Ngôi làng kỳ lạ được ví “một con gà gáy, hai tỉnh cùng nghe”, đẹp như bước ra từ truyện cổ

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 2,5 giờ di chuyển bằng ô tô, làng cổ Bắc Hoa đang dần trở thành điểm dừng chân mới dành cho những du khách yêu thích vẻ đẹp nguyên sơ và muốn khám phá đời sống văn hóa vùng cao.

Ngôi làng thuộc xã Tân Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nằm gần khu vực tiếp giáp tỉnh Lạng Sơn. Vị trí đặc biệt khiến Bắc Hoa được người dân ví von bằng câu nói thú vị: “Một con gà gáy, hai tỉnh cùng nghe”.

Không có những công trình du lịch quy mô lớn hay dịch vụ sầm uất, sức hút của Bắc Hoa đến từ chính những điều mộc mạc: những căn nhà trình tường nằm nép dưới chân núi, mái ngói âm dương nhuốm màu thời gian, đường làng nhỏ và đời sống truyền thống của cộng đồng người Nùng.

Ngôi làng chỉ khoảng 17 hộ với những căn nhà trình tường cổ

Bắc Hoa là nơi sinh sống lâu đời của cộng đồng người Nùng. Hiện ngôi làng có khoảng 17 hộ gia đình, sinh hoạt trong những căn nhà trình tường đã tồn tại hàng chục năm. Đây cũng là yếu tố tạo nên diện mạo đặc biệt của Bắc Hoa.

Nhà trình tường được dựng với những bức tường đất dày, giúp không gian bên trong tương đối mát mẻ vào mùa hè và giữ ấm khi mùa đông đến. Phía trên là mái ngói âm dương truyền thống với các viên ngói được xếp xen kẽ.

Cách lợp mái này vừa giúp thoát nước, tạo độ thông thoáng, vừa mang ý nghĩa về sự hài hòa giữa âm và dương, trời và đất trong quan niệm truyền thống.

Nhìn từ xa, những căn nhà màu đất nằm rải rác giữa các triền đồi xanh khiến Bắc Hoa mang vẻ đẹp bình dị của một ngôi làng miền núi tưởng như đã bị thời gian bỏ quên.

Một nét thú vị khác là những ngôi nhà hầu như không được ngăn cách bằng tường rào kiên cố. Ranh giới giữa các gia đình đôi khi chỉ là bờ đá xếp, hàng tre, bụi hoa dại hay một lối đi chung.

Không gian mở ấy phần nào phản ánh đời sống cộng đồng gắn bó của người dân địa phương. Nhà cửa nằm gần nhau, những con đường nhỏ kết nối các gia đình, phía xa là núi đồi tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm gặp.

Cũng bởi vậy, khi những hình ảnh về Bắc Hoa xuất hiện nhiều hơn trên mạng xã hội, không ít du khách liên tưởng nơi đây với những bản làng vùng cao nổi tiếng như Lô Lô Chải hay Thèn Pả.

Tuy nhiên, Bắc Hoa vẫn có nét riêng nhờ kiến trúc trình tường, cộng đồng người Nùng và đặc biệt là không gian còn khá nguyên sơ.

Nếu những căn nhà trình tường tạo nên vẻ cổ kính thì mùa xuân lại là thời điểm Bắc Hoa trở nên rực rỡ nhất. Vào mùa này, những khoảng đất quanh bản được phủ bởi sắc vàng của hoa cải. Những mái ngói âm dương cũ kỹ, bức tường đất, con đường nhỏ và triền hoa vàng hòa vào nhau, tạo thành khung cảnh đặc trưng của vùng cao phía Bắc. Đây cũng là khoảng thời gian được nhiều du khách lựa chọn để đến Bắc Hoa chụp ảnh, đi bộ quanh làng và tận hưởng không khí yên tĩnh.

Không cần những điểm check-in được xây dựng cầu kỳ, nhiều góc nhỏ trong làng đã trở thành phông nền tự nhiên: một căn nhà trình tường sau vạt cải vàng, mái ngói cũ dưới tán cây hay con đường nhỏ len giữa những ngôi nhà.

Ngoài mùa xuân, du khách vẫn có thể ghé Bắc Hoa vào những thời điểm khác trong năm để cảm nhận những sắc thái khác nhau của vùng núi.

Điều đáng chú ý là trong quá trình phát triển kinh tế và từng bước đón khách du lịch, cộng đồng địa phương vẫn chú trọng gìn giữ bản sắc của người Nùng.

Một số hoạt động văn hóa dân gian được khôi phục. Vào những dịp lễ hội đầu xuân, hình ảnh phụ nữ Nùng mặc trang phục chàm, quàng khăn chàm tới chợ phiên trở thành một nét văn hóa đặc trưng.

Điểm đến dành cho người muốn tìm một nhịp sống chậm

Đến làng cổ Bắc Hoa, trải nghiệm không chỉ nằm ở việc ngắm cảnh hay chụp ảnh. Du khách có thể dành thời gian trò chuyện với người dân, tìm hiểu cách những căn nhà trình tường được dựng và gìn giữ, quan sát đời sống thường ngày hoặc khám phá những nghề thủ công gắn với cộng đồng người Nùng.

Trong đó, dệt khăn và nhuộm vải chàm là những trải nghiệm giúp du khách hiểu thêm về văn hóa bản địa. Từ những công đoạn thủ công tưởng chừng đơn giản, màu chàm đặc trưng được tạo nên và hiện diện trên trang phục truyền thống qua nhiều thế hệ.

Điều khiến Bắc Hoa khác với những điểm du lịch đông khách có lẽ nằm ở chính sự giản dị này. Ngôi làng không quá lớn, chỉ khoảng 17 hộ dân, vì thế du khách có thể thong thả đi bộ qua từng con đường nhỏ và quan sát gần như toàn bộ không gian bản.

Từ Hà Nội, thời gian di chuyển khoảng 2,5 giờ bằng ô tô cũng giúp Bắc Hoa trở thành lựa chọn phù hợp cho chuyến đi ngắn ngày, đặc biệt với những người muốn tìm một địa điểm vùng cao nhưng không quá xa Thủ đô.

Giữa sự phát triển nhanh của nhiều điểm du lịch miền núi phía Bắc, làng cổ Bắc Hoa vẫn hấp dẫn bằng những giá trị rất giản dị: nhà trình tường hàng chục năm tuổi, mái ngói âm dương, những triền đồi xanh, sắc hoa cải mùa xuân và đời sống truyền thống của cộng đồng người Nùng.

Chính những điều ấy đang đưa ngôi làng nhỏ nép dưới chân núi trở thành một điểm đến mới trên bản đồ du lịch Bắc Ninh, dành cho những người muốn rời xa phố thị để tìm về một không gian bình yên và chậm rãi.