Quảng Ninh lên thành phố: Vùng đất 82 km2 trở thành cực giao thương - du lịch phía Đông Bắc

Móng Cái 1 (Quảng Ninh) củng cố vai trò cửa ngõ

Trong quá trình Quảng Ninh hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, phường Móng Cái 1 được xem là một trong những địa bàn có vai trò đặc biệt ở khu vực biên giới phía Bắc. Với Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, không gian du lịch Trà Cổ cùng hệ thống giao thông ngày càng thuận lợi, địa phương đang đồng thời mở rộng thương mại, dịch vụ, du lịch và nâng chất lượng quản trị số.

Sau sáp nhập hành chính, phường Móng Cái 1 có diện tích tự nhiên 82,47 km2, dân số hơn 45.000 người.

Trên địa bàn có Cửa khẩu quốc tế Móng Cái với hai lối thông quan qua cầu Bắc Luân I và Bắc Luân II. Hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu diễn ra thường xuyên, tạo điều kiện phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch.

Trong giai đoạn 2020 - 2025, khu vực Móng Cái 1 từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ, công nghiệp - xây dựng và giảm tỷ trọng nông nghiệp. Một trong những trọng tâm là cải thiện môi trường đầu tư, huy động nguồn lực phát triển hạ tầng phục vụ Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái.

Năm 2025, phường hoàn thành và vượt 13/13 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có 5 chỉ tiêu vượt kế hoạch.

Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 1.050 tỷ đồng, bằng 167,9% dự toán. Lượng khách du lịch đạt hơn 2,3 triệu lượt, thu nhập bình quân đầu người ước trên 112 triệu đồng/người/năm. Địa phương tiếp tục duy trì không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo tiêu chí của tỉnh.

Cửa khẩu và Trà Cổ tạo hai trụ cột phát triển

Một trong những lợi thế lớn nhất của Móng Cái 1 là khả năng kết hợp giữa kinh tế cửa khẩu và du lịch.

Bên cạnh hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, địa phương đang đề xuất phát triển 15 điểm du lịch gồm khu vực cửa khẩu, các điểm thương mại, phố đi bộ, phố ẩm thực, cầu Ka Long, cụm thông tin cổ động biên giới Sa Vĩ, bãi biển Trà Cổ, sân golf quốc tế Vĩnh Thuận, đình Trà Cổ, chùa Nam Thọ, nhà thờ Trà Cổ, đình Bình Ngọc, chùa Xuân Lan cùng một số điểm trải nghiệm sản phẩm và sinh thái.

Việc kết nối các điểm đến này giúp Móng Cái 1 mở rộng sản phẩm từ tham quan cửa khẩu sang du lịch biển, văn hóa, tâm linh, ẩm thực và trải nghiệm.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Ninh Nguyễn Hà Hải đánh giá Móng Cái có lợi thế đáng kể về kết nối giao thông so với nhiều cửa khẩu lân cận.

Tuyến cao tốc từ Hà Nội đến Móng Cái giúp thời gian di chuyển rút ngắn còn khoảng 3 giờ, trong khi từ Móng Cái về Hạ Long khoảng 2 giờ.

Ở phía Trung Quốc, khu vực Đông Hưng có hệ thống giao thông kết nối nhanh với các trung tâm của Quảng Tây và các tỉnh, thành khác bằng đường bộ, đường sắt và hàng không.

Những điều kiện này mở thêm dư địa cho các tour liên kết Quảng Ninh - Quảng Tây, đặc biệt là du lịch biên giới và thương mại.

Trong bối cảnh Quảng Ninh tái cấu trúc không gian phát triển, Móng Cái 1 vì vậy không chỉ giữ vai trò một điểm thông quan, mà còn có thể trở thành đầu mối dịch vụ, du lịch và giao thương ở khu vực phía Đông Bắc.

Dẫn đầu tỉnh về chỉ số quản trị cấp xã

Cùng với lợi thế cửa khẩu và du lịch, Móng Cái 1 đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và phục vụ người dân.

Phường xác định phương châm “Đột phá chuyển đổi số - xây dựng Chính quyền số phục vụ nhân dân”, qua đó tăng ứng dụng công nghệ thông tin trong lãnh đạo, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính.

Mô hình phòng họp không giấy, sổ tay đảng viên điện tử, xử lý văn bản điện tử và chữ ký số được triển khai rộng rãi. Tỷ lệ văn bản toàn trình hiện đạt 99%.

Địa phương cũng sử dụng hệ thống điều hành tác nghiệp và các công cụ trí tuệ nhân tạo trong xử lý công việc văn phòng, soạn thảo văn bản.

Giữa tháng 5/2026, Móng Cái 1 đưa phần mềm Trợ lý trí tuệ nhân tạo vào phục vụ công tác điều hành của UBND phường và hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính.

Kết quả cải cách hành chính cũng ghi nhận thứ hạng cao. Theo chỉ số CGI năm 2025 được UBND tỉnh công bố vào tháng 4/2026, Móng Cái 1 đạt 95,63 điểm, đứng thứ nhất trong 54 xã, phường, đặc khu của toàn tỉnh.

Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường được kế thừa cơ sở vật chất từ Chi nhánh Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Móng Cái trước đây, tạo thuận lợi cho việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

Hạ tầng viễn thông và internet cũng được đầu tư tương đối đồng bộ, không còn khu vực dân cư lõm sóng di động hoặc cáp quang.

Trong lĩnh vực giáo dục, 100% cơ sở sử dụng phần mềm quản lý trường học, hồ sơ cán bộ, giáo viên, học sinh; 100% trường học triển khai học bạ số, hồ sơ điện tử và chữ ký số.

Việc đào tạo kỹ năng số cho cán bộ và người dân tiếp tục được tăng cường, với mục tiêu đưa các dịch vụ trực tuyến trở thành phương thức giao dịch quen thuộc hơn.

Trong giai đoạn tới, Móng Cái 1 có lợi thế để tiếp tục phát triển trên ba nền tảng chính: kinh tế cửa khẩu, du lịch biên giới - biển và quản trị số.

Sự kết hợp giữa Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Khu du lịch quốc gia Trà Cổ và hệ thống hạ tầng kết nối liên vùng đang tạo cho địa phương một vị thế riêng trong cấu trúc phát triển mới của Quảng Ninh.