Thứ bảy, 29/8/2026
Quảng Ninh chính thức lên thành phố
Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9, mở ra một giai đoạn phát triển mới với định hướng tổ chức không gian theo các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và mạng lưới hạ tầng liên kết toàn địa bàn. Thành phố Quảng Ninh giáp các địa phương, khu vực gồm: Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông.
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc chuyển sang thành phố trực thuộc Trung ương đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức không gian phát triển, quản trị đô thị và huy động nguồn lực.
Theo Đề án của Chính phủ, một trong những định hướng trọng tâm là chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành, kiến tạo phát triển; từ mô hình dựa nhiều vào tài nguyên sang khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và kinh tế số.
Không gian kinh tế cũng được định hướng vượt khỏi ranh giới hành chính đơn thuần, tăng liên kết giữa các khu vực sản xuất, cảng biển, cửa khẩu, du lịch và logistics.
Trong cấu trúc mới, Quảng Ninh xác định ba cực động lực chủ yếu gồm Quảng Yên, Vân Đồn và Móng Cái.
Quảng Yên được định hướng thiên về công nghiệp và cảng biển; Vân Đồn phát triển kinh tế biển, du lịch cao cấp, logistics và các chức năng của đặc khu; trong khi Móng Cái tập trung vào thương mại biên giới, logistics và hợp tác kinh tế xuyên biên giới.
Quảng Yên, Vân Đồn, Móng Cái thành 3 cực động lực
Tại các khu vực này, Quảng Ninh định hướng nghiên cứu, đề xuất những cơ chế phát triển phù hợp hơn với đặc thù từng địa bàn.
Thành phố sẽ kiến nghị Trung ương về các cơ chế liên quan đầu tư, đất đai, tài chính và tổ chức quản lý, đồng thời nghiên cứu thí điểm các mô hình phát triển mới.
Vân Đồn, Quảng Yên và Móng Cái cũng được đặt trong định hướng phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp số và cơ chế thử nghiệm chính sách đối với một số mô hình kinh tế mới.
Trong đó, Quảng Yên đang sở hữu nền tảng khu kinh tế ven biển, cảng biển và hệ thống khu công nghiệp; Vân Đồn có sân bay quốc tế, kinh tế biển và du lịch; còn Móng Cái giữ lợi thế đặc biệt từ cửa khẩu quốc tế và kết nối trực tiếp với thị trường Trung Quốc.
Việc phân định chức năng giúp từng cực khai thác lợi thế riêng, đồng thời hình thành mối liên kết trong một không gian kinh tế thống nhất.
Cùng với đó, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số được xác định là một lớp động lực mới.
Quảng Ninh định hướng tăng ứng dụng công nghệ cao trong các lĩnh vực chế biến, chế tạo, logistics, du lịch và dịch vụ; phát triển nền tảng dữ liệu, quản trị thông minh, sản xuất thông minh và các dịch vụ số.
Thay vì chỉ mở rộng quy mô những ngành kinh tế hiện hữu, mục tiêu đặt ra là tăng giá trị gia tăng và tạo thêm các lĩnh vực phát triển mới. Điều này đặc biệt quan trọng khi Quảng Ninh đang chuyển dịch cơ cấu từ nền kinh tế từng phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, logistics và kinh tế biển.
Ba cực động lực cũng không phát triển tách biệt mà được kết nối với khu vực Hạ Long - Cẩm Phả và chuỗi đô thị phía Tây thông qua hệ thống giao thông đã được đầu tư trong nhiều năm.
Trục cao tốc trở thành “xương sống” của không gian mới
Một trong những nền tảng quan trọng nhất cho cấu trúc phát triển hiện nay của Quảng Ninh là tuyến cao tốc chạy dọc tỉnh.
Năm 2018, cao tốc Hạ Long - Hải Phòng được hoàn thành, đưa Quảng Ninh kết nối trực tiếp với mạng lưới cao tốc quốc gia và rút ngắn thời gian di chuyển từ Hạ Long đến Hà Nội xuống khoảng 2 giờ.
Tiếp đó, cao tốc Hạ Long - Vân Đồn đi vào hoạt động, mở thêm khả năng kết nối tới Khu kinh tế Vân Đồn và Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn.
Đến năm 2022, tuyến Vân Đồn - Móng Cái được hoàn thành, khép kín khoảng 176 km cao tốc xuyên tỉnh.
Hệ thống này tạo ra trục kết nối từ phía Tây qua Hạ Long, Vân Đồn đến Móng Cái, liên thông các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, sân bay và cửa khẩu.
Thay vì các trung tâm kinh tế phát triển tương đối tách biệt, cao tốc giúp hình thành một hành lang phát triển xuyên suốt.
Các khu công nghiệp và khu kinh tế có điều kiện kết nối nhanh hơn với cảng biển, cửa khẩu; hoạt động logistics mở rộng phạm vi phục vụ; trong khi du lịch được hưởng lợi từ khả năng tiếp cận thuận lợi hơn từ Hà Nội và các địa phương phía Bắc.
Đặc biệt, sự kết nối giữa hệ thống cảng biển, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn và Cửa khẩu quốc tế Móng Cái tạo cho Quảng Ninh khả năng phát triển nhiều phương thức vận tải trên cùng một không gian.
Trong Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh, địa phương được định hướng phát triển theo mô hình đô thị biển đa cực, đa trung tâm trên cơ sở liên kết các khu vực đô thị hiện hữu.
Theo đó, cao tốc không chỉ phục vụ giao thông đối ngoại mà còn đóng vai trò trục kết nối các hành lang công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics. Ở quy mô vùng, mạng lưới này còn giúp Quảng Ninh kết nối Đồng bằng sông Hồng với khu vực Đông Bắc và thị trường Trung Quốc.
Cảng biển mở hướng giao thương quốc tế bằng đường biển, Móng Cái đảm nhiệm kết nối qua biên giới, Vân Đồn cung cấp đường hàng không, trong khi cao tốc liên kết các đầu mối này với Hải Phòng, Hà Nội và hệ thống giao thông quốc gia.
Việc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 1/9 vì vậy diễn ra trên một nền tảng hạ tầng và không gian kinh tế đã được định hình qua nhiều năm. Bước tiếp theo của Quảng Ninh sẽ là kết nối chặt hơn các cực Quảng Yên - Vân Đồn - Móng Cái với vùng đô thị trung tâm và mạng lưới giao thông hiện hữu, đồng thời phát triển thêm các động lực từ công nghệ, kinh tế số và những ngành có giá trị gia tăng cao.
Ý kiến bạn đọc (0)