Thương mại điện tử Trung Quốc gặp thêm rào cản lớn

EU siết hàng thương mại điện tử giá trị thấp

Từ ngày 1/7, Liên minh châu Âu (EU) chính thức áp dụng khoản phí 3 euro đối với các lô hàng thương mại điện tử giá trị thấp nhập khẩu từ Trung Quốc. Chính sách mới được xem là bước đi tiếp theo nhằm điều chỉnh môi trường cạnh tranh trên thị trường bán lẻ trực tuyến, đồng thời giảm lợi thế mà các nền tảng như Shein, Temu và AliExpress đang có nhờ cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa giá trị thấp.

Theo quy định, mức phí được tính theo từng nhóm mặt hàng trong mỗi lô hàng khi thực hiện thủ tục hải quan. Chẳng hạn, nếu một kiện hàng gồm ba nhóm sản phẩm khác nhau thì tổng khoản phí phải nộp sẽ là 9 euro. Trong trường hợp toàn bộ kiện hàng chỉ gồm nhiều sản phẩm cùng chủng loại, mức phí áp dụng là 3 euro.

Đây là thay đổi đáng chú ý bởi cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa có giá trị dưới 150 euro đã được EU duy trì trong nhiều năm. Tuy nhiên, sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới khiến lượng bưu kiện được hưởng ưu đãi này tăng rất nhanh, từ khoảng 1,4 tỷ kiện năm 2022 lên 5,8 tỷ kiện trong năm 2025.

Theo ông Dirk Gotink - nghị sĩ châu Âu phụ trách cải cách hải quan, quy định miễn thuế trước đây được xây dựng trong bối cảnh thương mại truyền thống và không còn phù hợp với tốc độ phát triển hiện nay của thương mại điện tử.

Ông cho rằng cơ chế này đã bị khai thác quá mức, tạo lợi thế đáng kể cho các nhà bán hàng ngoài EU đồng thời gây áp lực cạnh tranh lên doanh nghiệp nội khối.

Shein, Temu chịu thêm áp lực sau thị trường Mỹ

Việc EU áp dụng khoản phí mới diễn ra chỉ ít lâu sau khi Mỹ chấm dứt cơ chế miễn thuế tối thiểu (de minimis) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và mở rộng phạm vi áp dụng từ cuối tháng 8.

Theo giới phân tích, khi thị trường Mỹ dần thu hẹp lợi thế đối với hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc, châu Âu từng được xem là điểm đến thay thế quan trọng của các nền tảng thương mại điện tử. Tuy nhiên, chính sách mới của EU đang khiến chiến lược này gặp thêm nhiều trở ngại.

Ông Derek Lossing, chuyên gia tư vấn thương mại điện tử và vận tải hàng không của Cirrus Global Advisors, dự báo lượng hàng thương mại điện tử vận chuyển bằng đường hàng không vào EU có thể giảm từ 10% đến 35% trong những tuần đầu sau khi chính sách có hiệu lực.

Theo ông, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở các nền tảng bán lẻ mà còn lan sang thị trường logistics hàng không toàn cầu khi lưu lượng hàng hóa suy giảm.

Để giảm bớt ảnh hưởng của chính sách mới, các chuyên gia cho rằng Shein, Temu và các doanh nghiệp cùng lĩnh vực nhiều khả năng sẽ đàm phán với nhà cung cấp nhằm chia sẻ phần chi phí phát sinh thay vì chuyển toàn bộ sang người tiêu dùng.

Trong khi đó, Shein cũng đã chủ động mở rộng hệ thống kho tại thành phố Wroclaw (Ba Lan), đồng thời tăng lượng hàng vận chuyển theo hình thức số lượng lớn vào châu Âu nhằm chuẩn bị cho giai đoạn mới.

Giá hàng có thể tăng, cuộc chơi thương mại điện tử thay đổi

Khoản phí 3 euro hiện được EU xác định là giải pháp mang tính chuyển tiếp và dự kiến sẽ được thay thế bằng cơ chế thuế mới theo từng nhóm hàng hóa từ ngày 1/7/2028, khi Cơ quan Hải quan EU chính thức đi vào hoạt động.

Giới chuyên môn nhận định chi phí bổ sung nhiều khả năng sẽ được các nền tảng phân bổ một phần vào giá bán khiến người tiêu dùng phải trả nhiều hơn so với trước.

Để thích ứng, AliExpress cho biết sẽ hiển thị rõ thông tin "Giá đã bao gồm thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (VAT)" đối với các sản phẩm đủ điều kiện. Với những mặt hàng khác, nền tảng sẽ công khai đầy đủ các khoản thuế và phí phát sinh trước khi người mua hoàn tất thanh toán.

Theo các chuyên gia, việc Mỹ và EU liên tiếp điều chỉnh chính sách đối với hàng hóa thương mại điện tử giá trị thấp cho thấy giai đoạn tăng trưởng dựa vào lợi thế miễn thuế đang dần khép lại. Trong bối cảnh đó, các nền tảng xuyên biên giới sẽ phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng, logistics và chiến lược giá bán để duy trì sức cạnh tranh tại những thị trường trọng điểm.