Hòn đảo núi lửa giữa Biển Đông được ví như “bảo tàng thiên nhiên”: Hơn 60% diện tích phủ rừng, dưới biển có san hô đỏ quý hiếm

Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý, đặc khu Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị là một trong những hòn đảo có cảnh quan và hệ sinh thái đặc biệt của miền Trung. Với diện tích tự nhiên chỉ hơn 230ha, hòn đảo nhỏ giữa Biển Đông lại hội tụ nhiều giá trị về địa chất, sinh thái, lịch sử và quốc phòng.

Cồn Cỏ từ lâu được ví như một “hòn ngọc” giữa biển. Đảo đồng thời giữ vị trí quan trọng tại cửa ngõ phía Nam Vịnh Bắc Bộ, từng được gọi bằng những cái tên như “vọng gác tiền tiêu” hay “con mắt thần” giữa biển khơi.

Điều đặc biệt hơn cả là nguồn gốc hình thành của hòn đảo. Khác với nhiều đảo ven bờ miền Trung, Cồn Cỏ là dấu tích của hoạt động phun trào núi lửa cách đây hàng triệu năm, để lại cảnh quan địa chất hiếm gặp.

Hòn đảo núi lửa hàng triệu năm tuổi, hơn 60% diện tích là rừng

Đặc khu Cồn Cỏ có điểm cao nhất khoảng 63,4m so với mực nước biển. Quá trình kiến tạo địa chất đã tạo nên những thềm đá bazan chạy dọc bờ đảo, xen giữa là các bãi nhỏ hình thành từ cát, vỏ sò và vụn san hô.

Những lớp đá núi lửa mang hình dáng khác nhau nằm sát mặt biển tạo nên cảnh quan khác biệt so với nhiều đảo du lịch quen thuộc. Chính những giá trị đặc biệt này khiến cảnh quan Cồn Cỏ được ví như một “bảo tàng thiên nhiên” ngoài khơi, có giá trị đối với nghiên cứu địa chất và sinh thái.

Không chỉ đặc biệt dưới lớp đá, phần lớn diện tích trên đảo cũng được bao phủ bởi màu xanh tự nhiên. Hơn 60% diện tích Cồn Cỏ là rừng, trong đó phần lớn là rừng nguyên sinh với hệ thực vật ba tầng phát triển xanh tốt quanh năm.

Dưới mặt nước lại là một thế giới khác. Bao quanh Cồn Cỏ là khu bảo tồn biển rộng khoảng 4.500ha, sở hữu hệ sinh thái biển đa dạng và nhiều rạn san hô. Đáng chú ý, khu vực này còn ghi nhận san hô đỏ, góp phần làm nên giá trị sinh học đặc biệt của vùng biển quanh đảo.

Nhờ hệ sinh thái rừng - biển kết hợp cùng địa hình núi lửa, dù diện tích không lớn, Cồn Cỏ vẫn sở hữu nguồn tài nguyên tự nhiên đáng chú ý để phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái và khám phá.

Cồn Cỏ đồng thời là vùng đất mang nhiều dấu ấn lịch sử. Với vị trí chiến lược ở cửa ngõ từ Vịnh Bắc Bộ ra Biển Đông, hòn đảo từng chứng kiến nhiều trận chiến đấu trong những năm chiến tranh.

Hiện nay, trên đảo vẫn còn nhiều công trình và địa điểm gắn với quá trình chiến đấu, bảo vệ đảo của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ. Đặc khu có khoảng 480 người, trong đó 24 hộ dân với 96 nhân khẩu sinh sống, còn lại chủ yếu là cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và nhân sự các đơn vị làm nhiệm vụ trên đảo.

Cồn Cỏ không phải điểm đến dành cho loại hình du lịch đại trà. Sức hút của hòn đảo chủ yếu đến từ cảnh quan còn tương đối nguyên sơ, nhịp sống yên bình và những trải nghiệm gắn với thiên nhiên, lịch sử.

