Phóng viên: Trong bối cảnh VN-Index vẫn đang trong nhịp điều chỉnh, nhưng lại xuất hiện một số phiên tăng mạnh kèm thanh khoản cải thiện, nhiều nhà đầu tư liên hệ tới tín hiệu FTD. Ông nhìn nhận như thế nào về hiện tượng này?

Ông Bùi Nguyên Khoa: Trước hết, cần làm rõ khái niệm FTD (Follow-Through Day – phiên bùng nổ theo đà), được giới thiệu trong phương pháp đầu tư CANSLIM của William O’Neil. Đây là tín hiệu thường xuất hiện sau một giai đoạn điều chỉnh và được coi là dấu hiệu cho thấy thị trường có thể bắt đầu một xu hướng tăng mới.

Không phải mọi phiên tăng mạnh đều là FTD. Một phiên FTD “chuẩn” cần thỏa mãn các điều kiện như: xuất hiện sau nhịp điều chỉnh, mức tăng tối thiểu khoảng 1,2–2%, thanh khoản cao hơn ít nhất 20% so với trung bình 10–20 phiên trước, và thường xuất hiện vào khoảng ngày thứ 4 đến thứ 7 sau khi thị trường tạo đáy. Nếu đối chiếu với các tiêu chí này, các phiên tăng gần đây của VN-Index chưa thực sự đủ điều kiện để được coi là FTD đúng nghĩa.

Dù vậy, việc thị trường xuất hiện các phiên tăng mạnh kèm thanh khoản cải thiện vẫn là tín hiệu tích cực. Điều này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng quay trở lại và mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư đã cải thiện.

Tuy nhiên, dòng tiền hiện vẫn mang tính phân hóa cao, chủ yếu tập trung vào một số nhóm cổ phiếu hoặc cổ phiếu vốn hóa lớn, thay vì lan tỏa rộng. Điều này phản ánh trạng thái thăm dò của thị trường, khi các nhà đầu tư lớn chưa thực sự gia tăng tỷ trọng một cách rõ rệt.

Phóng viên: Như vậy, liệu có thể hiểu rằng các phiên tăng mạnh xen kẽ hiện nay mang tính “nhiễu”, thậm chí có thể trở thành bẫy tăng giá đối với nhà đầu tư?

Ông Bùi Nguyên Khoa: Trong một xu hướng giảm hoặc chưa xác lập xu hướng rõ ràng, việc thị trường xuất hiện các nhịp phục hồi là diễn biến khá thường gặp, thậm chí có thể có biên độ đủ lớn để tạo cảm giác xu hướng đã đảo chiều.

Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là những nhịp tăng này thường không đi kèm với sự cải thiện thực chất của dòng tiền. Hoạt động giao dịch chủ yếu mang tính ngắn hạn, tập trung vào một số cổ phiếu dẫn dắt và có xu hướng luân chuyển nhanh giữa các nhóm ngành, thay vì hình thành sự lan tỏa trên diện rộng.

Khi lực cầu chưa đủ bền vững, các nhịp tăng như vậy dễ suy yếu khi áp lực chốt lời gia tăng. Nếu không đánh giá đúng bối cảnh, nhà đầu tư có thể nhầm lẫn đây là tín hiệu đảo chiều, từ đó đưa ra quyết định chưa phù hợp với trạng thái thực tế của thị trường.

Phóng viên: Vậy theo ông, dòng tiền hiện nay đang phản ánh điều gì về trạng thái của thị trường?

Ông Bùi Nguyên Khoa: Một điểm tích cực có thể ghi nhận là thanh khoản trong các phiên tăng gần đây có sự cải thiện so với giai đoạn trước đó, cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường mà vẫn đang tham gia ở mức nhất định.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, có thể thấy dòng tiền hiện tại vẫn mang tính thăm dò và phân hóa rõ rệt. Sự tập trung chủ yếu vào một số nhóm cổ phiếu hoặc cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi phần còn lại của thị trường chưa có sự đồng thuận, cho thấy dòng tiền chưa sẵn sàng lan tỏa trên diện rộng.

