Một chỉ tiêu giúp nhà đầu tư nhìn rõ chất lượng lợi nhuận doanh nghiệp

Khi đọc báo cáo tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là các báo cáo theo chuẩn mực quốc tế, nhà đầu tư có thể bắt gặp chỉ tiêu “Income from continuing operations”, thường được hiểu là thu nhập hoặc lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh liên tục.

Tên gọi tương đối dài nhưng ý nghĩa khá đơn giản, đây là phần kết quả kinh doanh đến từ những hoạt động doanh nghiệp vẫn tiếp tục duy trì, sau khi tách riêng kết quả của những bộ phận đã ngừng hoạt động hoặc được xác định là hoạt động không còn tiếp tục.

Giả sử Công ty A có hai mảng kinh doanh là sản xuất và bán lẻ. Trong năm, mảng sản xuất tạo ra 800 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Mảng bán lẻ hoạt động kém hiệu quả và được doanh nghiệp quyết định bán, nhưng thương vụ chuyển nhượng lại mang về khoản lợi nhuận 500 tỷ đồng.

Nếu chỉ nhìn con số lợi nhuận cuối cùng, nhà đầu tư có thể thấy doanh nghiệp tạo ra 1.300 tỷ đồng và cho rằng khả năng sinh lời đã tăng mạnh.

Tuy nhiên, 500 tỷ đồng từ việc bán mảng bán lẻ không phải nguồn thu có thể lặp lại mỗi năm. Sau khi mảng này được loại khỏi doanh nghiệp, phần hoạt động còn tiếp tục tạo ra lợi nhuận về cơ bản chỉ còn mảng sản xuất.

Với nhà đầu tư, thu nhập từ hoạt động kinh doanh liên tục là chỉ tiêu hữu ích để đánh giá phần lợi nhuận đến từ những hoạt động doanh nghiệp vẫn còn duy trì. Điều này đặc biệt quan trọng trong trường hợp doanh nghiệp vừa tái cấu trúc, bán công ty con hoặc chấm dứt một mảng kinh doanh.

Trên báo cáo tài chính, lợi nhuận ròng có thể tăng mạnh nhờ một thương vụ thoái vốn hoặc khoản thu phát sinh một lần. Nếu chỉ nhìn vào con số cuối cùng, nhà đầu tư có thể đánh giá quá cao khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Trong khi đó, thu nhập từ hoạt động kinh doanh liên tục giúp tách phần kết quả này khỏi những hoạt động đã ngừng, qua đó phản ánh sát hơn năng lực tạo lợi nhuận của phần doanh nghiệp còn lại.

Chỉ tiêu này cũng giúp việc so sánh kết quả kinh doanh giữa các kỳ trở nên có ý nghĩa hơn. Một doanh nghiệp có thể ghi nhận lợi nhuận năm nay thấp hơn năm trước chỉ vì năm trước phát sinh khoản lãi lớn từ bán một mảng kinh doanh. Nếu phần hoạt động liên tục vẫn tăng trưởng, bức tranh thực tế có thể tích cực hơn con số lợi nhuận ròng cho thấy.

Ở góc độ định giá, thu nhập từ hoạt động kinh doanh liên tục còn giúp nhà đầu tư xây dựng kỳ vọng sát hơn cho các năm tiếp theo. Những khoản lợi nhuận đến từ hoạt động đã ngừng khó có thể lặp lại, trong khi phần lợi nhuận từ hoạt động còn duy trì mới là cơ sở phù hợp hơn để xem xét các chỉ tiêu như EPS hay P/E.

Ngoài ra, chỉ tiêu này còn cho thấy hiệu quả của quá trình tái cấu trúc. Sau khi loại bỏ một mảng kinh doanh kém hiệu quả, nếu thu nhập từ hoạt động liên tục cải thiện, điều đó cho thấy phần doanh nghiệp còn lại đang vận hành tốt hơn. Ngược lại, nếu chỉ tiêu này suy giảm, nhà đầu tư cần thận trọng với khả năng doanh nghiệp đang mất đi nguồn tạo lợi nhuận chính.