Lợi nhuận cốt lõi chịu sức ép, cổ phiếu một ngân hàng bị hạ hơn 12% giá mục tiêu

Tín dụng bán lẻ hụt hơi

Bán lẻ vốn là phân khúc trọng tâm trong chiến lược của Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (HoSE: VIB) nhiều năm qua. Tuy nhiên, diễn biến nửa đầu năm 2026 cho thấy động lực này đang chậm lại khi dư nợ khách hàng cá nhân suy giảm, trái ngược với mức tăng khá mạnh của khối doanh nghiệp.

Sự thay đổi diễn ra trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của khách hàng cá nhân. Báo cáo cập nhật mới nhất của Vietcap cho rằng việc đẩy mạnh cho vay doanh nghiệp có thể giúp VIB cải thiện tăng trưởng tín dụng trong phần còn lại của năm, song đồng thời cũng tạo thêm sức ép lên biên lãi và khả năng sinh lời cốt lõi.

Tại thời điểm cuối tháng 6/2026, dư nợ bán lẻ của VIB giảm 2,02% so với cuối năm trước. Trong khi đó, cho vay doanh nghiệp tăng mạnh tới 17,76%, qua đó giúp tổng tín dụng của ngân hàng tăng 3,96%.

Dù vậy, kết quả này còn cách khá xa hạn mức tín dụng 12% được cấp cho cả năm. Với phần dư địa còn lại, ban lãnh đạo VIB dự kiến tập trung nhiều hơn vào khách hàng doanh nghiệp trong 6 tháng cuối năm. Kế hoạch được đánh giá khả thi nhờ nhu cầu vay vốn tương đối lớn từ các tập đoàn. Ban lãnh đạo ngân hàng kỳ vọng hạn mức tín dụng có thể được nâng lên 14%.

Việc chuyển hướng sang khách hàng doanh nghiệp có thể giúp ngân hàng mở rộng quy mô dư nợ, nhưng bài toán về hiệu quả sinh lời trở nên rõ hơn. Các khoản vay doanh nghiệp ngoài bất động sản thường có lợi suất thấp hơn cho vay bán lẻ, trong khi chi phí huy động vốn chưa giảm tương ứng.

Ở mảng bất động sản, dư nợ của VIB đã tăng 11,2% trong nửa đầu năm so với cuối năm 2025. Khả năng tiếp tục đẩy mạnh giải ngân vào lĩnh vực này trong phần còn lại của năm được nhận định có thể bị hạn chế khi tín dụng bất động sản được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Trong bối cảnh đó, biên lãi ròng của VIB được dự báo giảm từ 3,11% năm 2025 xuống 3% trong năm 2026 và tiếp tục lùi về 2,92% vào năm 2027. Ban lãnh đạo ngân hàng kỳ vọng NIM trong 6 tháng cuối năm đi ngang so với nửa đầu năm, song áp lực từ chi phí vốn vẫn hiện hữu.

Theo dự báo của Vietcap, lợi suất tài sản sinh lãi của VIB có thể tăng 106 điểm cơ bản trong năm 2026, trong khi chi phí huy động vốn tăng mạnh hơn, khoảng 127 điểm cơ bản, lên 5,57%.

Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi ký quỹ cũng có thể giảm từ 14,8% xuống 11,5%. Khi mặt bằng lãi suất ở mức cao, khách hàng có xu hướng chuyển tiền sang tiền gửi có kỳ hạn, làm thu hẹp tỷ trọng nguồn vốn chi phí thấp của ngân hàng.

Lợi nhuận tăng nhưng động lực chủ yếu đến từ nguồn thu bất thường

Sức ép đối với hoạt động cốt lõi chưa phản ánh hoàn toàn vào con số lợi nhuận năm 2026. VIB được dự báo đạt 8.467 tỷ đồng lợi nhuận ròng, tăng 16,2% so với năm trước, nhờ sự hỗ trợ đáng kể của khoảng 2.000 tỷ đồng thu nhập bất thường đã ghi nhận trong nửa đầu năm.

