Chứng khoán Việt chờ dòng vốn tỷ đô, chuyên gia hé lộ loạt cổ phiếu sẵn sàng bứt tốc

Ngày 21/8 tới sẽ là cột mốc đáng chú ý với thị trường chứng khoán Việt Nam khi FTSE Russell công bố danh sách chính thức các cổ phiếu đủ điều kiện tham gia bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS). Đây là bước chuẩn bị quan trọng trước khi quyết định nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Theo báo cáo của Chứng khoán Vietcap, việc nâng hạng được thúc đẩy bởi những cải thiện đáng kể về khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài. Một trong những thay đổi quan trọng là việc triển khai mô hình Global Broker, cho phép các tổ chức quốc tế thực hiện giao dịch tại Việt Nam thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu.

Cùng với đó, cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước toàn bộ tiền mua chứng khoán tiếp tục được hoàn thiện, giảm bớt một trong những rào cản từng khiến Việt Nam chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của FTSE Russell. Tại kỳ đánh giá tháng 3/2026, FTSE xác nhận Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí để chuyển sang nhóm Secondary Emerging và giữ nguyên thời điểm hiệu lực từ ngày 21/9.

Theo lộ trình, cổ phiếu Việt Nam sẽ được đưa ra khỏi hệ thống chỉ số FTSE Frontier và từng bước bổ sung vào FTSE GEIS thay vì được chuyển toàn bộ trong một lần. Cách triển khai theo nhiều giai đoạn nhằm hạn chế ảnh hưởng tới thanh khoản và giúp các quỹ có thêm thời gian cơ cấu danh mục.

Danh sách chính thức ngày 21/8 vì vậy sẽ được giới đầu tư đặc biệt quan tâm. Ngoài những cổ phiếu đang giao dịch lâu năm, các doanh nghiệp mới IPO vẫn có cơ hội tham gia nếu vượt qua các tiêu chí về vốn hóa khả dụng, thanh khoản, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và room dành cho nhà đầu tư nước ngoài.

Theo tính toán của Vietcap, trong nhóm cổ phiếu mới lên sàn, TCX, VCK và MCH hiện đáp ứng các điều kiện cần thiết để được đưa vào rổ chỉ số. Ngược lại, VPX, GEL và HPA chưa vượt qua ngưỡng vốn hóa khả dụng cho đầu tư, dù thanh khoản đáp ứng yêu cầu. Đây vẫn là những ước tính trước khi FTSE Russell công bố kết quả chính thức.

Điểm đáng chú ý hơn nằm ở quy mô dòng tiền có thể được kích hoạt sau nâng hạng. Vietcap ước tính khoảng 1.400 tỷ USD tài sản hiện được quản lý bởi các quỹ thụ động tham chiếu những bộ chỉ số FTSE có liên quan.

Dựa trên tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các chỉ số, dòng vốn thụ động có khả năng phân bổ vào thị trường vào khoảng 1,5 tỷ USD khi quá trình bổ sung hoàn tất. Việt Nam được ước tính chiếm khoảng 0,034% FTSE Global All Cap, 0,329% FTSE Emerging All Cap, 0,020% FTSE All-World và 0,192% FTSE Emerging. Các tỷ trọng này vẫn có thể thay đổi sau khi danh sách cổ phiếu cuối cùng được xác định.

Dòng tiền từ các quỹ ETF cũng chưa phải toàn bộ câu chuyện. Vietcap cho rằng các quỹ chủ động có thể bắt đầu giải ngân sớm vào những cổ phiếu vốn hóa lớn trước thời điểm nâng hạng chính thức, nhằm chuẩn bị danh mục theo các chỉ số tham chiếu mới.

Tổng hợp nhiều dự báo quốc tế, Vietcap cho rằng lượng vốn chủ động và thụ động chảy vào chứng khoán Việt Nam có thể đạt khoảng 3-6 tỷ USD trong vòng 12-18 tháng sau nâng hạng. Một số ước tính trên thị trường thậm chí đặt kỳ vọng cao hơn khi Việt Nam trở nên dễ tiếp cận hơn với các tổ chức đầu tư toàn cầu.

Việc dòng vốn mới xuất hiện có thể góp phần giảm áp lực bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nâng hạng không đồng nghĩa hàng tỷ USD sẽ lập tức chảy vào thị trường.

Tốc độ giải ngân thực tế còn phụ thuộc vào định giá cổ phiếu, tỷ giá, thanh khoản, giới hạn sở hữu nước ngoài và khẩu vị rủi ro đối với các thị trường mới nổi. Vì vậy, mốc 21/8 trước hết sẽ giúp thị trường xác định rõ những cổ phiếu trực tiếp bước vào “tầm ngắm” của các quỹ trước khi quá trình nâng hạng chính thức bắt đầu một tháng sau đó.