp hay một người đã từng thành công.

Theo ông, lời khuyên, tin đồn hay danh mục của người khác chỉ nên được sử dụng như điểm bắt đầu. Quyết định cuối cùng phải dựa trên nghiên cứu độc lập và khả năng chịu rủi ro của chính nhà đầu tư.