Chiến lược quả tạ: Giữ phần lớn vốn đầu tư an toàn, dành một phần nhỏ cho cơ hội lớn

Khi xây dựng danh mục, nhiều nhà đầu tư thường đi theo hướng khá quen thuộc, chọn một nhóm tài sản có mức rủi ro vừa phải rồi phân bổ phần lớn tiền vào đó. Tuy nhiên, một cách tiếp cận khác là Barbell Strategy, có thể hiểu là chiến lược “quả tạ”. Tên gọi xuất phát từ hình dáng của một thanh tạ, trọng lượng tập trung ở hai đầu, trong khi phần giữa gần như không có gì.

Trong đầu tư, hai đầu này đại diện cho hai nhóm tài sản hoàn toàn khác nhau. Một đầu là những khoản có mức độ an toàn cao, mục tiêu chủ yếu là bảo toàn vốn và duy trì thanh khoản. Đầu còn lại là những khoản đầu tư có rủi ro lớn hơn nhưng nếu thành công có thể tạo mức sinh lời đáng kể.

Không phải tìm khoản đầu tư “vừa an toàn vừa lợi nhuận cao”

Triết lý phía sau chiến lược quả tạ liên quan tới một vấn đề rất thực tế khi nhiều rủi ro trên thị trường khó dự báo trước. Nhà đầu tư có thể phân tích doanh nghiệp, lãi suất hay chu kỳ kinh tế rất kỹ nhưng vẫn gặp những biến cố nằm ngoài kịch bản. Vì vậy, thay vì cố dự báo chính xác mọi thứ, chiến lược này tập trung vào việc xây dựng danh mục có khả năng chịu được khi kịch bản xấu xuất hiện.

Phần an toàn đóng vai trò nền móng. Tùy từng nhà đầu tư, đó có thể là tiền mặt, tiền gửi, trái phiếu có chất lượng tín dụng cao hoặc những tài sản có mức biến động thấp và khả năng chuyển đổi thành tiền tương đối dễ dàng.

Phần còn lại mới dành cho những khoản có mức độ bất định cao hơn. Trong chứng khoán, đó có thể là cổ phiếu tăng trưởng mạnh, doanh nghiệp đang bước vào một chu kỳ mới hoặc những cơ hội mà nhà đầu tư đánh giá mức lợi nhuận tiềm năng lớn hơn đáng kể khoản tiền có thể mất.

Với những lĩnh vực khác, phần này cũng có thể là một khoản đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp, bất động sản có tính đầu cơ cao hơn hoặc một tài sản mới mà nhà đầu tư cho rằng đang tồn tại sự bất cân xứng giữa lợi nhuận và rủi ro.

Điều quan trọng là tỷ trọng phải được kiểm soát. Nếu một người tuyên bố sử dụng chiến lược quả tạ nhưng lại dành 70% tài sản cho cổ phiếu đầu cơ và chỉ giữ 30% tiền mặt, bản chất của chiến lược gần như đã bị đảo ngược.

Phần rủi ro cao phải đủ nhỏ để nếu mất phần lớn số tiền đó, nhà đầu tư vẫn còn khả năng tiếp tục cuộc chơi. Đổi lại, nhà đầu tư không nhất thiết phải tìm kiếm những khoản có lợi nhuận kỳ vọng chỉ nhỉnh hơn một chút so với tài sản an toàn. Nếu đã chấp nhận rủi ro lớn, cơ hội phải đủ hấp dẫn để khoản lợi nhuận tiềm năng có ý nghĩa với cả danh mục.

Kiểm soát hai đầu danh mục

Chiến lược quả tạ nghe đơn giản nhưng dễ bị sử dụng sai. Sai lầm đầu tiên là đánh giá quá cao độ an toàn của phần phòng thủ. Một trái phiếu lãi suất cao chưa chắc an toàn. Một cổ phiếu vốn hóa lớn cũng không mặc nhiên là tài sản phòng thủ. Nếu phần được xem là “an toàn” vẫn có khả năng giảm mạnh cùng lúc với phần đầu cơ, cấu trúc quả tạ mất đi ý nghĩa.

Sai lầm thứ hai là biến phần rủi ro cao thành nơi mua mọi tài sản đang nóng. Một khoản đầu tư biến động mạnh chưa chắc có tỷ lệ lợi nhuận - rủi ro hấp dẫn. Việc cổ phiếu có thể tăng 100% không có nhiều ý nghĩa nếu khả năng mất gần toàn bộ vốn cũng rất lớn mà nhà đầu tư không hiểu nguyên nhân.

Phần rủi ro của chiến lược vì vậy vẫn cần được nghiên cứu kỹ. Điểm khác biệt chỉ nằm ở việc giới hạn số tiền có thể thiệt hại nếu nhận định sai.

Nhà đầu tư cũng cần tái cân bằng định kỳ. Giả sử ban đầu 90% danh mục nằm ở phần an toàn và 10% dành cho một cổ phiếu tăng trưởng. Nếu cổ phiếu tăng gấp bốn lần, tỷ trọng tài sản rủi ro sẽ tăng đáng kể. Nếu không điều chỉnh, một danh mục vốn được thiết kế để phòng thủ có thể dần trở thành danh mục rủi ro cao mà nhà đầu tư không nhận ra. Ngược lại, nếu phần đầu tư mạo hiểm thất bại, việc liên tục bổ sung tiền chỉ để “gỡ lại” cũng phá vỡ giới hạn rủi ro ban đầu.