Thứ bảy, 29/8/2026
VICEM vào ‘ngã rẽ’ mới với nền tài chính nhiều áp lực
Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1075/QĐ-BXD, giao nhiệm vụ và các chỉ tiêu cơ bản đối với Chiến lược phát triển Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch mới được triển khai khi tình hình tài chính hợp nhất của tổng công ty vẫn còn nhiều vấn đề cần xử lý.
Năm 2025, VICEM ghi nhận doanh thu thuần 24.631 tỷ đồng, tăng 8% so với năm trước; lợi nhuận gộp đạt 2.751 tỷ đồng, tăng 62%. Tuy nhiên, tổng công ty vẫn lỗ sau thuế hơn 158 tỷ đồng, dù đã giảm mạnh so với khoản lỗ gần 986 tỷ đồng năm 2024. Đây là năm thứ ba liên tiếp VICEM thua lỗ, đưa khoản lỗ lũy kế tại ngày 31/12/2025 lên hơn 3.408 tỷ đồng.
Áp lực thanh khoản cũng còn lớn khi nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 4.091 tỷ đồng, dù đã cải thiện so với mức 4.554 tỷ đồng cuối năm 2024. Khó khăn tập trung tại Vicem Tam Điệp, Vicem Sông Thao và Xi măng Hạ Long. Ba doanh nghiệp này ghi nhận tổng lỗ lũy kế 8.054 tỷ đồng, trong khi nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 7.465 tỷ đồng.
Ngoài ra, Công ty CP Xi măng Miền Trung và Công ty TNHH MTV Xi măng Hạ Long đều có vốn chủ sở hữu âm. Kiểm toán viên đánh giá các điều kiện trên tạo ra yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan đến khả năng hoạt động liên tục của các doanh nghiệp này. Ban lãnh đạo VICEM cho biết sẽ tiếp tục xem xét hỗ trợ, gia hạn nợ vay và yêu cầu các đơn vị xây dựng phương án tài chính.
Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của VICEM nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ do chưa đủ cơ sở xác định nghĩa vụ lãi vay, lãi phạt liên quan đến khoản vay của Xi măng Hạ Long tại Công ty CP Sông Đà. Kiểm toán viên cũng nhấn mạnh Dự án Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM, hiện còn hơn 773 tỷ đồng xây dựng cơ bản dở dang.
Trong bối cảnh đó, Bộ Xây dựng yêu cầu VICEM bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, lành mạnh hóa tài chính, xử lý các khoản đầu tư và dự án tồn đọng, đồng thời cơ cấu lại các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả. Tổng công ty cũng phải xác định lại vốn điều lệ và phấn đấu duy trì vốn chủ sở hữu trên 40% tổng tài sản tại các công ty con sản xuất xi măng.
Đặt mục tiêu lợi nhuận 8.395 tỷ đồng trong 5 năm
Dù nền tài chính còn nhiều áp lực, VICEM được giao các mục tiêu tăng trưởng khá cao trong giai đoạn 2026–2030.
Theo phụ lục kèm Quyết định 1075/QĐ-BXD, toàn tổng công ty dự kiến tiêu thụ hơn 153,15 triệu tấn clinker và xi măng trong 5 năm, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 6,1%/năm. Sản lượng tiêu thụ được xây dựng theo lộ trình tăng từ 27,67 triệu tấn năm 2026 lên gần 34,67 triệu tấn vào năm 2030.
Riêng xi măng tiêu thụ trong nước dự kiến đạt gần 140,6 triệu tấn, tăng trưởng bình quân 10,2%/năm. Đến năm 2030, sản lượng xi măng sản xuất của VICEM, bao gồm các liên doanh Nghi Sơn, Chinfon và Siam City Cement, được đặt mục tiêu chiếm khoảng 38% sản lượng toàn ngành.
Thị phần tiêu thụ nội địa của riêng VICEM dự kiến đạt khoảng 30%. Nếu tính cả các doanh nghiệp liên doanh sản xuất xi măng có vốn góp của tổng công ty, tỷ lệ này có thể đạt khoảng 42%.
Cùng với mục tiêu sản lượng, tổng doanh thu và thu nhập khác của toàn VICEM trong giai đoạn 2026–2030 được đặt ở mức 182.337 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 7,6%/năm. Doanh thu dự kiến tăng từ 31.437 tỷ đồng năm 2026 lên 42.163 tỷ đồng vào năm 2030.
