SCIC lên kế hoạch thoái vốn, Nhiệt điện Quảng Ninh (QTP) có thể hưởng lợi ra sao?

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đã ban hành kế hoạch cơ cấu lại vốn giai đoạn 2026–2030, trong đó định hướng bán toàn bộ vốn tại 66 doanh nghiệp và tiếp tục đầu tư, nắm giữ vốn tại 21 doanh nghiệp. Danh mục mới cho thấy hoạt động cơ cấu lại vốn nhà nước tại SCIC sẽ được triển khai trên diện rộng trong những năm tới. Trong số 21 doanh nghiệp thuộc diện tiếp tục đầu tư, nắm giữ vốn có nhiều tên tuổi lớn hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, công nghệ, dược phẩm, bảo hiểm và xây dựng. Trong khi đó, danh sách 66 doanh nghiệp dự kiến bán toàn bộ vốn trải rộng từ công nghiệp, thép, dệt may, năng lượng đến xây dựng, logistics, thương mại và thủy sản.

Việc đưa các doanh nghiệp vào danh mục tạo cơ sở để SCIC xây dựng và triển khai phương án thoái vốn trong giai đoạn 2026–2030. Nếu được thực hiện theo kế hoạch, lượng cổ phần đưa ra thị trường có thể bổ sung nguồn cung đáng kể, trong đó có phần vốn tại một số doanh nghiệp sở hữu quy mô và vị thế nhất định trong ngành.

Trong danh sách dự kiến thoái toàn bộ vốn, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh (UPCoM: QTP) là một trường hợp đáng chú ý. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 4.500 tỷ đồng với EVNGENCO1 là cổ đông lớn nhất, nắm 42% vốn. Các cổ đông lớn tiếp theo gồm Nhiệt điện Phả Lại sở hữu 16,3%, SCIC nắm 11,42% và Tổng công ty Điện lực TKV sở hữu 10,6%. Theo đó, phần vốn SCIC dự kiến thoái tại QTP có giá trị khoảng 514 tỷ đồng tính theo mệnh giá.

Sức khỏe tài chính Nhiệt điện Quảng Ninh trước kế hoạch thoái vốn của SCIC

Kế hoạch thoái vốn được công bố trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của Nhiệt điện Quảng Ninh cải thiện rõ rệt. Trong quý II/2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần 3.624,8 tỷ đồng, tăng 26,6% so với cùng kỳ năm trước. Giá vốn hàng bán tăng 23,4%, lên 3.205,7 tỷ đồng, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu. Nhờ đó, lợi nhuận gộp đạt 419,1 tỷ đồng, tăng 56,9% so với quý II/2025.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc nhà máy được Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia huy động ở mức cao. Sản lượng điện thương phẩm trong quý đạt 2,088 tỷ kWh, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với sản lượng tăng, chênh lệch giữa giá bán điện và chi phí nhiên liệu cũng được mở rộng. Theo Chứng khoán Vietcap, giá bán điện bình quân của QTP trong quý II đạt 1.736 đồng/kWh, tăng 20%, trong khi chi phí nguyên vật liệu bình quân đạt 1.369 đồng/kWh, tăng 21%. Chênh lệch giữa hai chỉ tiêu theo đó đạt 367 đồng/kWh, cao hơn 19% so với cùng kỳ. Vietcap cho rằng kết quả này một phần đến từ việc chi phí than đầu vào của QTP duy trì ở mức tương đối thấp so với một số nhà máy nhiệt điện than cùng khu vực như Nhiệt điện Phả Lại và Nhiệt điện Hải Phòng. Đây là yếu tố hỗ trợ biên lợi nhuận của doanh nghiệp trong kỳ.

Bên cạnh hoạt động sản xuất điện, mảng tài chính cũng đóng góp tích cực vào tăng trưởng lợi nhuận. Doanh thu tài chính quý II đạt 16,9 tỷ đồng, gấp gần 8 lần cùng kỳ, chủ yếu nhờ thu nhập lãi tiền gửi tăng trong bối cảnh doanh nghiệp duy trì lượng tiền gửi lớn. Trong khi đó, chi phí tài chính giảm 99,8%, từ 4,8 tỷ đồng xuống còn khoảng 8,9 triệu đồng. Mức giảm mạnh này xuất phát từ việc QTP đã hoàn tất nghĩa vụ trả nợ gốc các khoản vay dài hạn, qua đó gần như không còn chịu áp lực chi phí lãi vay. Chi phí khấu hao tài sản cố định trong quý II cũng giảm 24%, còn 105 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, một số chi phí vận hành vẫn gia tăng. Chi phí bảo trì và các khoản chi phí khác tăng 29%, lên 206 tỷ đồng, trong khi chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 3,6%, đạt 26,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, mức tăng này được bù đắp bởi sự cải thiện của doanh thu, lợi nhuận gộp và thu nhập tài chính. Kết thúc quý II, Nhiệt điện Quảng Ninh báo lợi nhuận sau thuế 326,8 tỷ đồng, tăng 71,5% so với mức 190,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần của QTP đạt 6.358,7 tỷ đồng, tăng 10,1%. Lợi nhuận trước thuế đạt 655,3 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 524 tỷ đồng, cùng tăng 44,3% so với nửa đầu năm 2025.

