Danapha: Ông lớn dược phẩm miền Trung và hành trình rời sân chơi đại chúng

Ngày 28/8/2026, cổ phiếu DAN của Công ty CP Dược Danapha sẽ chính thức bị hủy đăng ký giao dịch trên UPCoM, theo thông báo của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Trước đó, từ ngày 31/7, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã hủy tư cách công ty đại chúng của doanh nghiệp dược phẩm lâu năm này.

Như vậy, sau nhiều năm hiện diện trên thị trường chứng khoán, Danapha đang đi những bước cuối cùng để rời sân chơi đại chúng.

Trong cách nói ví von của giới đầu tư, việc một doanh nghiệp rời sàn và không còn tư cách công ty đại chúng thường được xem là ‘lui vào bóng tối’, bởi mức độ công khai thông tin về sở hữu, nguồn vốn và kết quả kinh doanh sau đó sẽ không còn như khi doanh nghiệp chịu các nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ trên thị trường chứng khoán.

Với Danapha, hành trình này không diễn ra đột ngột. Những dấu hiệu đầu tiên đã xuất hiện từ vài năm trước, khi cơ cấu cổ đông thay đổi nhanh chóng và quyền sở hữu ngày càng tập trung.

Điều đáng lưu ý là Danapha không rời thị trường trong trạng thái kinh doanh suy yếu. Trước thời điểm mất tư cách đại chúng, doanh nghiệp vẫn có tổng tài sản hơn 2.100 tỷ đồng, lợi nhuận bán niên tăng gần gấp ba lần cùng kỳ và đang triển khai nhiều khoản đầu tư lớn.

Cuộc đổi chủ chóng vánh, hơn 97% vốn về tay hai cổ đông

Danapha hình thành từ cuối những năm 1960, là một trong những thương hiệu dược lâu năm tại Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Bước ngoặt lớn về sở hữu xuất hiện từ năm 2023, khi ĐHĐCĐ doanh nghiệp thông qua việc cho phép Công ty TNHH Danhson VN nhận chuyển nhượng cổ phiếu từ các cổ đông hiện hữu mà không phải thực hiện thủ tục chào mua công khai.

Đến tháng 3/2024, quá trình chuyển giao tăng tốc. Trong giai đoạn 5-28/3/2024, Danhson VN mua hơn 13,83 triệu cổ phiếu DAN, tương đương 66,07% vốn điều lệ. Trước đó, pháp nhân này chưa sở hữu cổ phần Danapha.

Ở chiều ngược lại, nhóm cổ đông lớn và người nội bộ lâu năm đồng loạt rút vốn. Ông Nguyễn Quốc Thắng và vợ là bà Phạm Hương Giang, từng sở hữu tổng cộng khoảng 51% vốn, thoái toàn bộ lượng cổ phiếu nắm giữ. Ông Lê Thăng Bình cũng bán hơn 2,8 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 13,6% vốn; một số thành viên HĐQT khác đồng thời giảm hoặc thoái hết sở hữu.

Chưa đầy một tháng sau, Danhson VN tiếp tục nhận chuyển nhượng hơn 1,02 triệu cổ phiếu DAN trong tháng 4/2024, nâng lượng nắm giữ lên khoảng 14,86 triệu đơn vị, tương ứng 70,97% vốn điều lệ.

Như vậy, chỉ trong khoảng một tháng, từ vị thế không sở hữu cổ phiếu nào, Danhson VN đã trở thành cổ đông kiểm soát gần 71% một doanh nghiệp dược có lịch sử hàng chục năm.

Sau thương vụ, cơ cấu quản trị Danapha cũng được sắp xếp lại với sự hiện diện của những nhân sự có liên hệ với Danhson VN. Tỷ lệ sở hữu của cổ đông chi phối sau đó duy trì ổn định.

Đến cuối tháng 6/2026, báo cáo tài chính bán niên của Danapha ghi nhận Danhson VN, với tư cách công ty mẹ, vẫn nắm 70,97% vốn. Cổ đông lớn thứ hai là Tổng công ty Dược Việt Nam - CTCP (Vinapharm), sở hữu 26,45%.

Riêng hai cổ đông này đã kiểm soát khoảng 97,42% vốn Danapha, trong khi toàn bộ số cổ phần còn lại trên thị trường chỉ tương đương khoảng 2,58%.

