Được Vingroup “bơm” vốn, Pomina (POM) vẫn lỗ nặng dù doanh thu tăng gần 4 lần

Nhà máy hoạt động trở lại, doanh thu bật tăng gần 4 lần

Báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của Công ty CP Thép Pomina (UPCoM: POM) cho thấy hoạt động sản xuất đã phục hồi rõ rệt sau thời gian dài đình trệ. Tuy nhiên, gánh nặng lãi vay cùng các khoản lỗ tích tụ vẫn khiến doanh nghiệp chưa thể thoát khỏi tình trạng thua lỗ và âm vốn chủ sở hữu. Trong quý II/2026, Pomina ghi nhận gần 1.711 tỷ đồng doanh thu thuần, gấp 3,7 lần cùng kỳ năm trước và cũng cao gấp khoảng 3,7 lần quý liền trước. Đây là mức doanh thu cao nhất của doanh nghiệp trong nhiều quý trở lại đây. Theo giải trình của Pomina, kết quả trên đến từ việc các công ty con từng bước khôi phục hoạt động sản xuất, qua đó giúp sản lượng tiêu thụ cải thiện đáng kể so với cùng kỳ. Riêng doanh thu tiêu thụ thép tại thị trường nội địa trong quý đạt hơn 1.331 tỷ đồng.

Sự phục hồi này diễn ra sau khi Nhà máy Thép Pomina 1 và Công ty CP Thép Pomina 2 chính thức vận hành trở lại các dây chuyền sản xuất từ tháng 3/2026. Doanh nghiệp đồng thời chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tái khởi động Nhà máy Luyện phôi thép Pomina 3. Quy mô bán hàng gia tăng giúp lợi nhuận gộp quý II đạt hơn 131 tỷ đồng, gấp gần 2,7 lần cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp đạt khoảng 7,7%. Cùng với quá trình khôi phục sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tăng lên. POM cho biết nguyên nhân chủ yếu đến từ việc phát sinh thêm chi phí vận chuyển, bốc xếp và các khoản chi phục vụ hoạt động trở lại của các nhà máy.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần của POM đạt gần 2.177 tỷ đồng, tăng khoảng 46% so với cùng kỳ. Con số này đã xấp xỉ mức doanh thu 2.206,5 tỷ đồng mà doanh nghiệp đạt được trong cả năm 2025. Lợi nhuận gộp bán niên đạt 166,5 tỷ đồng, tăng gần 54% so với mức 108,4 tỷ đồng của nửa đầu năm trước. Biên lợi nhuận gộp theo đó cải thiện nhẹ từ 7,3% lên khoảng 7,7%.

Pomina vẫn lỗ nặng, lợi nhuận gộp không đủ trả lãi vay

Dù vậy, mức lợi nhuận tạo ra từ hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn chưa đủ bù đắp gánh nặng tài chính của Pomina. Riêng trong quý II, chi phí tài chính lên tới 192,1 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với khoản lợi nhuận gộp 131 tỷ đồng. Trong đó, chi phí lãi vay chiếm gần 188 tỷ đồng. Pomina cho biết chi phí tài chính duy trì ở mức cao chủ yếu do lãi vay và các khoản lãi, phạt chậm thanh toán cho nhà cung cấp. Thu nhập khác trong kỳ cũng giảm so với cùng kỳ do quý II/2025 từng phát sinh một số khoản thu nhập bất thường, trong khi năm nay không còn ghi nhận các khoản tương tự.

Sau khi trừ các chi phí, POM tiếp tục lỗ sau thuế 146,2 tỷ đồng trong quý II/2026. Dù chưa thể có lãi, mức thua lỗ đã thu hẹp 14,2% so với khoản lỗ 170,3 tỷ đồng cùng kỳ năm trước và giảm khoảng 18,4% so với mức lỗ 179 tỷ đồng trong quý I/2026. Tính chung nửa đầu năm, riêng chi phí lãi vay của POM đã vượt 322 tỷ đồng, gần gấp đôi tổng lợi nhuận gộp 166,5 tỷ đồng tạo ra trong cùng kỳ. Kết quả, doanh nghiệp lỗ ròng khoảng 325 tỷ đồng sau 6 tháng.

