Khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian tăng trưởng
Bảy tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhịp độ triển khai các dự án trọng điểm tại TPHCM được đẩy nhanh hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh thành phố đang xây dựng Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, việc đồng thời hoàn thiện quy hoạch đường sắt đô thị, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), tăng cường liên kết vùng và tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch đang tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới.

Điểm đáng chú ý là quy mô nguồn lực được huy động trong năm nay lên tới khoảng 30 tỷ USD, tương đương hơn 782.000 tỷ đồng. Đây không đơn thuần là một chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn, mà còn phản ánh quyết tâm của TPHCM trong việc chuyển hóa lợi thế về vị trí, dân số và thị trường thành những động lực tăng trưởng dài hạn.
Trong số các dự án được khởi công, động thổ, nhiều công trình có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai phát triển của thành phố. Nổi bật là Khu liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc với tổng vốn đầu tư 145.629 tỷ đồng; Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương trị giá 55.179 tỷ đồng; Metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm khoảng 46.300 tỷ đồng; Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn với tổng vốn 59.000 tỷ đồng.
Cùng với đó, thành phố đã triển khai cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TPHCM với kinh phí khoảng 68,7 tỷ đồng và trao quyết định chấp thuận nhà đầu tư cho Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng mức đầu tư hơn 128.800 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án được kỳ vọng tạo bước ngoặt cho ngành logistics và vị thế hàng hải của khu vực phía Nam trong tương lai.
Không dừng lại ở phạm vi nội đô, TPHCM cũng đang thúc đẩy hàng loạt công trình kết nối liên vùng như Đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu hơn 93.100 tỷ đồng; Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ giai đoạn 1 hơn 50.800 tỷ đồng; Cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành hơn 46.900 tỷ đồng.
Ngoài ra còn có Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng hơn 29.300 tỷ đồng; tuyến chính cao tốc TPHCM - Mộc Bài hơn 22.900 tỷ đồng; Cầu đường Bình Tiên hơn 6.200 tỷ đồng; Nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với đường Rừng Sác hơn 2.900 tỷ đồng và Nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với Quốc lộ 50 khoảng 590 tỷ đồng.
Việc đồng loạt triển khai các dự án ở nhiều lĩnh vực cho thấy tư duy phát triển của TPHCM đang dịch chuyển từ đầu tư riêng lẻ sang xây dựng một mạng lưới hạ tầng liên kết đa chiều. Đây là điều kiện quan trọng để thành phố mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí logistics, nâng cao khả năng kết nối và gia tăng sức hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư trong nước và quốc tế.
Động lực phát triển dài hạn
Dịp Quốc khánh 2/9/2026 được xem là một dấu mốc quan trọng khi TPHCM dự kiến khởi công thêm 11 dự án và khánh thành 5 dự án mới. Điều này cho thấy tiến độ triển khai các công trình trọng điểm đang được đẩy mạnh nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.
Trong số các dự án dự kiến khởi công, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành với tổng vốn khoảng 134.000 tỷ đồng được đánh giá là một trong những công trình mang tính chiến lược nhất. Tuyến đường sắt này không chỉ kết nối trung tâm tài chính mới của TPHCM với Cảng hàng không quốc tế Long Thành mà còn mở ra khả năng hình thành các hành lang phát triển đô thị và dịch vụ mới.
Cùng thời điểm, Dự án thành phần 3 nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1, đoạn từ Kinh Dương Vương đến ranh tỉnh Long An, nay là tỉnh Tây Ninh, với tổng vốn khoảng 6.674 tỷ đồng cũng sẽ được triển khai. Đây là một trong những công trình quan trọng nhằm giảm áp lực giao thông cửa ngõ phía Tây và tăng cường kết nối giữa TPHCM với khu vực Tây Nam Bộ.
Ở lĩnh vực nhà ở xã hội, thành phố dự kiến khởi công Khu đô thị nhà ở xã hội xã Bà Điểm với hạng mục hạ tầng kỹ thuật khoảng 64.053 tỷ đồng và Dự án nhà ở xã hội thuộc chương trình chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng - Chợ Gà - Gạo trên địa bàn phường Bến Thành với tổng mức đầu tư khoảng 16.369 tỷ đồng.
Có thể thấy, chiến lược phát triển năm 2026 của TPHCM đang được triển khai theo hướng kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị và mở rộng an sinh xã hội. Đây là cách tiếp cận nhằm tạo ra sự cộng hưởng giữa tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng sống, thay vì chỉ tập trung vào mở rộng quy mô đầu tư.
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các trung tâm kinh tế ngày càng gay gắt, hạ tầng được xem là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của một đô thị. Những tuyến metro, cao tốc, cảng biển hay đường sắt hiện đại không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo ra những không gian phát triển mới cho thương mại, dịch vụ, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.
Đây cũng là lúc tư duy phát triển đô thị theo mô hình TOD cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Khi hạ tầng giao thông được xem là hạt nhân tổ chức không gian đô thị, các nguồn lực đất đai, thương mại, dịch vụ và đầu tư tư nhân sẽ có cơ hội được khai thác hiệu quả hơn, tạo nên vòng tuần hoàn phát triển bền vững.
Song song với đầu tư hạ tầng, TPHCM cũng tiếp tục duy trì các chương trình an sinh xã hội quy mô lớn. Thành phố đang triển khai chính sách miễn phí xe buýt, khám sức khỏe miễn phí toàn dân, thực hiện chiến dịch “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học”. Công tác giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và các chương trình tín dụng chính sách tiếp tục được thực hiện đồng bộ.
Trong dài hạn, việc triển khai hàng loạt dự án trọng điểm sẽ tạo nền tảng để TPHCM hình thành các cực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và củng cố vai trò trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Nhưng thước đo thành công cuối cùng không nằm ở tổng vốn đầu tư hay số lượng công trình được khởi công, mà ở khả năng chuyển hóa những công trình đó thành năng suất, việc làm, chất lượng sống và sức bật mới cho nền kinh tế.
Khi hạ tầng được kết nối đồng bộ, quy hoạch được triển khai hiệu quả và các nguồn lực xã hội được khơi thông, TPHCM sẽ có thêm điều kiện để mở rộng không gian phát triển, phát huy vai trò đầu tàu và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đây cũng chính là nền tảng để thành phố hiện thực hóa khát vọng trở thành một trung tâm kinh tế, tài chính và logistics tầm khu vực trong những thập niên tới.
Ý kiến bạn đọc (0)