Doanh nghiệp tại Hà Nội đưa miến dong truyền thống ra thị trường quốc tế

Từ nền tảng làng nghề miến dong So (xã Hưng Đạo, Hà Nội), Công ty TNHH Sản xuất Thương mại và Xuất nhập khẩu Dương Kiên đã chuyển từ sản xuất thủ công sang mô hình chế biến khép kín, từng bước đưa sản phẩm vào thị trường quốc tế.

Khác với phần lớn hộ sản xuất nhỏ lẻ, doanh nghiệp lựa chọn giữ nguyên liệu truyền thống nhưng thay đổi phương thức sản xuất. Toàn bộ sản phẩm sử dụng 100% tinh bột dong riềng, không phụ gia, không tẩy trắng. Điều này giúp doanh nghiệp định vị sản phẩm ở phân khúc chất lượng, phù hợp với các thị trường yêu cầu cao.

Thay vì phụ thuộc vào phơi tự nhiên, doanh nghiệp Dương Kiên đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng khép kín, sử dụng dây chuyền tráng miến liên hoàn và hệ thống sấy bằng điện. Quy trình này giúp kiểm soát tiêu chuẩn vệ sinh, ổn định chất lượng và giảm rủi ro thời tiết.

Việc chuẩn hóa sản xuất là điều kiện để sản phẩm tham gia các chương trình đánh giá chất lượng. Năm 2019, miến dong Dương Kiên đạt OCOP 4 sao của Hà Nội, sau đó tiếp tục được nâng lên OCOP cấp quốc gia. Chứng nhận này đóng vai trò như “giấy thông hành” để tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Ngay sau khi thành lập doanh nghiệp vào năm 2020, sản phẩm đã được xuất khẩu sang Nhật Bản – thị trường có tiêu chuẩn kiểm định nghiêm ngặt. Lô hàng đầu tiên khoảng 7 tấn, đạt chứng nhận Kome phục vụ tiêu dùng nội địa. Năm 2021, doanh nghiệp tiếp tục xuất khẩu 3 tấn sang Đức.

Đến nay, sản phẩm đã có mặt tại nhiều thị trường như Đài Loan, Trung Quốc, Malaysia, Campuchia và đang mở rộng đàm phán với đối tác tại Canada. Trước đó, sản lượng xuất khẩu duy trì ở mức 20–25 tấn mỗi tháng, cho thấy khả năng tiêu thụ ổn định của sản phẩm truyền thống khi được chuẩn hóa.

Bên cạnh xuất khẩu, doanh nghiệp đóng vai trò kết nối vùng nguyên liệu. Dong riềng được thu mua theo hình thức bao tiêu, giúp nông dân yên tâm sản xuất và ổn định đầu ra. Mô hình này góp phần hình thành chuỗi giá trị khép kín từ nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ.

Hoạt động sản xuất cũng tạo việc làm cho lao động địa phương. Hàng trăm lao động tại làng So và khu vực lân cận có thể làm việc ngay tại địa phương, thay vì di chuyển lên các khu công nghiệp. Thu nhập ổn định giúp giảm áp lực dịch chuyển lao động tại nông thôn.

Trường hợp của doanh nghiệp Dương Kiên cho thấy hướng đi của sản phẩm làng nghề khi tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Thay vì cạnh tranh bằng giá, doanh nghiệp chuyển sang cạnh tranh bằng tiêu chuẩn và thị trường.

Việc đầu tư công nghệ, chuẩn hóa sản xuất và mở rộng xuất khẩu không chỉ giúp nâng giá trị sản phẩm, mà còn tạo điều kiện để nghề truyền thống duy trì trong bối cảnh đô thị hóa.

Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm an toàn và có nguồn gốc rõ ràng gia tăng, các sản phẩm như miến dong – nếu được tổ chức lại theo hướng doanh nghiệp – vẫn có dư địa phát triển trên thị trường quốc tế.