Điều này phản ánh trạng thái khá điển hình của giai đoạn “tìm đáy”, khi các nhà đầu tư lớn bắt đầu tham gia trở lại nhưng với tỷ trọng thận trọng, nhằm kiểm định phản ứng của thị trường trước khi đưa ra quyết định mạnh mẽ hơn.

Do đó, dù có tín hiệu cải thiện, nhưng để khẳng định dòng tiền đã quay lại theo hướng dẫn dắt xu hướng, thị trường vẫn cần thêm thời gian để xác nhận.

PV: Một thực tế là nhiều phiên chỉ số tăng mạnh nhưng độ rộng thị trường không đồng thuận. Điều này ảnh hưởng như thế nào đến độ tin cậy của các tín hiệu như FTD?

Ông Bùi Nguyên Khoa: Độ rộng thị trường là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng của một nhịp tăng.

Trong một xu hướng tăng bền vững, dòng tiền thường lan tỏa rộng, kéo theo sự đồng thuận của nhiều nhóm ngành và cổ phiếu. Khi đó, sự tăng điểm của chỉ số không chỉ đến từ một vài cổ phiếu vốn hóa lớn, mà phản ánh sự cải thiện chung của toàn thị trường.

Ngược lại, nếu chỉ số tăng chủ yếu nhờ một số mã trụ, trong khi phần lớn cổ phiếu không tham gia hoặc thậm chí giảm giá, thì đó có thể chỉ là hiện tượng mang tính kỹ thuật. Trong trường hợp này, tín hiệu tăng điểm sẽ thiếu độ tin cậy và khó duy trì trong dài hơn.

Vì vậy, một tín hiệu FTD nếu đi kèm với độ rộng thị trường thấp sẽ cần được đánh giá rất thận trọng. Ngược lại, khi xuất hiện sự lan tỏa mạnh của dòng tiền cùng với thanh khoản ổn định, tín hiệu khi đó mới thực sự có ý nghĩa xác nhận xu hướng.

Phóng viên: FTD là khái niệm phổ biến trên thị trường Mỹ. Khi áp dụng vào thị trường Việt Nam, cũng như trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư cá nhân nên lưu ý và nhìn nhận các tín hiệu này như thế nào?

Ông Bùi Nguyên Khoa: FTD được xây dựng và kiểm chứng trong bối cảnh thị trường Mỹ, nơi có tỷ trọng lớn nhà đầu tư tổ chức, mức độ minh bạch thông tin cao và dòng tiền vận động theo kỷ luật tương đối chặt chẽ. Trong khi đó, thị trường Việt Nam có đặc thù là nhà đầu tư cá nhân chiếm tỷ trọng giao dịch lớn, khiến diễn biến thị trường dễ bị chi phối bởi yếu tố tâm lý ngắn hạn. Điều này làm cho các tín hiệu kỹ thuật như FTD có thể xuất hiện với tần suất cao hơn, nhưng độ tin cậy lại thấp hơn so với các thị trường phát triển.

Bên cạnh đó, mức độ hiệu quả và minh bạch thông tin của thị trường cũng là yếu tố cần cân nhắc. Trong một số trường hợp, giá cổ phiếu có thể phản ánh yếu tố tâm lý nhiều hơn là các yếu tố cơ bản, khiến các tín hiệu kỹ thuật trở nên kém chính xác.

Trong bối cảnh thị trường chưa xác nhận xu hướng rõ ràng như hiện nay, các phiên tăng mạnh nên được nhìn nhận như tín hiệu cải thiện ngắn hạn, thay vì là cơ sở để khẳng định một xu hướng tăng mới. Nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân từng phần nếu chấp nhận rủi ro, nhằm tận dụng các nhịp điều chỉnh để tích lũy cổ phiếu ở mức giá hợp lý, nhưng cần duy trì kỷ luật quản trị rủi ro và tránh tâm lý mua đuổi trong các nhịp tăng nóng.

Quan trọng hơn, nhà đầu tư cần theo dõi các yếu tố mang tính xác nhận xu hướng như sự ổn định của thanh khoản, mức độ lan tỏa của dòng tiền, cũng như diễn biến của các yếu tố vĩ mô và chính sách. Đây mới là những yếu tố quyết định tính bền vững của thị trường trong trung và dài hạn.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!