Hậu biến cố lãnh đạo, VPG chật vật sau thời doanh thu vạn tỷ

Sau biến cố pháp lý liên quan đến nhóm cựu lãnh đạo cấp cao, Công ty CP Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát (HoSE: VPG) tiếp tục đối mặt thêm áp lực mới khi Chủ tịch HĐQT đương nhiệm bị tạm hoãn xuất cảnh do doanh nghiệp nợ thuế kéo dài. Những biến động dồn dập đang đặt doanh nghiệp từng ghi nhận doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm vào bài toán khó về dòng tiền, uy tín và khả năng phục hồi hoạt động kinh doanh.

Cổ phiếu mất gần 90% sau loạt biến cố

Việt Phát vừa nhận được thông báo của Thuế cơ sở 2 TP. Hải Phòng về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lê Thị Thanh Lệ - Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của công ty.

Theo thông báo, bà Lệ bị tạm hoãn xuất cảnh do đang là người đại diện theo pháp luật của Việt Phát - doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Nguyên nhân là Công ty có khoản nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày.

Tính đến ngày 3/7/2026, tổng số tiền thuế Việt Phát còn nợ tại Thuế cơ sở 2 TP. Hải Phòng là 85,8 tỷ đồng, chưa bao gồm tiền chậm nộp tiếp tục phát sinh trên các khoản thuế chưa thanh toán. Thời gian tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lệ bắt đầu từ ngày 6/7/2026 và kéo dài cho đến khi doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách Nhà nước.

Phía Công ty lên tiếng trấn an cổ đông rằng việc tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lệ không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh thường xuyên. Doanh nghiệp cũng cho biết đang phối hợp với cơ quan chức năng để thực hiện các nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, khoản nợ thuế hơn 85 tỷ đồng hiện đã tương đương gần một nửa giá trị vốn hóa của Việt Phát trên sàn chứng khoán, phản ánh áp lực tài chính không nhỏ mà doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VPG tiếp tục chịu áp lực bán mạnh sau loạt biến cố. Tính đến phiên 10/7, mã này đã giảm 6 phiên liên tiếp, từ 2.600 đồng/cổ phiếu ngày 2/7 xuống còn 2.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng mất khoảng 23,1%.

Trong phiên 8/7, VPG đã giảm sàn 7% xuống còn 2.260 đồng/cổ phiếu , giảm tiếp 4,87% trong phiên 9/7 và mất thêm 6,98% trong phiên 10/7. Với hơn 88,4 triệu cổ phiếu đang lưu hành, vốn hóa thị trường của Việt Phát chỉ còn xấp xỉ 177 tỷ đồng.

So với vùng giá trên 10.000 đồng/cổ phiếu trước thời điểm cựu Chủ tịch HĐQT Nguyễn Văn Bình bị khởi tố, thị giá VPG đã mất khoảng 80% giá trị. 

Nếu đặt cạnh vùng giá khoảng 19.000 đồng/cổ phiếu từng ghi nhận trong năm 2023, cổ phiếu này đã bốc hơi gần 90%, phản ánh sức ép lớn lên niềm tin thị trường trong bối cảnh doanh nghiệp cùng lúc đối mặt biến động lãnh đạo, nợ thuế kéo dài và kết quả kinh doanh thua lỗ. 

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu Việt Phát vướng vấn đề liên quan đến nghĩa vụ thuế. Trước đó, vào tháng 5/2026, doanh nghiệp cũng đã công bố quyết định của cơ quan thuế về việc cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý thuế. 

Áp lực hiện tại của Việt Phát thực chất là phần nối dài của chuỗi biến động lớn bắt đầu từ năm 2025. Tháng 5/2025, ông Nguyễn Văn Bình - cựu Chủ tịch HĐQT cùng ông Nguyễn Văn Đức - cựu Tổng Giám đốc Việt Phát, bị cơ quan điều tra khởi tố về tội “Đưa hối lộ” trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung.

Sau biến cố này, vị trí Chủ tịch HĐQT Việt Phát được chuyển giao cho bà Lê Thị Thanh Lệ - vợ ông Bình từ tháng 6/2025. Theo danh sách cổ đông cập nhật đến ngày 23/3/2026 trong báo cáo thường niên, ông Nguyễn Văn Bình vẫn là cổ đông lớn của Việt Phát, sở hữu hơn 22,8 triệu cổ phiếu VPG, tương đương 25,79% vốn điều lệ.

Bức tranh kinh doanh ảm đạm, đặt kế hoạch thu hẹp gần 25 lần

Những biến động ở thượng tầng diễn ra trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của Việt Phát bắt đầu suy yếu rõ rệt. Từ một doanh nghiệp từng ghi nhận doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm, VPG đang chứng kiến quy mô hoạt động thu hẹp nhanh, đặc biệt tại các mảng kinh doanh từng đóng vai trò chủ lực.

Việt Phát được thành lập năm 2008 với vốn điều lệ ban đầu 25 tỷ đồng, khởi đầu trong lĩnh vực vận tải trước khi mở rộng sang thương mại, xuất nhập khẩu, khoáng sản, bán buôn kim loại, quặng kim loại và bất động sản.