Hai năm sau cuộc đổi chủ, ngày 31/7/2026, UBCKNN hủy tư cách công ty đại chúng của Danapha trên cơ sở hồ sơ doanh nghiệp gửi trước đó. Ngày 13/8, HNX tiếp tục thông báo hủy đăng ký giao dịch cổ phiếu DAN từ ngày 28/8.

Trước lúc rời UPCoM, Danapha đang có gì?

Trước thời điểm rời UPCoM, Danapha không ở trạng thái suy yếu về tài chính. Ngược lại, doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận, dòng tiền kinh doanh cải thiện và tiếp tục đầu tư lớn vào tài sản sản xuất.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Danapha ghi nhận doanh thu thuần 326,5 tỷ đồng, tăng gần 11% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp đạt 180,3 tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận gộp hơn 55%. Lợi nhuận trước thuế đạt 90,2 tỷ đồng, gần gấp ba lần cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 70,7 tỷ đồng, tăng khoảng 188%.

Tuy nhiên, mức tăng lợi nhuận có đóng góp lớn từ yếu tố tỷ giá. Doanh thu tài chính tăng từ 3,75 tỷ đồng lên 18,26 tỷ đồng, chủ yếu nhờ gần 17,9 tỷ đồng lãi chênh lệch tỷ giá. Trong khi đó, lỗ chênh lệch tỷ giá giảm từ hơn 28,3 tỷ đồng xuống chưa tới 600 triệu đồng.

Tính ròng, tác động tỷ giá chuyển từ mức âm hơn 25 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2025 sang dương hơn 17 tỷ đồng trong cùng kỳ năm nay. Đây là một trong những yếu tố chính kéo lợi nhuận bán niên tăng mạnh.

Dòng tiền kinh doanh cũng cải thiện rõ rệt, từ âm hơn 17 tỷ đồng cùng kỳ lên dương gần 152 tỷ đồng. Dù vậy, Danapha vẫn đang trong chu kỳ đầu tư lớn khi chi gần 189 tỷ đồng cho mua sắm, xây dựng tài sản cố định và tài sản dài hạn trong nửa đầu năm.

Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản đạt khoảng 2.114 tỷ đồng. Trong đó, tài sản cố định hơn 811 tỷ đồng, còn chi phí xây dựng cơ bản dở dang hơn 747 tỷ đồng. Riêng Nhà máy sản xuất dược phẩm và Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Công nghệ cao tại Đà Nẵng còn ghi nhận khoảng 638 tỷ đồng chi phí dở dang. Trong kỳ, hơn 737 tỷ đồng giá trị xây dựng cơ bản hoàn thành đã được kết chuyển sang tài sản cố định.

Bên cạnh đó, dự án Danapha Tower trên đường Nguyễn Văn Linh ghi nhận chi phí gần 108 tỷ đồng. Tính chung, tài sản cố định và xây dựng cơ bản dở dang chiếm gần 74% tổng tài sản, cho thấy quy mô vốn đang tập trung lớn vào các dự án dài hạn.

Ở phía nguồn vốn, tổng dư nợ vay khoảng 695,5 tỷ đồng, gần như đi ngang so với đầu năm. Tuy nhiên, cơ cấu kỳ hạn thay đổi đáng kể: vay ngắn hạn tăng từ gần 197 tỷ lên hơn 403 tỷ đồng, trong khi vay dài hạn giảm từ 481 tỷ xuống khoảng 292 tỷ đồng.

Nợ ngắn hạn theo đó tăng lên khoảng 682 tỷ đồng, vượt tài sản ngắn hạn 533 tỷ đồng. Vốn lưu động ròng chuyển từ dương hơn 140 tỷ đồng đầu năm sang âm khoảng 149 tỷ đồng cuối tháng 6.

Một điểm khác là mức độ gắn kết lớn với các bên liên quan. Doanh thu từ nhóm này trong 6 tháng đạt hơn 150 tỷ đồng, tương đương khoảng 46% doanh thu thuần. Các khoản phải trả người bán cho bên liên quan đạt gần 311 tỷ đồng, trong khi dư nợ vay từ các bên liên quan gần 368 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng dư nợ.