Từ một cơ sở thu mua nông sản quy mô nhỏ, bà Trần Thị Hà đã từng bước gây dựng Công ty Cổ phần Sản xuất - Chế biến nông sản Hà Chuẩn tại huyện Ea Kar (Đắk Lắk), chuyển hướng sang chế biến và phát triển các sản phẩm từ hạt dinh dưỡng.

Năm 1999, thời điểm mới bắt đầu, hoạt động chủ yếu dừng ở thu mua hạt điều và sơ chế thủ công. Các công đoạn từ làm sạch, phơi khô đến bảo quản đều thực hiện tại chỗ, quy mô nhỏ và phụ thuộc vào nguồn hàng theo mùa. Khi thị trường hạt điều dần ổn định, cơ sở duy trì việc thu mua và bán lại cho các đơn vị sản xuất.

Bước ngoặt đến khi người dân trong vùng bắt đầu mang hạt mắc ca đến tiêu thụ. Dù chưa có kinh nghiệm chế biến, doanh nghiệp vẫn thu mua thử nghiệm. Tuy nhiên, do thiếu kỹ thuật bảo quản, phần lớn hàng hóa bị hư hỏng.

Không dừng lại, bà Trần Thị Hà chủ động tìm hiểu quy trình sản xuất, liên hệ với các cơ sở có kinh nghiệm để học hỏi. Từ việc chỉ thu mua nhỏ lẻ, doanh nghiệp dần đầu tư lò sấy, máy chẻ hạt và từng bước hoàn thiện quy trình chế biến.

Việc đầu tư thiết bị giúp nâng tỷ lệ tiêu thụ, giảm hao hụt và chuyển hoạt động từ gom hàng bán lại sang chế biến tại chỗ. Quy mô sản xuất được mở rộng với hệ thống máy sấy, máy ép dầu và các thiết bị hỗ trợ.

Đến nay, doanh nghiệp đã hình thành dây chuyền sản xuất bán tự động, mỗi năm cung cấp từ 50 đến 100 tấn sản phẩm hạt điều và mắc ca ra thị trường.

Không dừng ở sản phẩm sơ chế, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang chế biến sâu. Từ nguồn nguyên liệu sẵn có, các dòng bánh hạt dinh dưỡng được nghiên cứu và phát triển. Ban đầu, việc sản xuất chủ yếu dựa vào tự tìm tòi công thức, thử nghiệm nhiều lần để điều chỉnh nguyên liệu và quy trình.

Sau quá trình hoàn thiện, các sản phẩm như bánh thanh gạo lứt, bánh thuyền, bánh hoa anh đào, bánh rong biển kẹp hạt… dần được thị trường đón nhận. Khi quy trình ổn định, doanh nghiệp chuyển giao sản xuất theo đơn đặt hàng.

Song song với đó, các sản phẩm như bột ngũ cốc, bơ hạt điều, dầu mắc ca, dầu mè tiếp tục được đưa ra thị trường. Sản phẩm được đóng gói theo quy chuẩn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng.

Một số sản phẩm chủ lực như hạt mắc ca và bánh hạt đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, đồng thời được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Đây là cơ sở để doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Bên cạnh hoạt động sản xuất, doanh nghiệp tạo việc làm cho khoảng 30 lao động địa phương, phần lớn là phụ nữ dân tộc Ê Đê. Trước đây, họ chủ yếu làm rẫy theo mùa, thu nhập không ổn định. Việc tham gia vào dây chuyền sản xuất giúp họ có thu nhập đều hơn, trung bình từ 5–6 triệu đồng/tháng.

Việc kéo dài chuỗi giá trị giúp nông sản được tiêu thụ ổn định hơn, đồng thời gia tăng giá trị ngay tại địa phương. Trong bối cảnh thị trường nông sản nhiều biến động, đây được xem là hướng đi giúp giảm phụ thuộc vào đầu ra ngắn hạn và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.