Các khoản thua lỗ kéo dài tiếp tục bào mòn nguồn vốn của Pomina. Tại ngày 30/6/2026, lỗ sau thuế chưa phân phối lên tới gần 3.809 tỷ đồng, vượt xa vốn điều lệ thực góp gần 2.797 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu theo đó âm gần 948 tỷ đồng, sâu hơn mức âm gần 801 tỷ đồng vào cuối quý I và âm gần 624 tỷ đồng tại thời điểm đầu năm. Như vậy, toàn bộ vốn góp của cổ đông không còn đủ bù đắp các khoản lỗ lũy kế của doanh nghiệp.

Áp lực tài chính còn thể hiện ở phần lãi vay. Đến cuối tháng 6, khoản lãi vay chưa thanh toán được ghi nhận tại chỉ tiêu chi phí phải trả ngắn hạn đã lên tới hơn 1.869 tỷ đồng. Dù vậy, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh đã xuất hiện chuyển biến tích cực. Trong 6 tháng đầu năm, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Pomina đạt 536 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 114 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lượng tiền và tương đương tiền tại cuối quý II chỉ còn hơn 132 tỷ đồng, giảm đáng kể so với mức gần 345 tỷ đồng vào cuối quý I. Trong nửa đầu năm, Pomina đã dành hơn 1.042 tỷ đồng để thanh toán nợ gốc vay, cho thấy phần lớn dòng tiền tạo ra vẫn phải ưu tiên cho nghĩa vụ tài chính.

Phải trả Vingroup hơn 1.400 tỷ đồng

Trong bối cảnh hạn mức tín dụng ngân hàng bị thu hẹp, POM đã chuyển sang dựa nhiều hơn vào nguồn vốn từ các đối tác ngoài hệ thống ngân hàng để duy trì hoạt động và tái khởi động các nhà máy. Sau khi kế hoạch hợp tác với THACO - Đại Quang Minh không diễn ra như dự kiến, cuối năm 2025, VinMetal thuộc hệ sinh thái Vingroup công bố sẽ cung cấp cho Pomina khoản vay vốn lưu động với lãi suất 0% trong thời hạn tối đa 2 năm. Các doanh nghiệp trong hệ sinh thái như VinFast, Vinhomes và VinSpeed cũng dự kiến ưu tiên sử dụng thép Pomina.

Ngày 31/1/2026, Pomina tiếp tục ký thỏa thuận hợp tác và hỗ trợ vốn lưu động với đối tác thuộc nhóm Vingroup. Thỏa thuận được thực hiện trong 2 năm kể từ năm 2026, hướng đến giải quyết tình trạng thiếu hụt vốn, khôi phục hoạt động tại Pomina 1 và Pomina 2, đồng thời chuẩn bị đưa Pomina 3 vận hành trở lại. Vai trò của hệ sinh thái Vingroup được phản ánh khá rõ trên báo cáo tài chính của Pomina thông qua 2 chiều: cung cấp vốn lưu động và hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm.

Ở chiều cấp vốn, khoản tiền ứng trước từ Vinhomes được Pomina hạch toán tại chỉ tiêu phải trả ngắn hạn khác, dưới khoản mục “Phải trả Vin”. Số dư khoản này bắt đầu được ghi nhận trong quý I/2026 với gần 773 tỷ đồng, sau đó tăng thêm hơn 651 tỷ đồng trong quý II, lên hơn 1.424 tỷ đồng tại ngày 30/6. Sự xuất hiện của nguồn vốn mới khiến tổng chỉ tiêu phải trả ngắn hạn khác của Pomina tăng đột biến từ 203 tỷ đồng vào đầu năm lên hơn 1.651 tỷ đồng vào cuối quý II.

Một phần dòng vốn được sử dụng để đặt cọc mua phôi thép và nguyên vật liệu, phục vụ việc tái khởi động các dây chuyền sản xuất. Cuối quý I/2026, khoản trả trước cho người bán ngắn hạn của Pomina tăng từ 68 tỷ đồng lên 463 tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp đặt cọc 142 tỷ đồng cho Công ty CP Thép Hòa Phát Hải Dương, gần 181 tỷ đồng cho Tập đoàn VAS Nghi Sơn và khoảng 74 tỷ đồng cho Nansei Steel để thu mua phôi thép cùng các loại nguyên liệu đầu vào. Đến cuối quý II, khi lượng phôi thép và nguyên vật liệu đặt mua được chuyển về nhà máy để đưa vào sản xuất, khoản trả trước cho người bán giảm mạnh xuống còn hơn 77 tỷ đồng.

