Thanh Hóa định hướng nhiều cực tăng trưởng mới: Sầm Sơn - Hải Tiến làm du lịch, Nghi Sơn trụ cột logistics

Thanh Hóa điều chỉnh quy hoạch, bổ sung trụ cột logistics và đổi mới sáng tạo

Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 153/QĐ-TTg ngày 27/2/2023. Thời gian qua, tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực, cơ bản hình thành nền tảng phát triển cho giai đoạn tiếp theo.

Điểm thay đổi đầu tiên là tầm nhìn quy hoạch được kéo dài từ năm 2045 lên năm 2050. Đây là điều chỉnh nhằm đồng bộ với quy hoạch quốc gia, các quy hoạch ngành, lĩnh vực, đồng thời thống nhất với mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2050.

Một trong những điểm mới của điều chỉnh quy hoạch là thay đổi tư duy từ “quy hoạch phát triển” sang “quy hoạch hệ sinh thái cho phát triển”. Cách tiếp cận này không chỉ đặt trọng tâm vào từng ngành riêng lẻ, mà hướng đến sự liên kết giữa các không gian kinh tế, hạ tầng, đô thị, công nghiệp, dịch vụ và nguồn lực phát triển.

Bên cạnh 3 trụ cột kinh tế đã được xác định trong quy hoạch cũ gồm: công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp; du lịch, điều chỉnh quy hoạch bổ sung thêm 2 trụ cột tiềm năng là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; logistics và dịch vụ cảng biển.

Mô hình quy hoạch tiếp tục được tổ chức theo 3 không gian kinh tế gồm biển - ven biển, đồng bằng, trung du - miền núi. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng từ 4 trung tâm động lực được điều chỉnh thành 5 cực tăng trưởng mới gồm Nghi Sơn, đô thị Thanh Hóa, Sầm Sơn - Hải Tiến, Bỉm Sơn - Thạch Quảng, Lam Sơn - Sao Vàng.

Sự điều chỉnh này giúp nhận diện rõ hơn các vùng động lực, đồng thời tạo cơ sở để phân bổ nguồn lực đầu tư, phát triển hạ tầng và thu hút dự án phù hợp với lợi thế từng khu vực.

Công nghiệp chuyển hướng xanh và công nghệ cao

Trong hơn 3 năm qua, cơ cấu ngành công nghiệp của Thanh Hóa từng bước chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo, giảm dần phụ thuộc vào khai thác tài nguyên. Một số dự án công nghiệp lớn đi vào hoạt động đã góp phần hình thành chuỗi sản xuất mới, đồng thời thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, vận tải, đô thị và hạ tầng kỹ thuật.

Mạng lưới các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tiếp tục được mở rộng, tạo thêm mặt bằng thu hút đầu tư và phát triển sản xuất. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra một số hạn chế về chất lượng lao động, liên kết nội địa, trình độ công nghệ và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trong điều chỉnh quy hoạch, công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn được xác định là trụ cột quan trọng, nhưng được bổ sung định hướng mới. Theo đó, công nghiệp phát triển theo hướng xanh, gắn với kinh tế tuần hoàn, phát thải carbon thấp, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Định hướng thu hút đầu tư cũng có sự điều chỉnh. Thay vì ưu tiên thu hút đầu tư bằng mọi giá, Thanh Hóa tập trung vào công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo. Đây là bước chuyển cần thiết để nâng chất lượng tăng trưởng công nghiệp, hạn chế tác động môi trường và tăng giá trị gia tăng trong dài hạn.

Với Khu kinh tế Nghi Sơn, hệ thống cảng biển, các khu công nghiệp và mạng lưới giao thông đang được hoàn thiện, trụ cột logistics và dịch vụ cảng biển có thể trở thành động lực bổ trợ quan trọng cho phát triển công nghiệp, thương mại và xuất nhập khẩu của tỉnh.

Du lịch hướng tới sản phẩm 4 mùa

Thanh Hóa có lợi thế lớn về du lịch biển, du lịch sinh thái, trải nghiệm và du lịch văn hóa, tâm linh. Những năm gần đây, địa phương ngày càng trở thành điểm đến quen thuộc của du khách trong và ngoài tỉnh. Trong nhiều kỳ nghỉ lễ, lượng khách đến Thanh Hóa nằm trong nhóm cao của cả nước.

Tuy nhiên, bên cạnh tăng trưởng về lượng khách, du lịch Thanh Hóa vẫn còn những điểm cần cải thiện. Doanh thu du lịch, mức chi tiêu bình quân và thời gian lưu trú của khách còn thấp. Cơ cấu khách quốc tế chiếm tỷ trọng nhỏ. Hoạt động du lịch vẫn mang tính mùa vụ cao, tập trung chủ yếu vào du lịch biển mùa hè tại Sầm Sơn, Hải Tiến.

Ngoài ra, tỉnh chưa hình thành rõ các sản phẩm du lịch đặc trưng có sức cạnh tranh cao và khả năng khai thác 4 mùa. Hạ tầng tại nhiều khu, điểm du lịch còn thiếu liên kết không gian; các tổ hợp dịch vụ quy mô lớn có khả năng tạo sức lan tỏa chưa nhiều.

Chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực du lịch và tính chuyên nghiệp trong quản lý, khai thác du lịch cũng cần tiếp tục được nâng lên để đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch chất lượng cao.

Trong điều chỉnh quy hoạch, du lịch được đặt mục tiêu trở thành ngành kinh tế trụ cột theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả. Đến năm 2030, Thanh Hóa phấn đấu trở thành một trong các trung tâm lớn về du lịch của cả nước; đồng thời liên kết cùng Nghệ An, Hà Tĩnh để hình thành một trong 5 khu vực động lực phát triển du lịch quốc gia.

Thanh Hóa tập trung phát triển 3 loại hình chính gồm du lịch biển, du lịch sinh thái cộng đồng và du lịch tìm hiểu văn hóa, lịch sử. Điểm khác biệt trong định hướng mới là đề cao tính liên kết, không phát triển riêng lẻ từng điểm đến.

Cách tiếp cận này có thể giúp Thanh Hóa tổ chức lại sản phẩm du lịch theo tuyến, cụm, vùng; kết nối biển với di sản, sinh thái, cộng đồng, văn hóa và dịch vụ nghỉ dưỡng. Khi các điểm đến được liên kết tốt hơn, du lịch Thanh Hóa có thêm điều kiện kéo dài mùa khai thác, tăng thời gian lưu trú và nâng chi tiêu bình quân của du khách.