Ý nghĩa của tỷ lệ PEG trong đầu tư chứng khoán

P/E là một trong những chỉ số quen thuộc nhất khi định giá cổ phiếu. Một doanh nghiệp có P/E 10 lần thường tạo cảm giác “rẻ” hơn doanh nghiệp có P/E 25 lần. Tuy nhiên, cách so sánh này có thể thiếu một mảnh ghép quan trọng là tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.

Một công ty chỉ tăng EPS 5% mỗi năm và một công ty tăng 30% có thể khó được đánh giá chỉ bằng P/E. Đây là lý do tỷ lệ PEG (Price/Earnings to Growth) được sử dụng.

PEG đưa tốc độ tăng trưởng EPS vào cùng P/E, qua đó giúp trả lời một câu hỏi thực tế hơn là mức định giá hiện tại có tương xứng với tốc độ tăng trưởng mà doanh nghiệp có thể tạo ra hay không?

Công thức cơ bản là: PEG = P/E / Tốc độ tăng trưởng EPS (%)

Nếu một cổ phiếu có P/E 20 lần và EPS dự kiến tăng 20% mỗi năm, PEG tương ứng khoảng 1. Khi tính theo cách phổ biến này, tốc độ tăng trưởng 20% được sử dụng dưới dạng số 20, không phải 0,2. Fidelity và Schwab đều mô tả PEG là tỷ lệ giữa P/E và tốc độ tăng EPS, thường là mức tăng trưởng dự kiến.

P/E cao chưa chắc cổ phiếu đã đắt

Ý nghĩa lớn nhất của PEG nằm ở việc đặt định giá cạnh tăng trưởng.

Giả sử có hai doanh nghiệp A và B. Doanh nghiệp A có P/E 12 lần nhưng EPS dự kiến chỉ tăng 5% mỗi năm. PEG khi đó khoảng 2,4.

Doanh nghiệp B có P/E tới 24 lần nhưng EPS được kỳ vọng tăng 30% mỗi năm. PEG chỉ khoảng 0,8.

Nếu chỉ nhìn P/E, B đắt gấp đôi A. Nhưng khi đặt mức giá này cạnh tốc độ tăng trưởng, B lại có mức PEG thấp hơn.

Ví dụ này cho thấy một cổ phiếu P/E cao không nhất thiết bị định giá quá cao. Thị trường có thể chấp nhận trả mức giá lớn hơn cho doanh nghiệp có khả năng mở rộng lợi nhuận nhanh hơn.

Ngược lại, P/E thấp cũng chưa chắc là món hời. Một công ty có P/E 8 lần nhưng lợi nhuận gần như không tăng, thậm chí chuẩn bị bước vào chu kỳ suy giảm, có thể kém hấp dẫn hơn doanh nghiệp P/E 20 lần nhưng duy trì tăng trưởng cao trong nhiều năm.

Theo cách diễn giải thường gặp, PEG quanh 1 được xem là vùng mà định giá và tăng trưởng tương đối cân bằng. PEG dưới 1 có thể cho thấy mức giá thấp tương đối so với tốc độ tăng trưởng, còn PEG trên 1 cho thấy nhà đầu tư đang trả mức giá cao hơn cho tăng trưởng. Tuy nhiên, đây chỉ là quy ước tham khảo, không phải ranh giới để quyết định mua hay bán.

PEG thấp chưa chắc là một món hời

Điểm yếu lớn nhất của PEG lại nằm ngay trong biến số quan trọng nhất của nó là tốc độ tăng trưởng.

P/E có thể được tính từ lợi nhuận đã công bố, nhưng tăng trưởng trong tương lai chỉ là dự báo. Nếu nhà đầu tư kỳ vọng EPS tăng 30% nhưng thực tế chỉ tăng 10%, PEG ban đầu sẽ trở nên ít ý nghĩa.

Ví dụ một cổ phiếu có P/E 20 lần và được dự báo tăng trưởng 25%, cho PEG 0,8. Nhưng nếu triển vọng sau đó giảm xuống còn 10%, PEG tăng lên 2 lần mà giá cổ phiếu thậm chí chưa cần thay đổi.

Đây là lý do Schwab lưu ý PEG phụ thuộc rất lớn vào giả định tăng trưởng và kết quả có thể thay đổi đáng kể tùy nhà phân tích sử dụng tăng trưởng một năm, ba năm hay năm năm.

Nhà đầu tư cũng cần thống nhất dữ liệu khi tính toán. Nếu sử dụng P/E dự phóng, tốc độ tăng trưởng đi kèm cũng nên là tăng trưởng dự kiến. Nếu sử dụng P/E dựa trên lợi nhuận quá khứ, việc ghép với một dự báo tăng trưởng quá xa trong tương lai có thể khiến phép so sánh mất nhất quán.

PEG cũng kém hữu ích với doanh nghiệp đang thua lỗ hoặc có lợi nhuận suy giảm. Khi EPS âm hoặc tốc độ tăng trưởng âm, tỷ lệ có thể cho ra một con số âm nhưng rất khó diễn giải theo cách thông thường. Fidelity cũng giới hạn công cụ sàng lọc PEG của mình ở các doanh nghiệp có EPS dương.

Ngoài ra, PEG không phản ánh nợ vay, chất lượng dòng tiền, lợi thế cạnh tranh hay mức độ bền vững của tăng trưởng. Hai doanh nghiệp cùng PEG 0,8 vẫn có thể rất khác nhau nếu một bên tăng trưởng nhờ hoạt động cốt lõi, còn bên kia nhờ khoản lợi nhuận bất thường hoặc chu kỳ ngắn hạn.

Bởi vậy, PEG phù hợp nhất với vai trò một bước sàng lọc, không phải công thức lựa chọn cổ phiếu.