Lợi nhuận trước thuế, chưa tính chênh lệch tỷ giá, dự kiến đạt 8.395 tỷ đồng trong 5 năm. Chỉ tiêu này tăng từ 957 tỷ đồng năm 2026 lên 1.292 tỷ đồng năm 2027, 1.544 tỷ đồng năm 2028, 2.036 tỷ đồng năm 2029 và 2.566 tỷ đồng năm 2030.
Riêng công ty mẹ đặt mục tiêu tổng doanh thu 4.107 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 2.827 tỷ đồng. Đến năm 2030, doanh thu công ty mẹ dự kiến đạt 1.022 tỷ đồng, còn lợi nhuận trước thuế đạt 825 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng định hướng VICEM chuyển từ tăng trưởng theo quy mô sang phát triển theo chiều sâu, tập trung vào năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh, công nghệ, quản trị và sử dụng tài nguyên. Năng suất lao động tính theo doanh thu được đặt mục tiêu tăng bình quân 8–10%/năm, còn thu nhập bình quân của người lao động tăng khoảng 5%/năm.
Trong nhóm doanh nghiệp sản xuất xi măng, Vicem Hà Tiên được xây dựng kế hoạch lợi nhuận lớn nhất, hơn 3.124 tỷ đồng trong 5 năm. Vicem Hoàng Thạch đặt mục tiêu hơn 1.010 tỷ đồng, Xi măng Bỉm Sơn hơn 803 tỷ đồng và Vicem Bút Sơn gần 512 tỷ đồng.
Một số đơn vị từng thua lỗ cũng được đặt kế hoạch trở lại có lãi. Vicem Tam Điệp dự kiến chuyển từ mức lỗ hơn 328 tỷ đồng trong giai đoạn trước sang lợi nhuận gần 212 tỷ đồng; Vicem Hoàng Mai và Vicem Sông Thao lần lượt đặt mục tiêu hơn 230 tỷ đồng và 220 tỷ đồng.
Hơn 15.000 tỷ đồng đầu tư và phương án riêng cho ba đơn vị
Tổng nhu cầu vốn đầu tư xây dựng của VICEM giai đoạn 2026–2030 dự kiến khoảng 15.365 tỷ đồng, huy động từ vốn tự có và các nguồn hợp pháp khác. Riêng Quỹ đầu tư phát triển của công ty mẹ dự kiến bố trí 2.113 tỷ đồng.
Nguồn vốn sẽ tập trung cho các mỏ nguyên liệu, cải tạo và đầu tư mới nhằm nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi năng lượng, tự động hóa và chuyển đổi số. VICEM đồng thời phải tháo gỡ vướng mắc, xử lý các tồn tại tại những dự án đầu tư xây dựng của công ty mẹ và đơn vị thành viên.
Bộ Xây dựng yêu cầu Hội đồng thành viên VICEM khẩn trương xây dựng phương án xử lý, cơ cấu lại vốn riêng đối với Vicem Hạ Long, Vicem Tam Điệp và Vicem Hải Vân. Mỗi phương án phải được đánh giá đầy đủ về cơ sở pháp lý, hiệu quả kinh tế, tác động tới mô hình quản trị và các rủi ro liên quan trước khi báo cáo Bộ Xây dựng.
Theo kế hoạch, Xi măng Hạ Long dự kiến tiếp tục lỗ trong cả giai đoạn 2026–2030, với tổng lỗ trước thuế hơn 1.150 tỷ đồng. Mức lỗ được kỳ vọng giảm từ hơn 319 tỷ đồng năm 2026 xuống hơn 129 tỷ đồng năm 2030. Vicem Hải Vân dự kiến lỗ gần 40 tỷ đồng năm 2026, sau đó có lãi nhẹ nhưng tính chung 5 năm vẫn lỗ gần 32 tỷ đồng.
Đối với 10 doanh nghiệp sản xuất xi măng, Bộ Xây dựng định hướng giữ ổn định mô hình tổ chức, song yêu cầu tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh.
Công ty mẹ VICEM phải giảm tối thiểu 30% số đầu mối thuộc cơ quan điều hành vào năm 2030, đồng thời rà soát vốn tại 17 doanh nghiệp thành viên, liên kết và sắp xếp lại các đơn vị phục vụ, hỗ trợ.
Ý kiến bạn đọc (0)