Vốn ngoại chưa chảy vào ngay dù thị trường nâng hạng, tháng 9 có thể vẫn chịu áp lực bán ròng

Việt Nam sẽ chính thức rời nhóm thị trường cận biên để chuyển sang Thị trường Mới nổi thứ cấp của FTSE từ ngày 21/9/2026. Dù đây là cột mốc quan trọng với thị trường chứng khoán, tác động lên dòng vốn ngoại trong ngắn hạn có thể không hoàn toàn theo hướng tích cực.

Theo Chứng khoán Guotai Haitong (Việt Nam), nguyên nhân chính đến từ quá trình tái cơ cấu của các quỹ đang bám theo FTSE Frontier Index. Hiện Việt Nam chiếm khoảng 31,27% tỷ trọng trong chỉ số này, cao nhất trong số các thị trường thành phần. Khi Việt Nam chính thức rời nhóm Frontier, các quỹ liên quan sẽ phải giảm hoặc loại bỏ tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam khỏi danh mục.

Guotai Haitong xây dựng ba kịch bản cho lượng vốn có thể rút ra từ nhóm quỹ Frontier. Ở kịch bản thận trọng, dòng vốn rút khoảng 100-200 triệu USD; kịch bản cơ sở là 200-400 triệu USD; còn trong trường hợp tiêu cực, quy mô có thể lên tới 400-700 triệu USD.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn rút khỏi nhóm Frontier không diễn ra đồng thời với lượng vốn mới từ các quỹ Emerging Market.

Theo lộ trình FTSE, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số thuộc nhóm thị trường mới nổi sẽ được thực hiện qua bốn giai đoạn, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Tỷ trọng phân bổ dự kiến lần lượt là 10%, 20%, 35% và 35%.

Điều này đồng nghĩa ở thời điểm nâng hạng chính thức ngày 21/9, các quỹ theo dõi FTSE Emerging mới chỉ giải ngân khoảng 10% tỷ trọng mục tiêu. Trong khi đó, việc giảm tỷ trọng tại FTSE Frontier có thể diễn ra nhanh hơn và tập trung trong một lần cơ cấu.

Sự lệch pha về thời điểm này khiến dòng tiền ngoại trong tháng 9 có thể không bùng nổ như kỳ vọng. Theo Guotai Haitong, trong kịch bản thuận lợi hơn, dòng vốn ròng có thể ở trạng thái trung tính hoặc dương nhẹ khoảng 50-250 triệu USD. Tuy nhiên, ở kịch bản thận trọng, thị trường có thể ghi nhận mức rút ròng khoảng 250 triệu USD, tương đương hơn 6.500 tỷ đồng.

Như vậy, việc được nâng hạng không đồng nghĩa dòng tiền quốc tế sẽ lập tức chảy mạnh vào thị trường ngay trong tháng đầu tiên. Áp lực bán mang tính kỹ thuật từ các quỹ Frontier có thể tạm thời lấn át lực mua mới từ nhóm Emerging Market.

Dù vậy, Guotai Haitong cho rằng đây chủ yếu là câu chuyện về thời điểm giải ngân hơn là thay đổi triển vọng dài hạn. Khi quá trình chuyển đổi hoàn tất, tổng dòng vốn có thể vào thị trường Việt Nam được ước tính khoảng 3-4 tỷ USD.

Trong đó, dòng vốn thụ động có thể đạt khoảng 1,3-1,5 tỷ USD, còn các quỹ chủ động thuộc nhóm Emerging Market có thể đóng góp thêm khoảng 2,5 tỷ USD.

Vì vậy, ngày 21/9 nhiều khả năng chỉ là điểm bắt đầu của chu kỳ vốn mới thay vì thời điểm dòng tiền ngoại đồng loạt tăng mạnh. Với nhà đầu tư, yếu tố cần theo dõi hơn là tốc độ giải ngân trong các kỳ cơ cấu tiếp theo, mức độ tham gia thực tế của các quỹ chủ động và khả năng thị trường hấp thụ lượng bán kỹ thuật trong giai đoạn chuyển đổi.