VPG bị cưỡng chế thuế, gần 1.000 tỷ đồng trả trước từng bị kiểm toán lưu ý đang ở đâu?

Công ty CP Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát (HoSE: VPG) vừa công bố thông tin liên quan đến việc cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

Theo đó, ngày 17/8/2026, doanh nghiệp nhận được 10 quyết định liên tiếp từ 9739/QĐ-TCS1 đến 9749/QĐ-TCS1, cùng đề ngày 14/8, của Thuế cơ sở 1 TP. Hà Nội. Biện pháp cưỡng chế được áp dụng là trích tiền từ tài khoản của VPG tại Kho bạc Nhà nước và các tổ chức tín dụng.

Nguyên nhân được đưa ra là doanh nghiệp có tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định. Số tiền bị cưỡng chế là hơn 4,96 tỷ đồng, nhằm thi hành thông báo tiền thuế nợ ngày 13/8/2026.

Đây không phải lần đầu áp lực nghĩa vụ thuế của VPG xuất hiện trong năm nay. Đầu tháng 7, bà Lê Thị Thanh Lệ, Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật đã bị tạm hoãn xuất cảnh sau khi cơ quan thuế xác định doanh nghiệp có khoản nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày. Tại ngày 3/7, số tiền thuế VPG còn nợ tại Thuế cơ sở 2 TP. Hải Phòng là hơn 85,8 tỷ đồng, chưa bao gồm tiền chậm nộp.

Tiền và tương đương tiền chỉ còn 12,6 tỷ đồng

Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của VPG đạt gần 2.348 tỷ đồng, giảm khoảng 992 tỷ đồng, tương đương gần 30% so với đầu năm.

Đáng chú ý, tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn 12,6 tỷ đồng, giảm mạnh so với mức gần 123,7 tỷ đồng đầu năm. Như vậy, lượng tiền có tính thanh khoản cao chỉ tương đương khoảng 0,5% tổng tài sản.

Trong khi lượng tiền trực tiếp khá mỏng, phần lớn tài sản của VPG lại nằm ở công nợ. Các khoản phải thu ngắn hạn cuối tháng 6 lên tới hơn 2.038 tỷ đồng, tương đương gần 87% tổng tài sản. Riêng khoản trả trước cho người bán ngắn hạn là gần 1.169 tỷ đồng, chiếm xấp xỉ một nửa quy mô tài sản của doanh nghiệp.

Ở chiều ngược lại, tổng nợ phải trả cuối quý II vẫn hơn 1.409 tỷ đồng. VPG còn hơn 915 tỷ đồng dư nợ vay, dù con số này đã giảm hơn 50% so với đầu năm.

Dòng tiền kinh doanh của VPG trong nửa đầu năm vẫn dương gần 808 tỷ đồng, nhưng nguồn tiền không đến từ lợi nhuận. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy doanh nghiệp thu hồi lượng lớn vốn nằm ở các khoản phải thu, đồng thời giảm hàng tồn kho. Trong kỳ, khoản phải thu giảm hơn 672 tỷ đồng và hàng tồn kho giảm hơn 193 tỷ đồng.

Dòng tiền thu về sau đó chủ yếu được sử dụng để giảm đòn bẩy. VPG không ghi nhận tiền thu từ đi vay trong nửa đầu năm, trong khi chi hơn 920 tỷ đồng để trả nợ gốc. Kết quả là nợ vay giảm mạnh, song tiền cuối kỳ cũng xuống chỉ còn hơn 12 tỷ đồng.

Gần 1.000 tỷ đồng vẫn nằm ở Tất Thành và Âu Việt

Tại ngày 30/6, doanh nghiệp ghi nhận gần 1.169 tỷ đồng trả trước cho người bán ngắn hạn. Trong đó, Công ty TNHH Dịch vụ và Thương mại Tất Thành chiếm hơn 436 tỷ đồng, còn Công ty TNHH Thương mại Vận tải Âu Việt hơn 561 tỷ đồng.

Chỉ riêng hai đối tác này đã chiếm gần 997,2 tỷ đồng, tương đương hơn 85% tổng tiền trả trước cho nhà cung cấp và khoảng 42,5% tổng tài sản VPG.

Tất Thành và Âu Việt là hai cái tên xuất hiện xuyên suốt trong nhóm hợp đồng liên quan đến ý kiến ngoại trừ của kiểm toán tại BCTC năm 2025.