Một trong những công trình nổi bật là hải đăng Cồn Cỏ, được ví như “mắt ngọc” giữa trùng khơi. Hải đăng có nhiệm vụ báo hiệu hàng hải, hỗ trợ tàu thuyền xác định vị trí khi hoạt động trên vùng biển Quảng Trị.

Từ khu vực này, du khách có thể phóng tầm mắt ra không gian biển rộng lớn bao quanh đảo. Ngoài hải đăng, hành trình khám phá Cồn Cỏ còn có thể đi qua cột cờ Tổ quốc, Đài tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ, Đồi 37, hầm quân y, nhà truyền thống, giếng Mộ cổ, đài quan sát Thái Văn A và cụm cây bàng vuông. Đây là những địa điểm giúp du khách hiểu thêm về lịch sử cũng như cuộc sống của quân và dân trên hòn đảo tiền tiêu.

Nếu muốn trải nghiệm thiên nhiên, Bãi Tranh và Bến Nghè là hai điểm dừng chân nổi bật. Nước biển trong, khu vực gần bờ tương đối êm, phù hợp với các hoạt động tắm biển, chèo SUP và thư giãn.

Bến Nghè còn được nhiều du khách lựa chọn để đón bình minh. Từ khoảng sáng sớm, mặt trời dần nhô lên khỏi đường chân trời, tạo nên khung cảnh nổi bật trên nền biển rộng. Khi chiều xuống, đảo lại mang một diện mạo khác với những gam màu đỏ, cam trải dài trên mặt nước.

Ẩm thực cũng là trải nghiệm khó bỏ qua. Trong đó, hàu vua, còn được gọi là hàu ma, là một trong những sản vật đặc trưng. Loại hàu này có kích thước lớn, vỏ sần sùi, thịt dày và chắc. Ngoài ra còn có ốc cờ thổ, rong nho Cồn Cỏ cùng nhiều loại hải sản được khai thác tại vùng biển xung quanh đảo.

Hướng tới điểm đến du lịch sinh thái giữa Biển Đông

Để đến Cồn Cỏ, du khách di chuyển tới cảng Cửa Việt rồi tiếp tục hành trình bằng tàu cao tốc ra đảo. Quãng đường trên biển khoảng 15 hải lý, thời gian di chuyển gần 2 giờ. Theo thông tin được cung cấp, giá vé tàu khoảng 340.000 đồng/người/lượt.

Do đặc thù của địa bàn đảo, hành khách cần mang theo căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ để phục vụ việc kiểm tra trước khi lên tàu. Những người dễ say sóng cũng nên chuẩn bị thuốc, đồng thời mang kem chống nắng, thuốc chống côn trùng và vật dụng cá nhân cần thiết.

Cùng với bảo tồn hệ sinh thái và các giá trị lịch sử, Cồn Cỏ đang định hướng phát triển các sản phẩm du lịch như nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên, lặn ngắm san hô và tham quan di tích.

Địa phương cũng hướng tới tăng cường kết nối Cồn Cỏ với Cửa Việt và Nhật Lệ, hình thành chuỗi điểm đến biển của khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo mục tiêu đến năm 2030, đặc khu phấn đấu đón khoảng 15.000-20.000 lượt khách mỗi năm, doanh thu từ du lịch và dịch vụ đạt trên 25 tỷ đồng/năm.

Giữa hàng loạt điểm đến biển đảo đã phát triển mạnh về nghỉ dưỡng, Cồn Cỏ vẫn tạo dấu ấn theo một cách khác: một hòn đảo nhỏ hình thành từ núi lửa hàng triệu năm trước, trên bờ phủ rừng nguyên sinh, dưới biển là những rạn san hô và xung quanh còn lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử.

Chính sự giao thoa giữa địa chất núi lửa, hệ sinh thái rừng - biển và lịch sử của một đảo tiền tiêu đang tạo nên sức hút riêng cho “hòn ngọc” giữa Biển Đông.