Lợi thế giá của kênh online có thể bị thu hẹp
Thị trường điện tử tiêu dùng năm 2026 chưa bước vào giai đoạn phục hồi mạnh khi sức mua các mặt hàng không thiết yếu còn chịu ảnh hưởng từ thu nhập khả dụng cải thiện chậm, chi phí vay tiêu dùng và tâm lý thận trọng với những khoản mua sắm giá trị lớn. Dù vậy, cục diện cạnh tranh giữa các doanh nghiệp lớn và kênh bán hàng trực tuyến giá rẻ đang xuất hiện những thay đổi mới.

Trong báo cáo triển vọng ngành tiêu dùng bán lẻ, Chứng khoán MBS cho rằng việc siết chặt quy định về thuế thương mại điện tử, minh bạch hóa đơn và tăng kiểm soát hàng giả, hàng nhái có thể hỗ trợ các doanh nghiệp điện tử tiêu dùng hoạt động chính ngạch.
Trước đây, lợi thế quan trọng của nhiều đơn vị bán hàng online quy mô nhỏ nằm ở mức giá thấp. Lợi thế này đến từ mô hình vận hành gọn nhẹ, chi phí mặt bằng thấp hoặc hàng hóa được phân phối qua các kênh không chính thức.
Yêu cầu cao hơn về thuế và hóa đơn có thể làm tăng chi phí tuân thủ của các đơn vị bán hàng nhỏ, qua đó thu hẹp chênh lệch giá với hàng chính hãng tại các hệ thống bán lẻ lớn.
Báo cáo cũng nhận định việc tăng kiểm soát thuế và hàng giả đang thúc đẩy một số thương hiệu điện tử quay lại kênh phân phối chính ngạch tại Việt Nam. Khi khoảng cách giá không còn lớn như trước, những yếu tố như nguồn gốc sản phẩm, bảo hành, đổi trả và dịch vụ sau bán hàng có thể được người tiêu dùng cân nhắc nhiều hơn.
Trong bối cảnh đó, các hệ thống như Thế Giới Di Động (MWG), FPT Retail (FRT), Điện Máy Xanh có lợi thế về độ phủ cửa hàng, nguồn hàng chính hãng, chính sách bảo hành và khả năng triển khai các gói trả góp.
Tuy nhiên, triển vọng giành lại thị phần không đồng nghĩa nhu cầu toàn ngành sẽ tăng mạnh. Tiêu thụ hàng không thiết yếu trong năm 2026 được dự báo chủ yếu đi ngang hoặc tăng nhẹ do điều kiện vĩ mô chưa thực sự thuận lợi.
Vì vậy, các chuỗi điện tử lớn nhiều khả năng tiếp tục ưu tiên cải thiện doanh thu trên mỗi điểm bán thay vì mở rộng mạnh số lượng cửa hàng. Biểu đồ trong báo cáo ghi nhận doanh thu bình quân trên mỗi cửa hàng tại Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh và FPT Shop có xu hướng cải thiện, trong khi quy mô mạng lưới nhìn chung được duy trì ổn định.
Trong giai đoạn hiện nay, khả năng thu hút khách hàng của các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào độ phủ cửa hàng, mức giá phù hợp, chất lượng dịch vụ và các giải pháp tài chính tiêu dùng có chi phí thấp, thời gian phê duyệt nhanh.
Chu kỳ thay thế thiết bị mở thêm dư địa cho các doanh nghiệp lớn
Bên cạnh những thay đổi trong quản lý bán hàng online, thị trường điện tử tiêu dùng còn được hỗ trợ bởi chu kỳ thay thế thiết bị đang dần quay trở lại.
Nhu cầu thay mới điện gia dụng lớn và mua sắm các thiết bị gia dụng thông minh quy mô nhỏ đã cải thiện từ cuối năm 2025. Chu kỳ sử dụng trung bình của điện gia dụng lớn vào khoảng 6 năm, trong khi đồ gia dụng nhỏ thường được thay thế sau 3–6 năm.
Sau giai đoạn nhu cầu mua sắm tăng cao từ cuối năm 2021 đến giữa năm 2022, một phần thiết bị đang dần bước vào chu kỳ thay mới. Quá trình này được dự báo khởi động từ cuối năm 2025–2026 và rõ hơn trong những năm tiếp theo.
Ở nhóm công nghệ, máy tính xách tay được xem là một trong những ngành hàng có khả năng phục hồi sớm. Báo cáo dẫn dự báo giá chip sản xuất máy tính và điện thoại có thể tiếp tục tăng đến hết năm 2027, trong khi giá bán mới của một số sản phẩm máy tính đã tăng khoảng 15–25% so với cùng kỳ.
Diễn biến giá có thể khiến một bộ phận người tiêu dùng mua thiết bị sớm hơn trước khi mặt bằng giá tiếp tục tăng. Đồng thời, xu hướng tích hợp AI, đa chức năng và kết nối đồng bộ cũng được xem là động lực của chu kỳ thay thế mới.

MBS dự báo thị trường điện tử tiêu dùng Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép khoảng 8% trong giai đoạn 2026–2030. Động lực đến từ cơ cấu dân số trẻ, nhu cầu sử dụng công nghệ và sự phát triển của hệ sinh thái nhà thông minh.
Tỷ lệ thâm nhập của các sản phẩm thông minh trong hộ gia đình Việt Nam hiện mới vào khoảng 50%, thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ sử dụng thiết bị cơ bản. Khoảng cách này được đánh giá là dư địa cho nhóm hàng gia dụng thông minh, thiết bị kết nối và sản phẩm đa chức năng.
Trong nhóm bán lẻ điện tử, Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh và FPT Shop có lợi thế về mạng lưới cửa hàng, nguồn hàng chính hãng, chính sách bảo hành và các chương trình trả góp. Đây là những yếu tố có thể trở nên quan trọng hơn khi chênh lệch giá giữa hàng bán qua kênh chính thức và hàng online giá rẻ dần thu hẹp.
Trong giai đoạn sức mua chưa phục hồi mạnh, các chuỗi lớn nhiều khả năng ưu tiên cải thiện doanh thu trên mỗi cửa hàng thay vì tiếp tục mở rộng nhanh mạng lưới. Cơ hội tăng trưởng vì vậy chủ yếu đến từ khả năng thu hút khách hàng quay lại kênh chính hãng, đặc biệt ở nhóm máy tính xách tay, điện gia dụng và thiết bị thông minh đang bước vào chu kỳ thay thế.
Với Công ty CP Thế Giới Số (Digiworld - Mã: DGW), tác động có thể đến từ vai trò nhà phân phối. Khi hàng điện tử dịch chuyển nhiều hơn sang kênh chính ngạch, doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ sản lượng lưu thông qua hệ thống phân phối chính thức.
Dù vậy, khả năng mở rộng biên lợi nhuận của các doanh nghiệp điện tử tiêu dùng vẫn còn hạn chế. Sau khi chạm đáy trong giai đoạn cạnh tranh giá năm 2023, biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp đã phục hồi từ năm 2024 đến quý I/2026 nhưng vẫn thấp hơn mặt bằng giai đoạn 2019–2022.
Trong bối cảnh sức cầu tăng chậm, tăng trưởng của các doanh nghiệp lớn có thể phụ thuộc nhiều hơn vào sản lượng, doanh thu trên mỗi cửa hàng và khả năng mở rộng thị phần từ các kênh bán giá rẻ.
Ý kiến bạn đọc (0)