Ở chiều đầu ra, các giao dịch với nhóm Vingroup cũng bắt đầu xuất hiện trong cơ cấu công nợ của Pomina. Tại ngày 30/6, phải thu ngắn hạn của khách hàng ghi nhận khoản phải thu trực tiếp từ Công ty CP Vinhomes trị giá hơn 172 tỷ đồng. Khoản này phản ánh giá trị các lô thép thành phẩm Pomina đã bán cho đối tác nhưng chưa thu tiền. Bên cạnh đó, phải thu ngắn hạn khác ghi nhận khoản “Phải thu Vin” gần 309 tỷ đồng, tăng hơn 106 tỷ đồng so với mức hơn 202 tỷ đồng cuối quý I. Tổng các khoản phải thu của Pomina liên quan đến nhóm đối tác Vingroup theo đó đạt gần 481 tỷ đồng. Như vậy, nguồn vốn lưu động và đầu ra từ hệ sinh thái Vingroup đã góp phần trực tiếp giúp Pomina khôi phục hoạt động tại hai nhà máy, cải thiện sản lượng và tạo cú bật về doanh thu trong quý II. Tuy nhiên, đi cùng dòng vốn hỗ trợ là quy mô công nợ hai chiều giữa Pomina và nhóm đối tác này cũng gia tăng nhanh chóng.

Còn nguyên khoản vay 300 tỷ đồng từ Đại Quang Minh

Trước khi các khoản công nợ với nhóm Vingroup xuất hiện, Công ty CP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh từng là một trong những chủ nợ ngoài ngân hàng đáng chú ý nhất của Pomina. Khoản vay 300 tỷ đồng từ Đại Quang Minh được Pomina ghi nhận từ năm 2023, có lãi suất 12%/năm và được bảo đảm bằng 66,7 triệu cổ phần tại Công ty CP Thép Pomina 2. Đến ngày 30/6/2026, dư nợ khoản vay này vẫn giữ nguyên ở mức 300 tỷ đồng. Khoản vay đã được chuyển sang nhóm nợ dài hạn đến hạn trả, đồng nghĩa được phân loại vào nợ ngắn hạn.

Trong khi dư nợ vay không thay đổi, công nợ thương mại giữa hai bên đã giảm đáng kể. Khoản phải trả người bán đối với Đại Quang Minh từng tăng từ gần 40 tỷ đồng cuối năm 2024 lên 105 tỷ đồng cuối năm 2025, nhưng đến cuối quý II/2026 chỉ còn hơn 29 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy vai trò cung cấp vốn hoặc hàng hóa thông qua công nợ thương mại của Đại Quang Minh đối với Pomina đang thu hẹp, dù khoản vay 300 tỷ đồng vẫn chưa thay đổi. Báo cáo tài chính của Pomina cũng tiếp tục thuyết minh về hạn mức vay dài hạn liên quan đến Công ty CP Tập đoàn Trường Hải – THACO. Tuy nhiên, từ cuối năm 2024 đến ngày 30/6/2026, khoản mục này không phát sinh số dư.

Sau nhiều quý hoạt động cầm chừng, Pomina đã ghi nhận bước phục hồi đáng kể về doanh thu, sản lượng và dòng tiền kinh doanh nhờ nguồn vốn lưu động cùng đầu ra mới. Tuy nhiên, sự cải thiện này mới chủ yếu giải quyết bài toán vận hành.

Với vốn chủ sở hữu âm gần 1.000 tỷ đồng, lỗ lũy kế vượt vốn điều lệ, lãi vay dồn tích hơn 1.869 tỷ đồng và chi phí lãi vay vẫn gần gấp đôi lợi nhuận gộp, khả năng phục hồi bền vững của Pomina sẽ phụ thuộc không chỉ vào việc duy trì sản lượng mà còn vào quá trình cơ cấu lại khối nợ và giảm áp lực chi phí tài chính.