Thứ bảy, 29/8/2026
Sau nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7, thị trường chứng khoán đã nhanh chóng hồi phục từ vùng đáy ngắn hạn. Dù diễn biến chỉ số tích cực hơn, các tổ chức phân tích cho rằng câu chuyện đáng chú ý lúc này không chỉ nằm ở mức định giá, mà còn ở sức khỏe của dòng tiền và chi phí vốn.
Chứng khoán Việt Nam không còn ở vùng định giá quá cao
Theo SSI Research, riêng trên HoSE, doanh thu quý II/2026 của các doanh nghiệp tăng gần 38% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ tăng 45,8%. Nếu loại nhóm Vingroup, mức tăng lợi nhuận vẫn đạt gần 28%, qua đó đưa tăng trưởng lợi nhuận nửa đầu năm lên hơn 29%.
Mirae Asset cũng ghi nhận bức tranh tương tự khi lợi nhuận sau thuế toàn thị trường trong sáu tháng đầu năm tăng 47,5%. Riêng quý II, mức tăng đạt 46%, nối tiếp đà tăng mạnh của quý đầu năm.
Nhờ lợi nhuận cải thiện trong khi giá cổ phiếu đã trải qua nhịp điều chỉnh, mặt bằng định giá trở nên dễ chịu hơn. Mirae Asset ước tính P/E thị trường quanh 13,4 lần, trong khi SSI Research đưa ra mức P/E dự phóng năm 2026 khoảng 12,2 lần. Nếu loại nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, con số chỉ còn khoảng 9,5 lần.
Các số liệu của FiinTrade cũng cho thấy P/E toàn thị trường đã về quanh 12 lần, còn P/B xấp xỉ 2 lần, thấp hơn mặt bằng trung vị dài hạn. Điều này tạo cơ sở cho quan điểm rằng chứng khoán Việt Nam không còn ở vùng định giá quá cao nếu đặt cạnh tốc độ tăng lợi nhuận hiện tại.
Tuy nhiên, phía sau mức định giá hấp dẫn là một câu chuyện khác về dòng tiền.
Dư nợ margin trên thị trường đã tăng lên khoảng 446.000 tỷ đồng, trong khi số dư tiền mặt tại các công ty chứng khoán chỉ còn hơn 80.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, một phần đáng kể dư nợ margin được cho là liên quan đến các khoản vay lớn của chủ doanh nghiệp hoặc cổ đông lớn, không hoàn toàn phục vụ giao dịch cổ phiếu ngắn hạn.
Điều này khiến khả năng hấp thụ áp lực bán của thị trường trở nên khó đoán hơn. Khi giá điều chỉnh, định giá thấp có thể thu hút nhà đầu tư, nhưng nếu lượng tiền mới không tăng tương ứng trong khi mức sử dụng đòn bẩy vẫn cao, sức mua có thể nhanh chóng suy yếu khi thị trường biến động mạnh.
SGI Capital cảnh báo đây là điểm cần đặc biệt lưu ý, bởi thị trường chứng khoán vừa là nơi huy động vốn thuận lợi, vừa có thể trở thành nơi diễn ra quá trình hạ đòn bẩy nếu áp lực thanh khoản tăng lên.
Lãi suất: Biến số nằm giữa hai câu chuyện định giá và dòng tiền
Mặt bằng lãi suất huy động đang có xu hướng đi lên tại một số kỳ hạn, trong khi lợi suất trái phiếu ngân hàng và trái phiếu Chính phủ cũng tăng. Ở góc độ hệ thống, tốc độ tăng tiền gửi vẫn thấp hơn tăng trưởng tín dụng, khiến chênh lệch giữa huy động và cho vay tiếp tục mở rộng.
Mirae Asset cho biết đến cuối tháng 5/2026, quy mô huy động thấp hơn dư nợ cho vay khoảng 2,7 triệu tỷ đồng, tương đương 14% tổng tín dụng. Khoảng cách này cho thấy giá vốn trong nền kinh tế vẫn là một biến số lớn đối với chứng khoán.
Dù vậy, bối cảnh chung chưa hoàn toàn bất lợi. SSI Research cho rằng tháng 8 thường là giai đoạn tương đối thuận lợi với thị trường khi VN-Index tăng trong 8/10 tháng 8 gần nhất. Yếu tố mùa vụ không quyết định xu hướng, nhưng có thể hỗ trợ tâm lý sau một nhịp điều chỉnh.
Triển vọng kinh tế cũng tiếp tục tạo nền. SSI duy trì dự báo GDP năm 2026 tăng 8,5-9%, trong khi sản xuất công nghiệp, FDI giải ngân và đầu tư công đều được kỳ vọng đóng góp tích cực trong nửa cuối năm.
Câu chuyện nâng hạng cũng tiến gần hơn khi đợt phân bổ thụ động đầu tiên theo FTSE dự kiến bắt đầu trong tháng 9/2026. Nếu dòng vốn ngoại cải thiện, đây có thể trở thành lực hỗ trợ thêm cho thanh khoản.
Tuy nhiên, các tổ chức phân tích đều nghiêng về chiến lược chọn lọc thay vì kỳ vọng thị trường tăng đồng loạt. SSI ưu tiên khu công nghiệp, logistics, điện, vật liệu xây dựng và nhà thầu hạ tầng; ngân hàng cần phân hóa kỹ hơn, trong khi tiêu dùng có thể đóng vai trò phòng thủ.
Mirae Asset cũng cho rằng định giá hiện tại có thể hấp dẫn dòng tiền dài hạn vào những doanh nghiệp có nền tảng tốt, nhưng nhịp hồi chỉ bền nếu thanh khoản tiếp tục cải thiện. SGI Capital thận trọng hơn khi lưu ý áp lực lãi suất và đòn bẩy có thể khiến biến động gia tăng.
Nhìn tổng thể, “định giá rẻ” hiện mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để thị trường bước vào một nhịp tăng bền vững vẫn là lợi nhuận tiếp tục cải thiện, thanh khoản quay trở lại và chi phí vốn không tăng quá nhanh.
Nếu ba yếu tố này đồng thuận, vùng định giá hiện tại có thể trở thành nền cho một chu kỳ mới. Ngược lại, nếu lãi suất tiếp tục đi lên trong khi dòng tiền suy yếu, chính mức margin cao có thể khiến những nhịp điều chỉnh trở nên nhanh và mạnh hơn.
Ý kiến bạn đọc (0)