Tách đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành nhiều dự án thành phần

Nghệ An tách dự án để tăng tốc mặt bằng đường sắt tốc độ cao

Tại Nghệ An, UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định số 3855/2026/QĐ-UBND về việc tách Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 59 dự án thành phần. Tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn bộ phần việc này khoảng 5.733 tỷ đồng.

Trong đó, 41 dự án xây dựng khu tái định cư có tổng mức đầu tư sơ bộ 1.783 tỷ đồng; 18 dự án bồi thường, hỗ trợ và di dời hạ tầng kỹ thuật có tổng mức đầu tư khoảng 3.950 tỷ đồng, tương ứng với 18 xã, phường có tuyến đi qua.

Đối với các khu tái định cư, nguồn vốn giải phóng mặt bằng của dự án đường sắt tốc độ cao được sử dụng cho phần đất giao cho các hộ tái định cư và các trường hợp được bồi thường bằng đất ở. Phần diện tích, hạ tầng và các hạng mục còn lại sẽ sử dụng ngân sách cấp xã.

Sở Xây dựng Nghệ An được giao làm cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng dự án, chịu trách nhiệm tổng hợp tình hình, hướng dẫn thủ tục và thẩm định chuyên môn về xây dựng.

UBND các xã, phường được giao làm chủ đầu tư, chịu trách nhiệm về dữ liệu, quy mô và hiệu quả sử dụng vốn. Việc bồi thường, di dời hạ tầng chỉ được thực hiện sau khi mốc giới giải phóng mặt bằng được bàn giao ngoài thực địa.

Quảng Trị chia thành 113 dự án thành phần

Tại Quảng Trị, quy mô tách dự án còn lớn hơn. UBND tỉnh đã quyết định chia phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 113 dự án thành phần độc lập.

Trong đó có 51 dự án xây dựng khu tái định cư, 26 dự án xây dựng khu nghĩa trang và 36 dự án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật. Tổng nhu cầu vốn giải phóng mặt bằng của Quảng Trị khoảng 17.380 tỷ đồng.

Các dự án thành phần có quy mô vốn rất khác nhau, từ vài chục tỷ đồng đến khoảng 1.400 tỷ đồng. Một số xã, phường được giao quản lý nhiều dự án với tổng nguồn vốn vượt 1.000 tỷ đồng. Chủ đầu tư gồm 35 xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Trị.

Theo Sở Xây dựng tỉnh, cả 35 xã, phường có tuyến đi qua đã thành lập Ban Chỉ đạo bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Toàn tỉnh dự kiến có khoảng 7.248 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 3.060 hộ thuộc diện tái định cư. Ngoài ra, khoảng 21.046 ngôi mộ cần được di dời.

Năm 2026, Quảng Trị đăng ký nhu cầu hơn 10.278 tỷ đồng để phục vụ giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư, nghĩa trang và di dời hạ tầng kỹ thuật. Trung ương đã phân bổ hơn 10.248 tỷ đồng.

Đoạn tuyến qua Quảng Trị dài khoảng 190,68 km, đi qua 35 xã, phường và dự kiến chiếm dụng khoảng 1.865 ha đất. Trên tuyến có 2 ga hành khách chính và 4 trạm bảo dưỡng, nằm về phía Đông tuyến cao tốc Bắc - Nam.

Đối với Quảng Trị, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất dự kiến thực hiện từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2028.

Các khu tái định cư và nghĩa trang phải hoàn thành trước ngày 31/12/2027 để phục vụ mục tiêu bàn giao mặt bằng trong quý IV/2028.

Tuy nhiên, khối lượng công việc vẫn rất lớn, từ xác định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, bố trí tái định cư đến di dời điện, nước, viễn thông và các công trình kỹ thuật khác.

Riêng tại Quảng Trị, số hộ bị ảnh hưởng và số lượng mộ cần di dời cho thấy áp lực chuẩn bị mặt bằng không chỉ nằm ở vấn đề vốn mà còn ở tiến độ tổ chức thực hiện tại từng địa phương.

Nếu tính chung Nghệ An và Quảng Trị, số dự án thành phần được tách ra lên tới 172 dự án, với tổng mức vốn dự kiến hơn 23.100 tỷ đồng.