Nợ vay gần 10.900 tỷ đồng, vì sao HAGL Agrico chỉ ghi nhận 2,7 tỷ đồng chi phí lãi vay?

Có lãi trở lại sau 5 năm

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của Công ty CP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico, UPCoM: HNG) ghi nhận doanh thu thuần đạt 164 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ năm trước.

Giá vốn hàng bán tăng chậm hơn doanh thu, giúp lợi nhuận gộp đạt gần 33 tỷ đồng, cao hơn hơn 4 lần so với quý II/2025. Biên lợi nhuận gộp theo đó cũng được cải thiện đáng kể so với cùng kỳ.

Trong kỳ, doanh thu hoạt động tài chính giảm mạnh, từ 43 tỷ đồng xuống còn khoảng 5 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí tài chính cũng thu hẹp từ hơn 131 tỷ đồng xuống khoảng 3 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí lãi vay giảm sâu.

HAGL Agrico đồng thời ghi nhận gần 13 tỷ đồng lợi nhuận từ các công ty liên kết, trong khi cùng kỳ năm trước khoản mục này lỗ gần 4 tỷ đồng. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp lần lượt ở mức khoảng 4 tỷ đồng và 3,7 tỷ đồng.

Sau khi trừ các chi phí phát sinh, doanh nghiệp báo lãi sau thuế hơn 27 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ hơn 174 tỷ đồng trong quý II/2025. Đây là quý đầu tiên HAGL Agrico có lợi nhuận trở lại kể từ quý II/2021.

Kết quả tích cực trong quý II giúp mức lỗ lũy kế 6 tháng đầu năm được thu hẹp đáng kể. HAGL Agrico lỗ sau thuế khoảng 35 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, so với khoản lỗ gần 259 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh việc doanh thu và lợi nhuận gộp cải thiện, kết quả bán niên còn được hỗ trợ bởi khoản lỗ từ hoạt động khác giảm mạnh. Trong cùng kỳ năm 2025, doanh nghiệp từng ghi nhận khoảng 108 tỷ đồng chi phí xóa sổ các tài sản không hiệu quả, trong khi khoản chi phí này không còn phát sinh trong năm nay.

Dù vậy, yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến sự thay đổi của lợi nhuận là chi phí lãi vay giảm gần 128 tỷ đồng so với cùng kỳ, sau khi doanh nghiệp thực hiện vốn hóa phần lớn chi phí đi vay phát sinh trong kỳ.

Lãi vay được chuyển vào giá trị tài sản dở dang

Tại thời điểm ngày 30/6/2026, tổng dư nợ vay và nợ thuê tài chính của HAGL Agrico đạt 10.863,3 tỷ đồng. Trong đó, vay ngắn hạn chiếm 9.672,5 tỷ đồng, còn vay dài hạn ở mức 1.190,8 tỷ đồng.

Công ty CP Nông nghiệp Trường Hải là bên cho vay lớn nhất với dư nợ hơn 6.104 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh quý II, chi phí lãi vay của HAGL Agrico chỉ được ghi nhận khoảng 2,73 tỷ đồng, giảm gần 48 lần so với mức 130,5 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Sự chênh lệch lớn giữa quy mô dư nợ và chi phí lãi vay được hạch toán trong kỳ bắt nguồn từ nghiệp vụ vốn hóa chi phí đi vay.

Theo nguyên tắc kế toán, các khoản lãi vay liên quan trực tiếp đến việc hình thành tài sản cần thời gian dài để xây dựng, phát triển hoặc đưa vào sử dụng có thể được cộng vào nguyên giá tài sản. Khi đó, khoản lãi này không được ghi nhận ngay vào chi phí tài chính trên báo cáo kết quả kinh doanh.

Đối với HAGL Agrico, doanh nghiệp đang triển khai nhiều dự án nông nghiệp dài hạn như phát triển vườn cây ăn trái, vườn cao su, trang trại nuôi bò, nhà xưởng và hạ tầng nông trường. Phần chi phí lãi vay đủ điều kiện được đưa vào giá trị các dự án đang đầu tư thay vì làm giảm trực tiếp lợi nhuận trong kỳ.