Cụ thể, tại BCTC hợp nhất năm 2025, kiểm toán cho biết VPG ghi nhận các khoản trả trước cho một số người bán với giá trị 960,2 tỷ đồng, nhưng với bằng chứng kiểm toán hiện có, đơn vị kiểm toán chưa có đầy đủ cơ sở để đánh giá khả năng tiếp tục thực hiện các hợp đồng liên quan hoặc khả năng thu hồi các khoản công nợ này.

Theo giải trình sau đó của VPG, khoản tạm ứng còn lại thuộc các hợp đồng nằm trong nội dung kiểm toán lưu ý tại cuối năm 2025 là 960,263 tỷ đồng. Các giao dịch chủ yếu liên quan đến việc tạm ứng mua than cốc và quặng sắt giữa VPG cùng các công ty trong nhóm với Tất Thành và Âu Việt.

Đáng chú ý hơn, trong kế hoạch khắc phục tình trạng cổ phiếu bị cảnh báo, VPG cho biết các nhà cung cấp đã cam kết hoàn thành giao hàng muộn nhất vào 30/9/2026. Trường hợp không bàn giao đủ lượng hàng theo thỏa thuận, bên bán phải hoàn trả toàn bộ số tiền tạm ứng còn lại sau khi khấu trừ giá trị hàng thực tế đã giao, chậm nhất trước ngày 31/12/2026. Doanh nghiệp kỳ vọng đến cuối năm sẽ khắc phục toàn bộ nguyên nhân dẫn đến ý kiến kiểm toán ngoại trừ.

Như vậy, tính đến giữa tháng 8, thời gian tới mốc giao hàng cuối tháng 9 chỉ còn hơn một tháng, trong khi số dư trả trước tại hai nhà cung cấp nói trên vẫn ở quy mô gần 1.000 tỷ đồng tại thời điểm cuối quý II.

Riêng với Âu Việt , ngoài khoản hơn 561 tỷ đồng VPG đã trả trước cho đối tác này, doanh nghiệp đồng thời ghi nhận hơn 229 tỷ đồng phải thu khách hàng từ Âu Việt.

Doanh thu quý II chỉ còn 386 triệu đồng, lãi vay hơn 28 tỷ

Áp lực thanh khoản diễn ra trong lúc quy mô hoạt động kinh doanh của VPG thu hẹp đột ngột.

Quý II/2026, doanh thu thuần của doanh nghiệp chỉ đạt khoảng 386 triệu đồng, giảm tới 99,99% so với hơn 4.370 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thuyết minh BCTC cho thấy trong quý, VPG không phát sinh doanh thu từ các nhóm hàng từng đóng vai trò chủ lực như than nhiệt, than cốc, quặng sắt cũng như chuyển nhượng bất động sản.

Trong khi doanh thu gần như co về mức rất thấp, VPG vẫn phải gánh hơn 28,2 tỷ đồng chi phí tài chính, trong đó riêng chi phí lãi vay hơn 28,1 tỷ đồng. Như vậy, tiền lãi vay trong quý cao gấp hơn 70 lần doanh thu.

Sau khi trừ các chi phí, VPG lỗ sau thuế hơn 34 tỷ đồng trong quý II. Lũy kế 6 tháng, doanh thu đạt 191,6 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ âm gần 65,9 tỷ đồng.

Bước sang năm 2026. VPG đặt mục tiêu doanh thu chỉ 500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 5 tỷ đồng, thấp hơn rất xa quy mô doanh thu hơn 12.000 tỷ đồng của năm trước. Sau nửa năm, doanh nghiệp đã thực hiện khoảng 38% kế hoạch doanh thu nhưng thay vì có lãi, khoản lỗ đã cao gấp nhiều lần mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Áp lực tài chính cũng chưa hoàn toàn biến mất dù nợ vay đã giảm một nửa. Theo BCTC quý II, các khoản vay lớn của VPG tại VietinBank, BIDV và Agribank đều xuất hiện các khoản quá hạn, với thời gian quá hạn của một số khoản lên tới khoảng 250 ngày.

Trên thị trường chứng khoán, những biến động tại doanh nghiệp cũng phản ánh khá rõ lên thị giá VPG. Kết phiên 18/8/2026, cổ phiếu VPG đóng cửa ở mốc 1.810 đồng/cổ phiếu, giảm nhẹ so với mức 1.830 đồng/cổ phiếu của phiên trước, và là mức thấp nhất trong 5 năm trở lại đây.