Tăng tốc thi công khu tái định cư phục vụ đường sắt tốc độ cao

Tại khu tái định cư Đồng Cửa (thôn Cồn Cương 2, xã Thắng Lợi, tỉnh Thanh Hóa), đơn vị thi công đang tập trung đẩy nhanh tiến độ. Ngay sau khi dự án khởi công và có mặt bằng sạch, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi, nhà thầu đã huy động hàng chục phương tiện, máy móc để triển khai các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Đến nay, mặt bằng khu tái định cư Đồng Cửa đã hoàn thành phần nền đường, hệ thống thoát nước mưa, nước thải, lắp đặt hệ thống nước sinh hoạt và hệ thống điện chiếu sáng. Khối lượng thực hiện ước đạt khoảng 78%. Đơn vị thi công đang phấn đấu hoàn thành, bàn giao mặt bằng khu tái định cư này trong tháng 7/2026.

Tại khu tái định cư thôn Cung Điền, dự án được khởi công từ tháng 3/2026. Với diện tích 4,1 ha, nhà thầu đã huy động nhân lực, phương tiện để đẩy nhanh tiến độ thi công. Đến thời điểm hiện tại, khối lượng thực hiện ước đạt trên 40%. Đơn vị thi công đặt mục tiêu hoàn thành mặt bằng trong tháng 8/2026, sớm hơn 1 tháng so với hợp đồng đã ký với chủ đầu tư.

Theo kế hoạch, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa có chiều dài 95,213 km, cần thu hồi 572,99 ha đất các loại. Số hộ phải di dời, bố trí tái định cư khoảng 2.363 hộ, tập trung tại 14 xã, phường. Khối lượng này cho thấy công tác tái định cư không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật trong quá trình giải phóng mặt bằng, mà còn liên quan trực tiếp đến ổn định đời sống, sinh kế và quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng.

Trong tổng số 39 khu tái định cư đã và sẽ được triển khai, hiện có 20 khu đang xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Trong đó, 1 khu thuộc thôn Bí Kiều, xã Trung Chính đã hoàn thành. Các khu còn lại đang được thi công, với khối lượng thực hiện ước đạt từ 20% trở lên; nhiều khu đã đạt tiến độ trên 70%. Các đơn vị thi công đang nỗ lực hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư trong tháng 6 và tháng 7/2026.

Áp lực tiến độ tại các khu còn chậm

Bên cạnh những khu tái định cư đang được đẩy nhanh thi công, Thanh Hóa vẫn còn 12 khu tái định cư thuộc 6 xã, phường chưa hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu và có tiến độ chậm so với chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh. Các khu này nằm tại Hà Trung với 2 khu, Hoằng Phú 1 khu, Hoằng Giang 1 khu, Đông Tiến 3 khu, Đông Sơn 1 khu và Đông Quang 4 khu.

Nhằm bảo đảm hoàn thành xây dựng các khu tái định cư chậm nhất vào tháng 9/2026, Sở Xây dựng đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu 6 xã, phường có tiến độ chậm khẩn trương làm rõ trách nhiệm, đồng thời chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Cùng với đó, các địa phương phải hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu thi công hạ tầng, khởi công và tổ chức xây dựng bảo đảm đúng thời gian cam kết.

Ở góc độ quản lý, yêu cầu đặt ra không chỉ là đẩy nhanh thi công, mà còn phải bảo đảm chất lượng hạ tầng, điều kiện sinh hoạt và khả năng ổn định đời sống cho người dân khi chuyển đến nơi ở mới. Các khu tái định cư cần được hoàn thiện đồng bộ về đường giao thông, thoát nước, điện, nước sinh hoạt và các hạng mục thiết yếu, tránh tình trạng bàn giao hình thức nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.

Theo Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026, Chính phủ quyết định phân chia Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam thành 17 dự án độc lập. Trong đó, có 15 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình hạ tầng kỹ thuật được giao trực tiếp cho UBND các tỉnh, thành phố dọc tuyến làm chủ quản đầu tư.

Riêng tại Thanh Hóa, sơ bộ tổng mức đầu tư cho phần dự án này là 7.585 tỷ đồng, với thời gian hoàn thành được ấn định trong quý IV/2028.

Trong thời gian tới, tiến độ các khu tái định cư sẽ là một trong những yếu tố quyết định khả năng bàn giao mặt bằng đúng kế hoạch. Với những khu đã đạt khối lượng cao, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng, nghiệm thu và bàn giao đúng hạn. Với các khu còn chậm, yêu cầu cấp thiết là khẩn trương hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công và kiểm soát chặt tiến độ, bảo đảm không để tái định cư trở thành điểm nghẽn của dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.