Đến cuối tháng 6/2026, chi phí xây dựng cơ bản dở dang của HAGL Agrico đạt 9.444,2 tỷ đồng, tăng 14,7% so với mức 8.233,9 tỷ đồng đầu năm và tương đương gần 43% tổng tài sản.

Trong cơ cấu tài sản dở dang, chi phí phát triển vườn cây ăn trái chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 4.132 tỷ đồng. Dự án nuôi bò ghi nhận hơn 1.520 tỷ đồng, tiếp đến là nhà xưởng và văn phòng nông trường với khoảng 1.222 tỷ đồng, cùng hơn 1.124 tỷ đồng chi phí phát triển vườn cây cao su.

Việc vốn hóa không làm khoản lãi vay biến mất mà chỉ thay đổi thời điểm ghi nhận vào kết quả kinh doanh. Thay vì được tính toàn bộ vào chi phí tài chính hiện tại, khoản lãi vay được cộng vào giá trị tài sản và có thể được phân bổ dần khi tài sản hoàn thành, đưa vào khai thác hoặc phát sinh khấu hao.

Do đó, mức chi phí lãi vay 2,73 tỷ đồng trên báo cáo kết quả kinh doanh không đại diện cho toàn bộ nghĩa vụ lãi vay thực tế phát sinh từ khối nợ gần 10.900 tỷ đồng.

Hơn 2.200 tỷ đồng lãi vay chưa thanh toán

Trong khi chi phí lãi vay được ghi nhận ở mức thấp, nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán vẫn hiện diện trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp.

Tại ngày 30/6/2026, chi phí phải trả ngắn hạn liên quan đến lãi vay với các bên liên quan của HAGL Agrico đạt 2.231,8 tỷ đồng, tăng 21% so với mức 1.843,1 tỷ đồng đầu năm. Toàn bộ khoản lãi vay dồn tích này phát sinh từ giao dịch với Công ty CP Nông nghiệp Trường Hải.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, số lãi vay phải trả nhưng chưa thanh toán đã tăng thêm gần 389 tỷ đồng. Khoản tăng này không được phản ánh đầy đủ vào chi phí tài chính trong kỳ do một phần lãi vay đã được vốn hóa vào các dự án đang đầu tư.

Quy mô nợ phải trả của HAGL Agrico tại cuối quý II đã vượt 21.000 tỷ đồng, tăng khoảng 13% so với đầu năm và cao gấp khoảng 20 lần vốn chủ sở hữu ở mức 1.045 tỷ đồng.

Trong khi đó, tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn hơn 7 tỷ đồng. Hàng tồn kho đạt gần 2.940 tỷ đồng, còn phần lớn nguồn lực của doanh nghiệp đang tập trung tại các dự án dở dang có chu kỳ đầu tư và khai thác dài.

Ngoài áp lực nợ phải trả, HAGL Agrico vẫn còn khoản lỗ lũy kế hơn 10.400 tỷ đồng. Vì vậy, lợi nhuận hơn 27 tỷ đồng trong quý II mới giúp doanh nghiệp cải thiện kết quả trong một kỳ báo cáo, chưa làm thay đổi đáng kể tình trạng tài chính đã tích lũy trong nhiều năm.

Bức tranh kinh doanh quý II của HAGL Agrico được cải thiện từ nhiều yếu tố, gồm doanh thu tăng, lợi nhuận gộp phục hồi, hoạt động công ty liên kết có lãi và không còn khoản xóa sổ tài sản lớn như cùng kỳ. Tuy nhiên, mức giảm mạnh của chi phí lãi vay cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp chuyển từ lỗ sang lãi.

Phần lãi vay được vốn hóa đang làm tăng giá trị các vườn cây, trang trại và công trình dở dang trên bảng cân đối kế toán. Hiệu quả tài chính dài hạn vì thế sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành, khả năng đưa các dự án vào khai thác và dòng tiền tạo ra từ khối tài sản gần 9.500 tỷ đồng này.