Theo kế hoạch được ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 thông qua, Nhiệt điện Quảng Ninh đặt mục tiêu sản xuất 6,59 tỷ kWh điện và bán ra 5,96 tỷ kWh. Doanh nghiệp dự kiến đạt 9.576,4 tỷ đồng doanh thu, 402,3 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế và 321,8 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, đồng thời lên kế hoạch chia cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 7%. Với kết quả đạt được trong nửa đầu năm, QTP đã hoàn thành 66,4% kế hoạch doanh thu. Đáng chú ý, lợi nhuận trước thuế thực hiện cao hơn 62,9% mục tiêu cả năm, trong khi lợi nhuận sau thuế cũng vượt 62,8% kế hoạch đề ra. So với dự báo của Vietcap, doanh nghiệp đã thực hiện 54% doanh thu và 76% lợi nhuận sau thuế năm 2026.

Kết quả kinh doanh tăng trưởng diễn ra trong bối cảnh cơ cấu tài chính của Nhiệt điện Quảng Ninh tương đối an toàn. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 7.601,1 tỷ đồng, giảm 2,2% so với đầu năm. Trong cơ cấu tài sản, tiền và các khoản tương đương tiền đạt 87,9 tỷ đồng, tăng 21%, trong khi tiền gửi có kỳ hạn giảm 16,4%, còn 1.220 tỷ đồng. Như vậy, tổng quy mô tiền, tương đương tiền và tiền gửi có kỳ hạn tại cuối quý II đạt gần 1.308 tỷ đồng. Các khoản phải thu ngắn hạn tăng 5,2%, lên 3.402,2 tỷ đồng và tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tài sản ngắn hạn. Hàng tồn kho cũng tăng 26,8%, đạt 899,3 tỷ đồng. Ngược lại, tài sản ngắn hạn khác giảm 75,9%, còn 26,7 tỷ đồng. Ở nhóm tài sản dài hạn, giá trị tài sản cố định giảm 10,3% so với đầu năm, còn 1.906,7 tỷ đồng do doanh nghiệp tiếp tục trích khấu hao trong kỳ.

Bên phía nguồn vốn, nợ phải trả tại cuối quý II đạt 1.691,9 tỷ đồng, giảm 8,3% so với đầu năm. Trong đó, nợ ngắn hạn giảm 8,5%, xuống 1.656,8 tỷ đồng; riêng khoản phải trả người bán ngắn hạn giảm 24,1%, từ 1.212,7 tỷ đồng xuống còn 920,3 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt 5.909,2 tỷ đồng, cao gấp khoảng 3,5 lần nợ phải trả. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối ở mức 1.033,2 tỷ đồng, tương đương gần 23% vốn điều lệ.

Kế hoạch thoái vốn tạo thêm động lực?

Trên cơ sở kết quả kinh doanh và tình hình tài chính hiện tại, Chứng khoán Agribank (Agriseco) đánh giá Nhiệt điện Quảng Ninh là một trong những doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi từ câu chuyện thoái vốn. Theo đơn vị phân tích, việc SCIC dự kiến bán toàn bộ phần vốn tại doanh nghiệp có thể trở thành chất xúc tác cho quá trình tái cơ cấu sở hữu trong thời gian tới. Bên cạnh câu chuyện thoái vốn, Agriseco đánh giá triển vọng kinh doanh của Nhiệt điện Quảng Ninh trong nửa cuối năm 2026 tương đối tích cực nhờ sản lượng điện tăng, biên lợi nhuận cải thiện và áp lực chi phí lãi vay không còn. Sau 6 tháng, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng 63,6% kế hoạch sản lượng, đồng thời ghi nhận lợi nhuận sau thuế 524 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ.

Ở góc độ định giá, cổ phiếu QTP đang giao dịch với hệ số P/E khoảng 4,2 lần và P/B khoảng 0,9 lần. Agriseco cho rằng đây là mức định giá hấp dẫn trong bối cảnh lợi nhuận tăng trưởng, doanh nghiệp không còn áp lực nợ vay và kế hoạch thoái vốn có thể tạo thêm động lực cho quá trình tái cơ cấu cổ đông. Công ty chứng khoán này đưa ra giá mục tiêu 13.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng dư địa tăng khoảng 17%.

Dù vậy, việc được đưa vào danh mục mới chỉ là bước đầu của quá trình bán vốn. Tác động thực tế đối với QTP còn phụ thuộc vào thời điểm triển khai, phương thức chào bán, giá khởi điểm và khả năng thu hút nhà đầu tư. Với tỷ lệ sở hữu 11,42%, việc SCIC rút vốn chưa làm thay đổi ngay vai trò của EVNGENCO1, cổ đông lớn nhất đang nắm 42%, nhưng có thể mở đường cho sự xuất hiện của cổ đông mới và tạo chuyển biến trong cơ cấu sở hữu.

Nếu phần vốn được chuyển giao cho một nhà đầu tư chiến lược, kỳ vọng của thị trường sẽ không nằm ở số tiền SCIC thu về, bởi khoản tiền bán vốn không được ghi nhận vào kết quả kinh doanh của QTP. Yếu tố đáng chú ý hơn là năng lực và vai trò của cổ đông tiếp nhận, đặc biệt ở khả năng tham gia quản trị, hỗ trợ nguồn lực đầu tư hoặc thúc đẩy hiệu quả vận hành. Trường hợp lượng cổ phần được phân phối rộng hơn, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và thanh khoản của QTP có thể được cải thiện.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh tích cực chưa bảo đảm phương án thoái vốn sẽ thành công. Năm 2019, SCIC từng chào bán toàn bộ hơn 51,4 triệu cổ phiếu QTP với giá khởi điểm 23.800 đồng/cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với thị giá khi đó. Kế hoạch này chưa hoàn tất và SCIC đến nay vẫn nắm giữ 11,42% vốn tại doanh nghiệp. Tiền lệ trên cho thấy mức giá chào bán, phương thức thực hiện và điều kiện thị trường sẽ ảnh hưởng lớn đến sức hấp dẫn của đợt thoái vốn mới.