Thành phố Bắc Ninh tương lai sẽ dựa vào những động lực nào?

Bắc Ninh nâng cấp đơn vị hành chính, tái cấu trúc không gian phát triển

Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương đã được lấy ý kiến cử tri và HĐND tỉnh với tỷ lệ tán thành cao, đồng thời hoàn thành các quy trình, thủ tục theo quy định.

Việc chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương được kỳ vọng tạo điều kiện để Bắc Ninh quản trị một không gian phát triển quy mô lớn hiệu quả hơn, tăng cường liên kết vùng và thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là thay đổi mô hình hành chính mà còn phải bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu vực.

Bắc Ninh hiện có mật độ công nghiệp và làng nghề lớn, đồng thời sở hữu hệ thống di sản, di tích lịch sử - văn hóa cùng bản sắc Kinh Bắc đặc trưng. Do đó, quá trình mở rộng khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị mới phải gắn với kiểm soát quy hoạch, trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường và gìn giữ các giá trị văn hóa.

Một vấn đề khác được các đại biểu đặt ra là xác định rõ hơn vai trò của Bắc Ninh trong mạng lưới liên kết vùng phía Bắc.

Theo một số ý kiến, địa phương cần chuyển từ lợi thế thu hút đầu tư công nghiệp công nghệ cao sang nâng năng lực làm chủ công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển doanh nghiệp trong nước và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Song song với đó, văn hóa Kinh Bắc cần được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh, bổ sung cho các động lực tăng trưởng dựa trên công nghiệp và công nghệ.

Trên phương diện liên kết vùng, trục Lạng Sơn - Bắc Ninh - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh được xác định có vai trò đặc biệt.

Liên kết không chỉ dừng ở hệ thống giao thông mà cần mở rộng sang hạ tầng số, dữ liệu logistics, chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực.

Một cơ chế phối hợp liên tỉnh hiệu quả có thể giúp giảm chi phí logistics, tăng khả năng kết nối các trung tâm sản xuất và nâng sức cạnh tranh của toàn vùng.

Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương không chỉ là nâng cấp đơn vị hành chính và chuyển đổi mô hình quản trị, mà còn gắn với chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển, hướng tới hình thành cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Đại biểu Trần Thị Vân, đoàn Bắc Ninh, cũng cho rằng việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu cho giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn về quy hoạch, môi trường, chất lượng sống và quản trị đô thị.

Đặt mục tiêu GRDP tăng 11 - 12% mỗi năm

Song song với lộ trình nâng cấp đô thị, Bắc Ninh đang cụ thể hóa các mục tiêu tăng trưởng cho giai đoạn 2026 - 2030.

Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Hoàng Sơn vừa ký ban hành Kế hoạch số 296/KH-UBND triển khai phong trào thi đua “Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026 - 2030”.

Theo kế hoạch, Bắc Ninh phấn đấu trở thành một cực tăng trưởng kinh tế của miền Bắc, với tốc độ tăng GRDP bình quân 11 - 12% mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2030. GRDP bình quân đầu người được đặt mục tiêu đạt 8.700 - 9.200 USD.

Đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế xanh trong GRDP phấn đấu đạt tối thiểu 10%.

Động lực tăng trưởng được xác định dựa trên khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức và kinh tế tuần hoàn. Khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục được đặt vào vị trí quan trọng.

Đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu có khoảng 85.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó trên 40% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo và ít nhất 2 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân được đặt mục tiêu đạt khoảng 13 - 14% mỗi năm, đóng góp 55 - 58% GRDP và 35 - 40% tổng thu ngân sách tỉnh.

Những mục tiêu này cho thấy Bắc Ninh đang hướng tới một cơ cấu tăng trưởng cân bằng hơn, trong đó khu vực doanh nghiệp trong nước cần có vai trò lớn hơn bên cạnh khối FDI.

Đây cũng là nền tảng để địa phương từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa, tăng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu.

Tăng trưởng đi cùng chất lượng sống và quản trị đô thị

Bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, Bắc Ninh đặt ra nhiều mục tiêu về văn hóa - xã hội và môi trường.

Đến năm 2030, Chỉ số phát triển con người (HDI) phấn đấu đạt khoảng 0,80; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 42%.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2027 không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026 - 2030. Trong lĩnh vực y tế, Bắc Ninh phấn đấu đạt 40 giường bệnh trên 10.000 dân.

Một chỉ tiêu đáng chú ý khác là hoàn thành 119.073 căn nhà ở xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở trong bối cảnh lực lượng lao động và dân số đô thị tiếp tục tăng.

Về môi trường, địa phương duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 30,65% và phấn đấu khoảng 98% cơ sở sản xuất, kinh doanh đạt quy chuẩn môi trường.

Cùng với các chỉ tiêu này, phương thức quản trị đô thị cũng được yêu cầu thay đổi theo hướng hiện đại hơn.

Bắc Ninh xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, đồng thời tăng sử dụng các công cụ đo lường và quản trị dựa trên kết quả để đánh giá hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Quá trình chuyển đổi mô hình không được làm tăng thủ tục hoặc chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Dịch vụ công phải được duy trì liên tục, hạn chế tối đa xáo trộn trong quá trình vận hành.

Theo Kế hoạch số 296/KH-UBND, các sở, ngành và địa phương sẽ tổ chức các đợt thi đua cao điểm với khẩu hiệu “Bứt phá từ tư duy, tăng trưởng từ hành động”.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, xử lý các dự án tồn đọng và giải phóng nguồn lực cho phát triển. Nền hành chính được định hướng theo phương châm “Chính quyền gần dân, sát cơ sở, phục vụ tận tâm, hiệu quả”.

Phong trào thi đua được triển khai xuyên suốt từ năm 2026 đến năm 2030 và được đánh giá kết quả hằng năm.

Trong lộ trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, thách thức lớn nhất của Bắc Ninh vì vậy không chỉ nằm ở việc duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Địa phương còn phải đồng thời giải quyết bài toán về chất lượng đô thị, môi trường, nguồn nhân lực, năng lực công nghệ, nhà ở, dịch vụ công và bảo tồn văn hóa.