Năm 2018, cổ phiếu VPG chính thức niêm yết trên HoSE. Sau nhiều lần tăng vốn, đến năm 2024, vốn điều lệ của doanh nghiệp đạt 884 tỷ đồng, tương ứng hơn 88,4 triệu cổ phiếu đang lưu hành.

Trong giai đoạn mở rộng, Việt Phát từng được biết đến là doanh nghiệp cung cấp quặng sắt, than cốc, phôi thép cho các nhà sản xuất thép trong nước, đồng thời là đối tác của một số doanh nghiệp lớn như EVN, PVN và Hòa Phát.

Quy mô kinh doanh của công ty tăng mạnh trong giai đoạn 2022 - 2024. Cụ thể, doanh thu đạt khoảng 5.525 tỷ đồng năm 2022, tăng lên hơn 6.338 tỷ đồng năm 2023 và bứt phá lên 16.257 tỷ đồng trong năm 2024. Lợi nhuận sau thuế cũng tăng từ gần 19 tỷ đồng năm 2022 lên hơn 109 tỷ đồng năm 2024.

Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt tiêu cực. Doanh thu thuần của Việt Phát giảm còn 12.478 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 30% so với năm trước. Đáng chú ý, doanh nghiệp chuyển từ lãi hơn 109 tỷ đồng sang lỗ sau thuế tới 597 tỷ đồng, khiến lợi nhuận sau thuế chưa phân phối âm hơn 194 tỷ đồng.

Từ tháng 4/2026, cổ phiếu VPG còn bị HoSE đưa vào diện cảnh báo do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 là số âm.

Sang quý I/2026, bức tranh kinh doanh tiếp tục xấu đi. Doanh thu thuần của Việt Phát chỉ đạt khoảng 185 tỷ đồng, giảm 96% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là doanh nghiệp không còn ghi nhận doanh thu từ mảng than nhiệt sau khi các hợp đồng cung cấp lớn trong giai đoạn 2024 - 2025 đã hoàn tất, trong khi chưa ký được hợp đồng mới.

Riêng quý I/2025, mảng than nhiệt từng mang về gần 3.700 tỷ đồng doanh thu cho Việt Phát. Việc mất đi nguồn thu chủ lực khiến quy mô hoạt động của doanh nghiệp thu hẹp đột ngột.

Không chỉ doanh thu lao dốc, Việt Phát còn kinh doanh dưới giá vốn. Trong quý I/2026, công ty ghi nhận lỗ gộp 4,6 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi gộp 92,3 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, doanh nghiệp báo lỗ sau thuế 31,9 tỷ đồng, trái ngược với khoản lãi gần 19 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Đây cũng là quý thứ 3 liên tiếp Việt Phát ghi nhận thua lỗ. Trước đó, trong quý IV/2025, doanh nghiệp lỗ kỷ lục gần 419 tỷ đồng. Tính đến cuối quý I/2026, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của Việt Phát đã âm hơn 226 tỷ đồng.

Ngoài mảng than nhiệt, bất động sản cũng không còn đóng góp doanh thu sau khi công ty con hoàn tất bàn giao toàn bộ dự án Royal River City tại Hải Phòng trong năm 2025. Cùng với đó, doanh thu tài chính giảm mạnh, tiến độ thu hồi công nợ chậm khiến doanh nghiệp chưa thể tất toán các khoản vay đúng kế hoạch, tiếp tục tạo áp lực lên lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, kế hoạch năm 2026 của Việt Phát được xây dựng ở mức rất thận trọng. Doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu 500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 5 tỷ đồng. So với mức doanh thu hơn 12.000 tỷ đồng của năm 2025, quy mô doanh thu mục tiêu năm nay giảm gần 25 lần.

Ban lãnh đạo Việt Phát đánh giá năm 2026 sẽ tiếp tục là năm nhiều thách thức khi thị trường than và quặng sắt còn biến động, ngành khoáng sản chịu áp lực từ yêu cầu bảo vệ môi trường, trong khi các khó khăn nội tại, đặc biệt là biến động nhân sự cấp cao, tiếp tục ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Trước áp lực này, Việt Phát lựa chọn chiến lược “thận trọng - linh hoạt - bảo toàn nguồn lực”. Trọng tâm của doanh nghiệp là duy trì quy mô hoạt động tối thiểu, kiểm soát dòng tiền, giảm tồn kho, hạn chế công nợ xấu và chờ cơ hội phục hồi.

Nhìn tổng thể, những gì Việt Phát đang đối mặt không chỉ là một biến cố đơn lẻ về nghĩa vụ thuế, mà là chuỗi áp lực đồng thời từ pháp lý, tài chính, thị trường và vận hành. Một doanh nghiệp từng ghi nhận doanh thu hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm nay chỉ đặt mục tiêu doanh thu 500 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế chưa phân phối âm, cổ phiếu bị đưa vào diện cảnh báo và nghĩa vụ thuế vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Từng là doanh nghiệp có quy mô lớn trong lĩnh vực thương mại khoáng sản, than cốc, quặng sắt và vật liệu đầu vào cho ngành thép, Việt Phát hiện đứng trước bài toán phục hồi không dễ dàng. Trong ngắn hạn, việc bảo toàn nguồn lực, kiểm soát rủi ro tài chính và xử lý các nghĩa vụ tồn đọng có thể sẽ là ưu tiên lớn hơn so với mục tiêu mở rộng quy mô như giai đoạn trước.