FTSE vừa gọi tên 27 cổ phiếu Việt, chuyên gia nói gì về làn sóng vốn ngoại tiếp theo?

Ngày 21/8, FTSE Russell công bố danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào các nhóm Large Cap, Mid Cap và Small Cap thuộc FTSE Global Equity Index Series (GEIS) trong kỳ rà soát tháng 9/2026. Cùng với đó, 90 cổ phiếu khác được thêm vào nhóm Micro Cap, nâng tổng số mã Việt Nam được bổ sung lên 117 nếu tính đầy đủ bốn phân khúc.

Theo cấu trúc của bộ chỉ số FTSE GEIS, FTSE Global All Cap bao gồm các cổ phiếu thuộc nhóm vốn hóa lớn, vừa và nhỏ, trong khi FTSE Global Total Cap mở rộng thêm nhóm Micro Cap. Việc hàng loạt cổ phiếu Việt Nam được đưa vào hệ thống chỉ số toàn cầu đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế.

Tuy nhiên, theo ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường nước ngoài của Công ty CP Chứng khoán SSI, nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu. Việc được công nhận ở một vị thế mới giúp thị trường Việt Nam tháo gỡ đáng kể rào cản về tâm lý và thể chế, nhưng chưa đồng nghĩa dòng vốn ngoại sẽ lập tức giải ngân với quy mô lớn.

Một trong những vấn đề được các tổ chức đầu tư quan tâm nhất là khả năng vận hành thực tế của hạ tầng thị trường sau nâng hạng. Các cơ chế mới như mô hình môi giới toàn cầu, giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước hay phương án xử lý giao dịch thất bại cần chứng minh được tính ổn định khi lượng vốn tổ chức lớn hơn bắt đầu đi qua hệ thống.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, khả năng tiếp cận từng cổ phiếu vẫn là bài toán quan trọng. Dư địa sở hữu nước ngoài, thanh khoản và lượng cổ phiếu thực tế có thể mua trên thị trường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định giải ngân của các quỹ.

Theo ông Thomas Nguyen, nhà đầu tư quốc tế cũng ngày càng chú ý tới chất lượng công bố thông tin bằng tiếng Anh, hoạt động quan hệ nhà đầu tư và tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp. Họ không chỉ muốn nhìn vào kết quả kinh doanh hiện tại, mà còn quan tâm doanh nghiệp sử dụng vốn ra sao, kiểm soát rủi ro thế nào và đội ngũ quản lý có đủ khả năng đáp ứng yêu cầu của các tổ chức đầu tư toàn cầu hay không.

Ở góc độ vĩ mô, tỷ giá, mặt bằng lãi suất quốc tế, định giá thị trường và mức độ tập trung thanh khoản cũng sẽ quyết định tốc độ cũng như quy mô dòng vốn vào Việt Nam. Theo đại diện SSI, yếu tố cốt lõi vẫn là niềm tin: sau khi các quy định được thay đổi và kênh tiếp cận được mở rộng, thị trường cần chứng minh những cơ chế này thực sự vận hành thông suốt.

Nói cách khác, các quỹ quốc tế không còn đặt câu hỏi quá lớn về tiềm năng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Điều họ cần xác định là có thể phân bổ bao nhiêu vốn mà không phải gánh thêm những rủi ro không cần thiết về thanh khoản, vận hành hay khả năng rút vốn.

Trong giai đoạn đầu, dòng tiền nhiều khả năng sẽ tập trung trước hết vào 27 cổ phiếu nằm trong các nhóm Large Cap, Mid Cap và Small Cap. Đây là những mã trực tiếp nhận lực cầu từ các quỹ đầu tư thụ động bám theo chỉ số, đồng thời có cơ hội được các tổ chức quốc tế nghiên cứu nhiều hơn.

Theo ông Thomas Nguyen, những doanh nghiệp có tỷ trọng lớn trong chỉ số và lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng cao sẽ có lợi thế rõ rệt hơn. Việc thanh khoản cải thiện có thể tiếp tục củng cố vị thế của các cổ phiếu này trong danh mục của cả quỹ thụ động lẫn quỹ chủ động.

Dù vậy, dòng vốn tổ chức được kỳ vọng không chỉ dừng lại ở nhóm cổ phiếu thành phần. Khi một quỹ đã thiết lập hạ tầng giao dịch, quan hệ với công ty chứng khoán, đội ngũ nghiên cứu và chiến lược đầu tư tại Việt Nam, việc mở rộng phạm vi tìm kiếm cơ hội gần như là bước tiếp theo tất yếu.

Các quỹ chủ động có thể tìm đến những doanh nghiệp ngoài chỉ số nhưng sở hữu nền tảng lợi nhuận tốt, quản trị minh bạch, thanh khoản phù hợp và mức định giá hấp dẫn. Điều này mở ra cơ hội cho nhóm doanh nghiệp chưa được FTSE lựa chọn ngay trong đợt đầu.

Với các công ty này, việc cải thiện tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, mở rộng room ngoại, nâng chất lượng công bố thông tin và tăng thanh khoản có thể giúp gia tăng khả năng lọt vào các kỳ rà soát tiếp theo. Đồng thời, ngay cả khi chưa trở thành thành phần chỉ số, những doanh nghiệp có chất lượng vẫn có thể thu hút dòng vốn chủ động.

Trong ngắn hạn, quá trình nâng hạng có thể khiến chênh lệch giữa nhóm cổ phiếu được hưởng lợi trực tiếp và phần còn lại của thị trường trở nên rõ hơn.

Tuy nhiên, về dài hạn, sự hiện diện ngày càng lớn của nhà đầu tư tổ chức quốc tế có thể mở rộng đáng kể phạm vi doanh nghiệp Việt Nam được nghiên cứu và giải ngân.