Bài toán quay vòng vốn của PNJ sau làn sóng bán lại

Từ áp lực chi trả đến lượng hàng cần xử lý

Nhu cầu bán lại sản phẩm tại PNJ bắt đầu tăng mạnh từ ngày 2/7, sau sự việc liên quan đến P-Lab. Theo thông tin từ doanh nghiệp, tổng giá trị mua lại trong tháng 7 vào khoảng 7.000 tỷ đồng, tương đương 237% doanh thu tháng của PNJ. Doanh thu cùng thời gian đạt khoảng 2.981 tỷ đồng.

Quy mô mua lại lớn trong một khoảng thời gian ngắn khiến doanh nghiệp chịu áp lực thanh khoản chỉ sau gần ba tuần. Từ ngày 21/7, PNJ chuyển sang chính sách thanh toán thành 5 đợt trong vòng 120 ngày, áp dụng với tất cả các dòng hàng.

Sau khi chính sách mới được triển khai, tổng giá trị chi trả cho hoạt động mua lại mỗi ngày giảm khoảng 56% so với giai đoạn trước đó. Khoảng 95% khách hàng bán lại chuyển sang phương thức thanh toán mới.

Việc chia nhỏ các đợt chi trả giúp PNJ tránh phải sử dụng một lượng tiền lớn trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nghĩa vụ thanh toán không mất đi mà được phân bổ sang những thời điểm tiếp theo. Song song với đó, lượng sản phẩm doanh nghiệp tiếp nhận vẫn giữ một phần vốn cho tới khi được xử lý và tiêu thụ trở lại.

Đây là điểm khiến câu chuyện sau làn sóng bán lại không dừng ở thanh khoản. Nếu số hàng mua vào quay lại thị trường đủ nhanh, PNJ có thể thu hồi vốn để đáp ứng các đợt thanh toán sau. Ngược lại, thời gian lưu kho kéo dài sẽ khiến vốn tiếp tục nằm trong hàng hóa.

Tồn kho đã vượt 15.000 tỷ đồng trước biến động tháng 7

Bài toán quay vòng vốn càng đáng chú ý khi tồn kho của PNJ đã ở quy mô lớn trước khi nhu cầu bán lại tăng mạnh.

Tại ngày 30/6/2026, hàng tồn kho của doanh nghiệp đạt 15.149 tỷ đồng, tăng 12,9% so với cuối quý I. Trong đó, sản phẩm đạt 9.216 tỷ đồng, tăng 26,4% và chiếm 60,8% tổng tồn kho. Hàng hóa đạt 4.794 tỷ đồng, tăng 38%, tương đương 31,6%.

PNJ đồng thời ghi nhận 410 tỷ đồng dự phòng tồn kho, cao hơn đáng kể so với cuối quý trước. Khoảng 368 tỷ đồng trong số này được đưa vào giá vốn hàng bán trong quý II.

Đáng chú ý, số dư tồn kho 15.149 tỷ đồng được xác định tại ngày 30/6, trong khi làn sóng bán lại diễn ra mạnh từ đầu tháng 7. Vì vậy, con số cuối quý II chưa phản ánh lượng sản phẩm PNJ mua lại sau thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Ảnh hưởng của đợt thu mua này lên quy mô và cơ cấu tồn kho sẽ rõ hơn trong các kỳ báo cáo tiếp theo. Khi đó, vấn đề không chỉ nằm ở việc lượng hàng tăng thêm bao nhiêu, mà còn ở tốc độ doanh nghiệp đưa các sản phẩm mua lại quay trở lại hệ thống kinh doanh.

Tại cuối quý II, PNJ cũng đã sử dụng 4.361 tỷ đồng hàng tồn kho làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại.

Ở chiều dòng tiền, doanh nghiệp có khoảng 4.003 tỷ đồng tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn, trong khi nợ vay ngắn hạn đạt 3.989 tỷ đồng, tăng 37,9% so với cuối quý I. PNJ vẫn tạo ra khoảng 2.000 tỷ đồng dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh trong quý, nhưng hệ số thanh toán nhanh giảm từ khoảng 0,9 lần xuống còn 0,6 lần.

Những con số này chưa đặt PNJ vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Dù vậy, tỷ trọng tồn kho lớn khiến tốc độ chuyển hàng hóa thành tiền trở nên quan trọng hơn đối với việc cân đối vốn lưu động, nhất là khi các nghĩa vụ thanh toán cho khách hàng đã được kéo dài sang nhiều tháng.

Trong lượng sản phẩm khách hàng bán lại, kim cương và trang sức kim cương chiếm khoảng 30% tổng giá trị mua lại. Đây là nhóm hàng đặc biệt lưu ý trước yêu cầu đẩy nhanh vòng quay tồn kho của PNJ.

Khi lập báo cáo tài chính quý II, doanh nghiệp đã ghi nhận 865 tỷ đồng dự phòng phải trả ngắn hạn liên quan đến hoạt động mua lại phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán. Khoản dự phòng được xác định trên cơ sở giá trị kim cương mua lại, giá trị thu hồi ước tính theo diễn biến thị trường và mức điều chỉnh đối với từng nhóm kích thước kim cương.

Khoản dự phòng phải trả 865 tỷ đồng cần được tách biệt với 410 tỷ đồng dự phòng tồn kho tại ngày 30/6. Khoản 410 tỷ đồng gắn với giá trị hàng tồn kho cuối quý II, còn khoản 865 tỷ đồng liên quan đến nghĩa vụ và tổn thất ước tính từ hoạt động mua lại sau thời điểm kết thúc quý.

Dưới tác động của các khoản dự phòng lớn cùng phần lỗ tài chính ròng, PNJ ghi nhận khoản lỗ 282 tỷ đồng trong quý II. Nếu loại trừ riêng khoản dự phòng phải trả 865 tỷ đồng, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh đạt 609 tỷ đồng, tăng 5,9% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của làn sóng bán lại không chỉ nằm ở kết quả kế toán của một quý. Sau khi tiếp nhận sản phẩm, PNJ còn phải đưa lượng hàng này trở lại chu trình kinh doanh để thu hồi vốn. Tốc độ xử lý càng chậm, thời gian vốn nằm trong tồn kho càng kéo dài.

Theo đánh giá của Chứng khoán Rồng Việt, bên cạnh việc duy trì thanh khoản và tối ưu chi phí, một trong những ưu tiên của PNJ trong giai đoạn tới là đẩy nhanh vòng quay tồn kho, đặc biệt đối với lượng kim cương và trang sức kim cương thu mua lại.