Sau quyết định của FTSE, dòng tiền quốc tế có thể tập trung vào những cổ phiếu nào?

FTSE Russell vừa công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026 của FTSE Global Equity Index Series (GEIS), ngay trước thời điểm Việt Nam chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9.

Theo danh mục mới, 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Global All Cap. Trong đó, VCB, VIC và VHM được xếp vào nhóm Large Cap; BID, HPG và VPB thuộc Mid Cap. 21 cổ phiếu còn lại nằm trong Small Cap, trải rộng ở các nhóm ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, công nghệ và tiêu dùng.

Đáng chú ý hơn, 6 cổ phiếu gồm VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB đồng thời được đưa vào FTSE All-World, chỉ số tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và trung bình. Việt Nam theo đó trở thành quốc gia thứ 49 hiện diện trong bộ chỉ số này.

Theo Chứng khoán Vietcap, khoảng 1.400 tỷ USD tài sản hiện được quản lý bởi các quỹ thụ động theo dõi những chỉ số FTSE có liên quan. Khi cổ phiếu Việt Nam được đưa vào với tỷ trọng đầy đủ, dòng vốn thụ động có khả năng phân bổ vào thị trường ước khoảng 1,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, lượng tiền này sẽ không xuất hiện ngay trong tháng 9. FTSE Russell chia quá trình bổ sung Việt Nam thành 4 giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027 nhằm hạn chế tác động lên thanh khoản. Danh mục mới dự kiến có hiệu lực sau phiên 18/9 và chính thức áp dụng từ ngày 21/9.

Xét về quy mô dòng vốn, VIC và VHM được đánh giá là những cổ phiếu hưởng lợi lớn nhất. Theo mô hình ước tính của Yuanta, VIC có thể nhận khoảng 554 triệu USD khi quá trình đưa Việt Nam vào GEIS hoàn tất, còn VHM khoảng 174 triệu USD. HPG đứng tiếp theo với hơn 85 triệu USD.

Như vậy, riêng VIC và VHM có thể chiếm gần một nửa tổng lượng vốn dự kiến phân bổ cho 27 cổ phiếu. Nếu tính thêm HPG, ba mã này có khả năng hấp thụ hơn một nửa dòng tiền thụ động ước tính khoảng 1,5 tỷ USD.

Dù vậy, cái tên gây bất ngờ nhất trong kỳ rà soát lần này lại là VPBank. Trong danh sách tham khảo FTSE Russell công bố hồi tháng 4, VPB chưa nằm trong nhóm 23 cổ phiếu Việt Nam được dự kiến đủ điều kiện. Đến kết quả chính thức ngày 21/8, VPB không chỉ được bổ sung vào FTSE Global All Cap mà còn được xếp thẳng vào Mid Cap và góp mặt trong FTSE All-World.

Việc được đưa vào nhóm vốn hóa trung bình giúp VPB có cơ hội xuất hiện trong phạm vi nhiều bộ chỉ số tham chiếu hơn so với nhóm Small Cap. Đây cũng là một trong những thay đổi đáng kể nhất so với kỳ vọng của thị trường trước thời điểm FTSE công bố danh mục.

Ngoài VPB, HDB, HCM, MCH, SSB, TCX, MSB, VPL và VCK cũng có kết quả tích cực hơn so với danh sách tham khảo tháng 4. Theo ước tính của Yuanta, MCH có thể hút khoảng 35,1 triệu USD, HDB khoảng 32,5 triệu USD, VPL hơn 20 triệu USD và VCK gần 18 triệu USD sau khi quá trình cơ cấu hoàn tất.

Nhóm chứng khoán cũng nổi bật nhờ số lượng cổ phiếu góp mặt lớn. SSI Research ước tính SSI có thể hút khoảng 43,3 triệu USD, VIX 34,7 triệu USD, VCK 19 triệu USD, VND 18,3 triệu USD, VCI 17,5 triệu USD, TCX 14,8 triệu USD và HCM khoảng 13,7 triệu USD.

Tổng cộng, 7 cổ phiếu chứng khoán nói trên có thể nhận khoảng 161,3 triệu USD, tương đương hơn 4.200 tỷ đồng. Việc nhiều đại diện cùng được đưa vào FTSE Global All Cap giúp nhóm này không chỉ hưởng lợi từ dòng vốn cơ học, mà còn gia tăng mức độ hiện diện với các quỹ quốc tế.

Ở chiều ngược lại, một số kết quả thấp hơn kỳ vọng trước đó. FPT từng được xếp vào nhóm Mid Cap trong danh sách tham khảo tháng 4 nhưng kết quả chính thức lại nằm ở Small Cap. Dù vẫn được ước tính hút khoảng 53,7 triệu USD, phạm vi chỉ số bao phủ sẽ hẹp hơn so với kịch bản Mid Cap.

STB, MCH và VPL cũng được xếp vào Small Cap thay vì Mid Cap như một số dự báo trước đó, trong khi KBC và TPB không xuất hiện trong nhóm All Cap theo kịch bản Vietcap từng đưa ra.

Nhìn tổng thể, tác động của kỳ nâng hạng sẽ không đồng đều giữa các cổ phiếu. VIC, VHM và HPG nổi bật về quy mô dòng vốn dự kiến; VPB gây chú ý nhờ vượt kỳ vọng về phân nhóm; còn nhóm chứng khoán hưởng lợi từ độ phủ rộng trong danh mục mới.

Với lộ trình giải ngân kéo dài một năm, câu chuyện FTSE vì thế có thể trở thành động lực trung hạn đối với thị trường, thay vì chỉ tạo ra biến động trong một vài phiên quanh thời điểm nâng hạng.