Thứ bảy, 29/8/2026
Không phải bán được nhiều đơn là sẽ có lãi
Thương mại điện tử từng được xem là kênh kinh doanh có chi phí thấp. Chỉ cần mở một gian hàng trên Shopee, TikTok Shop hay Lazada, người bán đã có thể tiếp cận hàng triệu khách hàng mà không phải thuê mặt bằng hay đầu tư cửa hàng vật lý.
Nhưng vài năm trở lại đây, bài toán lợi nhuận trên thương mại điện tử trở nên khó hơn rất nhiều.
Không ít người bán đạt doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng nhưng khi đối soát mới phát hiện lợi nhuận chỉ còn vài phần trăm, thậm chí thua lỗ dù đơn hàng vẫn tăng.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở giá vốn hay cạnh tranh về giá, mà còn đến từ hàng loạt khoản phí phát sinh trong suốt quá trình bán hàng.
Điều đáng nói là nhiều khoản chi không xuất hiện ngay khi đăng bán sản phẩm, khiến không ít nhà bán chỉ nhận ra sau khi đã vận hành trong thời gian dài.
Phí sàn chỉ là phần nổi của "tảng băng" trên sàn thương mại điện tử
Khi nhắc đến chi phí trên thương mại điện tử, phần lớn người bán nghĩ ngay đến phí hoa hồng hoặc phí cố định. Tuy nhiên, đây mới chỉ là khoản chi đầu tiên.
Để sản phẩm có thể tiếp cận khách hàng, nhiều shop còn phải tham gia quảng cáo tìm kiếm, quảng cáo khám phá, các chương trình Flash Sale, Freeship Extra, Voucher Xtra hay các chiến dịch khuyến mại của sàn.
Mỗi chương trình đều mang lại cơ hội tăng đơn hàng, nhưng cũng kéo theo những khoản phí bổ sung.
Nếu cộng tất cả các khoản hoa hồng, quảng cáo, voucher đồng tài trợ, phí thanh toán, phí dịch vụ và các chương trình marketing, tỷ lệ chi phí phải trả cho nền tảng có thể chiếm tới vài chục phần trăm doanh thu ở một số ngành hàng.
Điều này khiến biên lợi nhuận của các sản phẩm phổ thông ngày càng bị thu hẹp.
Affiliate đang trở thành khoản chi mới
Một trong những thay đổi lớn nhất của thương mại điện tử vài năm gần đây là sự bùng nổ của tiếp thị liên kết (Affiliate). Ngày càng nhiều đơn hàng đến từ KOC, KOL, livestream và các nhà sáng tạo nội dung.
Điều đó giúp người bán tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn nhưng đồng thời cũng làm phát sinh thêm một khoản chi không nhỏ.
Để sản phẩm được nhiều nhà sáng tạo lựa chọn, nhiều shop sẵn sàng nâng mức hoa hồng Affiliate lên 10%, 15%, thậm chí 20% hoặc cao hơn ở một số ngành hàng.
Nếu không tính toán kỹ, doanh số tăng nhưng lợi nhuận lại giảm. Đây là lý do nhiều chuyên gia cho rằng Affiliate đang dần trở thành một trong những khoản chi lớn nhất sau quảng cáo đối với nhiều gian hàng thương mại điện tử.
Một khoản phí khác thường bị đánh giá thấp là logistics. Nhiều người bán chỉ nhìn vào phí vận chuyển hiển thị trên đơn hàng.
Thực tế, logistics còn bao gồm chi phí đóng gói, vật tư, lưu kho, xử lý đơn hàng, phân loại, giao nhận, hoàn hàng và tái nhập kho. Đặc biệt với các ngành hàng như thời trang, tỷ lệ hoàn đơn cao khiến chi phí logistics tăng đáng kể.
Một sản phẩm có thể được giao đi hai hoặc ba lần trước khi tìm được người mua cuối cùng. Chi phí đó cuối cùng đều được tính vào giá thành.
Theo nhiều chuyên gia, logistics hiện đã trở thành khoản chi lớn thứ hai, chỉ sau giá vốn hàng hóa đối với không ít doanh nghiệp thương mại điện tử.
"Chi phí vô hình" mới là điều đáng sợ
Ngoài những khoản phí dễ nhìn thấy, nhiều shop còn phải đối mặt với các chi phí vô hình. Đó là chi phí tồn kho khi sản phẩm bán chậm; Chi phí xử lý hàng lỗi, hàng hỏng; Chi phí nhân sự chăm sóc khách hàng; Chi phí đổi trả; Chi phí quản lý nhiều kênh bán hàng.
Hay đơn giản là thời gian dành để xử lý khiếu nại và phản hồi đánh giá tiêu cực.
Nếu một đơn hàng bị hoàn, người bán không chỉ mất doanh thu mà còn phải gánh thêm chi phí vận chuyển hai chiều, đóng gói và nhiều trường hợp hàng hóa không còn đủ điều kiện bán như mới.
Đó là những khoản lỗ rất khó nhìn thấy nếu chỉ theo dõi doanh thu.
Thời gian qua, nhiều nhà bán đã điều chỉnh tăng giá sản phẩm nhằm bù đắp chi phí vận hành. Tuy nhiên, việc tăng giá không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ cải thiện.
Khi giá tăng, tỷ lệ chuyển đổi có thể giảm. Để duy trì doanh số, nhiều shop lại phải tăng ngân sách quảng cáo hoặc nâng hoa hồng Affiliate.
Vòng xoáy chi phí tiếp tục lặp lại. Đó cũng là lý do thị trường thương mại điện tử đang chuyển từ cuộc đua doanh số sang cuộc đua hiệu quả.
Không còn chỉ quan tâm bán được bao nhiêu đơn hàng, các doanh nghiệp ngày càng chú trọng mỗi đơn hàng thực sự mang lại bao nhiêu lợi nhuận.
Trong giai đoạn đầu của thương mại điện tử, nhiều shop chỉ cần có sản phẩm tốt và giá rẻ là đủ.
Hiện nay, điều đó không còn đúng. Một gian hàng muốn phát triển bền vững phải quản trị chi phí rất chi tiết.
Từ giá vốn, quảng cáo, Affiliate, logistics cho đến tỷ lệ hoàn hàng đều cần được theo dõi theo từng sản phẩm. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng AI và các phần mềm quản trị để tính lợi nhuận theo từng đơn hàng thay vì chỉ theo dõi doanh thu.
Cách tiếp cận này giúp họ nhanh chóng phát hiện những sản phẩm bán nhiều nhưng không tạo ra lợi nhuận, từ đó điều chỉnh giá bán, ngân sách quảng cáo hoặc chiến lược tiếp thị.
Có thể nói, thương mại điện tử đang bước sang một giai đoạn mới, nơi doanh thu không còn là thước đo quan trọng nhất. Thứ quyết định sự tồn tại của người bán là khả năng kiểm soát chi phí và tối ưu hiệu quả vận hành. Trong bối cảnh mỗi đơn hàng phải "gánh" ngày càng nhiều khoản phí, những shop hiểu rõ cấu trúc chi phí của mình sẽ có nhiều cơ hội phát triển hơn so với những người chỉ nhìn vào số lượng đơn hàng mỗi ngày.
Ý kiến bạn đọc (0)