Trong số này, khoảng 1.500 tỷ đồng đến từ phí thẻ và 500 tỷ đồng liên quan đến bancassurance. Nhờ đó, thu nhập phí ròng cả năm có thể đạt 4.196 tỷ đồng, tăng 115,1%.

Nếu loại trừ các khoản thu trên, thu nhập phí từ hoạt động cốt lõi được ước tính đạt khoảng 2.200 tỷ đồng, tăng 12,6%. Mảng này còn chịu ảnh hưởng từ khoản lỗ 779 tỷ đồng của hoạt động kinh doanh ngoại hối đã phát sinh trong nửa đầu năm.

Nguồn thu từ các khoản nợ xấu đã xử lý cũng được kỳ vọng đóng góp khoảng 2.500 tỷ đồng, tăng 38%. Con số này thấp hơn mục tiêu 3.000 tỷ đồng của ban lãnh đạo VIB, phản ánh quan điểm thận trọng hơn về khả năng thu hồi nợ trong môi trường lãi suất cao.

Với các động lực trên, tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng được dự báo đạt 24.173 tỷ đồng, tăng 20,8%; lợi nhuận trước dự phòng đạt 16.292 tỷ đồng, tăng 29,6%.

Tuy nhiên, phần tăng trưởng này bị thu hẹp đáng kể bởi chi phí dự phòng. Khoản trích lập được dự báo tăng 64,6%, từ 3.467 tỷ đồng lên 5.708 tỷ đồng trong năm 2026. Tỷ lệ nợ xấu có thể tăng từ 2,97% lên 3,2%, trước khi đạt 3,5% vào năm 2027.

Dù đã ghi nhận khoảng 2.000 tỷ đồng thu nhập bất thường, VIB mới hoàn thành 45% kế hoạch lợi nhuận trước thuế cả năm sau 6 tháng. Ban lãnh đạo vẫn duy trì mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 27%, dựa trên kỳ vọng đẩy mạnh thu hồi nợ trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, Vietcap giữ góc nhìn thận trọng hơn do NIM tiếp tục thu hẹp và hoạt động thu hồi nợ có thể gặp khó khăn.

Sự khác biệt giữa lợi nhuận báo cáo và hiệu quả cốt lõi cũng thể hiện qua ROE. Chỉ tiêu này được dự báo đạt 17% trong năm 2026, nhưng nếu loại trừ nguồn thu bất thường, ROE cốt lõi ước chỉ khoảng 14%.

Áp lực có thể bộc lộ rõ hơn vào năm 2027, khi lợi nhuận ròng được dự báo giảm 14,7%, còn 7.226 tỷ đồng. Cùng với NIM tiếp tục thu hẹp và chi phí tín dụng gia tăng, ROE có thể giảm xuống 13,1% trước khi phục hồi từ năm 2028.

Trên cơ sở triển vọng mới, Vietcap hạ 12,3% giá mục tiêu của cổ phiếu VIB, từ 18.350 xuống 16.100 đồng/cổ phiếu nhưng vẫn duy trì khuyến nghị “Khả quan”. Giá mục tiêu tương ứng mức tăng 12,6% so với thị giá 14.300 đồng tại thời điểm lập báo cáo; tổng mức sinh lời kỳ vọng đạt 16,1% nếu tính cả cổ tức.

Việc điều chỉnh chủ yếu đến từ dự báo chất lượng tài sản suy giảm trong năm 2027, P/B mục tiêu được hạ từ 1,2 lần xuống 0,9 lần và tổng dự báo lợi nhuận sau thuế giai đoạn 2026-2030 giảm 18,7%. Dự báo cổ tức cho năm 2026 và 2027 cũng được điều chỉnh từ 1.000 xuống 500 đồng/cổ phiếu.