Mô hình đô thị đa trung tâm của Thanh Hóa đến năm 2030

Thanh Hóa mở thêm không gian phát triển 2030

Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang được điều chỉnh theo hướng tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô lớn hơn.

Việc điều chỉnh quy hoạch được triển khai nhằm cập nhật các chủ trương, định hướng phát triển mới của Trung ương, đồng thời phù hợp với những thay đổi về mô hình tăng trưởng, cơ cấu kinh tế, hệ thống hạ tầng và tổ chức không gian của tỉnh.

Theo định hướng mới, 5 trụ cột được lựa chọn gồm công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng; nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao; dịch vụ, thương mại, logistics; du lịch; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tương ứng với các động lực này, không gian kinh tế của tỉnh được tổ chức thành 3 khu vực gồm ven biển, đồng bằng và miền núi. Mỗi khu vực được phát triển dựa trên điều kiện tự nhiên và lợi thế riêng, nhưng được liên kết thông qua hệ thống giao thông và các hành lang kinh tế.

Trong cấu trúc mới, Khu kinh tế Nghi Sơn tiếp tục giữ vị trí đặc biệt. Trung tâm động lực phía Nam với hạt nhân là Nghi Sơn được xác định là cực tăng trưởng cấp vùng, tập trung công nghiệp, năng lượng, dịch vụ cảng biển và logistics.

Định hướng của Thanh Hóa là tiếp tục phát triển Nghi Sơn trở thành một trong những trung tâm cảng biển, công nghiệp, dịch vụ và đô thị ven biển trọng điểm của cả nước, đi cùng hệ thống logistics và các khu công nghiệp hiện đại.

Ở khu vực trung tâm, Đô thị Thanh Hóa và vùng phụ cận giữ vai trò hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật của tỉnh, đồng thời là một trung tâm kinh tế - xã hội quan trọng của Bắc Trung Bộ.

Khu vực Sầm Sơn - Hải Tiến được định hướng trở thành trung tâm du lịch biển quy mô quốc gia và quốc tế.

Phía Bắc, Bỉm Sơn - Thạch Quảng được xác định phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Trong khi đó, Lam Sơn - Sao Vàng là trung tâm động lực mới gắn với Cảng hàng không Thọ Xuân, công nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Năm trung tâm này được kết nối thông qua 6 hành lang kinh tế gồm Bắc - Nam phía Đông, Bắc - Nam phía Tây, Đông - Tây, Đông Bắc, ven biển và hành lang kinh tế quốc tế.

Đáng chú ý, hành lang quốc tế sẽ kết nối Cảng biển Nghi Sơn và Cảng hàng không Thọ Xuân với các tỉnh Tây Bắc, đồng thời mở hướng sang Lào qua Cửa khẩu quốc tế Na Mèo.

Một điểm mới khác là định hướng nghiên cứu thành lập Khu kinh tế số và đổi mới sáng tạo Thanh Hóa. Khu vực này dự kiến được nghiên cứu tại Đô thị Thanh Hóa và Lam Sơn - Sao Vàng, hướng tới thu hút các ngành công nghệ cao, dịch vụ số và kinh tế số.

Đô thị hóa tối thiểu 50%, hình thành mạng lưới đa trung tâm

Đến năm 2030, Thanh Hóa đặt mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đạt tối thiểu 50%. Thay vì phát triển các đô thị riêng lẻ, tỉnh định hướng hình thành mạng lưới đa trung tâm, gắn các khu đô thị với hành lang kinh tế và hệ thống giao thông công cộng.

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấu trúc đô thị của Thanh Hóa cũng đang thay đổi.

Khu vực Đô thị Thanh Hóa hiện đóng vai trò trung tâm, với các phường Hạc Thành, Quảng Phú, Hàm Rồng, Nguyệt Viên, Đông Tiến, Đông Sơn và Đông Quang. Đây là khu vực tập trung cao về dân cư, kinh tế và các chức năng hành chính.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng địa giới cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đồng bộ hạ tầng giữa khu vực lõi đô thị cũ và những khu vực mới được sáp nhập.

Ở phía Nam, Nghi Sơn phát triển theo mô hình đô thị công nghiệp - cảng biển, nơi các khu chức năng của Khu kinh tế Nghi Sơn đan xen với các khu dân cư đô thị hóa.

Cùng với tốc độ mở rộng đất xây dựng, khu vực này tiếp tục phải bổ sung hạ tầng xã hội, đặc biệt là y tế, giáo dục và không gian công cộng.

Sầm Sơn tiếp tục chuyển từ mô hình du lịch mùa vụ sang đô thị du lịch đa chức năng, dựa trên hệ thống không gian ven biển và các dự án dịch vụ.

Trong khi đó, Bỉm Sơn giữ nền tảng của một đô thị công nghiệp phía Bắc, gắn với vật liệu xây dựng, chế biến và nhu cầu tăng cường kết nối với các cực kinh tế khác.

Ngoài những đô thị lớn, hệ thống các đô thị loại III tiếp tục giữ vai trò trung tâm thương mại, dịch vụ của các vùng và tiểu vùng, hỗ trợ các khu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.

Nhìn tổng thể, Quy hoạch Thanh Hóa đến năm 2030 đang định hình một cấu trúc phát triển khá rõ: Nghi Sơn làm cực công nghiệp - cảng biển phía Nam; Đô thị Thanh Hóa giữ vai trò trung tâm; Sầm Sơn - Hải Tiến phát triển du lịch; Bỉm Sơn tạo cực phía Bắc; còn Lam Sơn - Sao Vàng mở không gian mới gắn với sân bay và công nghệ cao.

Việc kết nối các trung tâm này bằng 6 hành lang kinh tế, đồng thời bổ sung các lĩnh vực mới như kinh tế số và đổi mới sáng tạo, là nền tảng để Thanh Hóa mở rộng không gian tăng trưởng trong giai đoạn tới.